Kazakistan'da iş sağlığı ve güvenliği: mevzuat, yetkili kurumlar ve işveren yükümlülükleri

Kazakistan'da iş sağlığı ve güvenliği (İSG), esas olarak 23 Kasım 2015 tarihli ve 414-V sayılı İş Kanununun "Güvenlik ve iş koruma" başlıklı 4. kısmı ile Kanunun devlet denetimi ve iç kontrole ilişkin bölümleriyle düzenlenir; bu kuralları Çalışma ve Halkın Sosyal Korunması Bakanlığının devlet iş müfettişleri ve Bakanlığın bölge birimleri uygular. İşveren mesleki riski değerlendirmek, bir İSG servisi kurmak veya bir İSG uzmanı görevlendirmek, her çalışanı eğitmek ve sınava tabi tutmak, sağlık muayenelerini yaptırmak ve her iş kazasını 24 saat içinde iş teftişi birimine bildirmek zorundadır. Tehlikeli üretim tesisleri ayrıca Sivil Koruma Kanunu kapsamında endüstriyel güvenlik makamının denetimindedir; Ex ekipman ve kişisel koruyucu donanım (KKD), Avrasya Ekonomik Birliğinin (EAEU) EAC işaretini taşımalıdır.

Bu rehber yasal çerçeveyi, yetkili kurumları, işveren ve çalışan yükümlülüklerini, İSG servislerini, risk değerlendirmesini, eğitimi, sağlık gözetimini, iş kazası bildirimini, çalışanların katılımını, teftişi ve yaptırımları, kimyasalları, patlayıcı ortamları, büyük kaza kurallarını ve KKD'yi ele alır; Kazakistan'ı AB ve Türkiye ile karşılaştırır. Hükümler Kasım 2026 tarihli konsolide metinlerle karşılaştırılarak kontrol edilmiştir.

Öne çıkanlar

• Temel düzenleme, 23 Kasım 2015 tarihli ve 414-V sayılı Kazakistan Cumhuriyeti İş Kanunudur (Трудовой кодекс Республики Казахстан; Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі): 4. kısmın 17 ila 20. bölümleri (179 ila 190. maddeler) ile 5. kısmın devlet denetimi ve iç kontrole ilişkin 21 ve 22. bölümleri (191 ila 203-1. maddeler).
• Üretim faaliyeti olan ve 50'den fazla çalışanı bulunan bir kuruluş, kuruluşun yöneticisine bağlı bir İSG servisi kurmak zorundadır; 50'ye kadar çalışanda işveren bir İSG uzmanı görevlendirir veya bu görevi başka bir uzmana verir (m.202).
• Bir iş kazası 24 saat içinde bölgesel iş teftişi birimine ve çalışan temsilcilerine (ilgili olduğunda başka kurumlara da), kazanın öğrenilmesinden itibaren en geç 3 iş günü içinde de sigortacıya bildirilmelidir (m.187).
• Mesleki risk değerlendirmesi yasal bir yükümlülüktür ve 2026 kurallarına göre risk derecesine bağlı olarak 1 ila 5 yılda bir tekrarlanır; işyerleri ayrıca en az 5 yılda bir çalışma koşulları bakımından attestasyondan geçirilmelidir (m.182 ve 183).
• Her çalışan en az yılda bir kez İSG eğitimi alır ve sınava girer; yöneticiler ve İSG'den sorumlu kişiler 3 yılda bir, listede yer alan bir eğitim kuruluşunda eğitilir.
• Para cezaları aylık hesaplama endeksi (MCI, МРП) cinsinden belirlenir; 2026 yılı için 1 MCI 4.325 tengedir (239-VIII sayılı bütçe kanunu, m.7). Zarara yol açan ihlaller Ceza Kanununun 156. maddesi uyarınca kovuşturulabilir.
• Ex ekipmanın TR CU 012/2011 kapsamında belgelendirilmesi, KKD'nin TR CU 019/2011'e uygun olması gerekir; ikisi de EAC işaretli EAEU teknik düzenlemeleridir.

Yasal çerçeve: İş Kanunu, alt düzenlemeler ve diğer kanunlar

Kazakistan'da ayrı bir İSG kanunu yoktur: yükümlülükler İş Kanunundadır, ayrıntılı kuralları Çalışma Bakanlığı çıkarır. İşverenin en sık karşılaştığı metinler, Rusça adları ve Türkçe karşılıklarıyla aşağıda verilmiştir.

İş Kanunu sık değişir (teknik müfettişlere ilişkin 203-1. madde, 3 Haziran 2026 tarihli ve 295-VIII sayılı Kanunla eklenmiştir); bu nedenle bir madde numarasına dayanmadan önce konsolide metin resmi hukuki bilgi sistemi Әділет (Adilet) üzerinden kontrol edilmelidir.

Yetkili kurumlar: kim neyi denetler

Devlet iş teftişi. İSG dahil iş mevzuatının devlet denetimini devlet iş müfettişleri yürütür (m.191): Cumhuriyet Baş Devlet İş Müfettişi, Bakanlığın baş müfettişleri ve başkentteki, bölgelerdeki ve cumhuriyet öneminde şehirlerdeki bölge birimlerinin baş müfettişleri ile diğer müfettişleri. 6 Ağustos 2024 tarihli ve 628 sayılı Hükümet Kararına göre Bakanlığın Devlet İş Teftişi Komitesinin (Комитет государственной инспекции труда) her bölgede ve büyük şehirde bir müdürlüğü vardır; İş Kanunundaki tanımlar 2026'da yeniden değiştirildiği için güncel yapı Bakanlığın portalından kontrol edilmelidir.

Endüstriyel güvenlik makamı. Tehlikeli üretim tesisleri (опасные производственные объекты), endüstriyel güvenlikten sorumlu yetkili makama ve onun bölge birimlerine kaydedilir ve bu makamın denetimindedir. Hükümet portalında bu görev Olağanüstü Durumlar Bakanlığının Endüstriyel Güvenlik Komitesine aittir.

Sıhhi-epidemiyolojik makam. Meslek hastalıkları, zehirlenmeler, zararlı etmenlerin üretim kontrolü ve sağlık muayenelerinin organizasyonu, Sağlık Bakanlığının sıhhi ve epidemiyolojik refahtan sorumlu devlet organının görev alanına girer.

İşveren ve çalışan yükümlülükleri

İşverenin yükümlülükleri 182. maddede sayılmıştır. Bir tesis yöneticisi açısından en önemlileri şunlardır:

1. mesleki riski değerlendirmek ve azaltmak veya ortadan kaldırmak (önleme, daha güvenli ekipman ve prosesler);
2. çalışanlara İSG eğitimi ve talimatlandırması vermek, onları sınava tabi tutmak ve güvenli çalışma belgelerini sağlamak, bunların hepsini işveren gideri olarak yapmak;
3. yöneticilerin ve İSG'den sorumlu kişilerin en az 3 yılda bir eğitilmesini ve sınava girmesini sağlamak;
4. sosyal tesisleri, iş kıyafetini, KKD'yi, ilk yardım çantalarını ve gerektiğinde süt veya tedavi edici beslenmeyi sağlamak;
5. iş kazalarını ve meslek hastalıklarını kayda almak, kayıt altında tutmak ve analiz etmek, araştırılmalarını sağlamak;
6. üretim tesislerini çalışan temsilcilerinin katılımıyla en az 5 yılda bir çalışma koşulları bakımından attestasyondan geçirmek;
7. çalışanları iş kazalarına karşı sigortalamak ve sigorta sözleşmesini Bakanlığa bildirmek;
8. zorunlu, periyodik ve vardiya öncesi sağlık muayenelerini işveren gideri olarak yaptırmak;
9. bir İSG yönetim sistemi (система управления охраной труда) kurmak ve izlemek;
10. müfettişlerin talimatlarına uymak ve İSG izleme bilgilerini üç ayda bir Bakanlığa, yazılı talep halinde de çalışan temsilcilerine vermek.

Çalışanlar (m.181) İSG kurallarına uymak, kendilerine verilen KKD'yi kullanmak, her yaralanmayı ve tehlikeli durumu derhal bildirmek, sağlık muayenelerine ve eğitimlere katılmak zorundadır. KKD sağlanmadığında veya bir durum hayatlarını ya da sağlıklarını tehdit ettiğinde, yöneticiye yazılı bildirimde bulunarak çalışmaktan kaçınabilirler.

İki veya daha fazla kuruluşun birlikte çalıştığı bir şantiyede İSG kurallarına uyumu genel yüklenici koordine eder (m.184).

İSG servisleri, risk değerlendirmesi ve attestasyon

İSG servisi veya İSG uzmanı

1. madde İSG organizasyonunu çalışan sayısına bağlar. Üretim faaliyeti olan ve 50'den fazla çalışanı bulunan bir firma, doğrudan kuruluşun yöneticisine bağlı bir İSG servisi (служба безопасности и охраны труда) kurar. 50'ye kadar çalışanda işveren bir İSG uzmanı kadrosu oluşturur veya İSG görevlerini yöneticiye bağlı başka bir uzmana verir. Küçük işletmeler İSG'yi bir gerçek kişi veya bir şirketle yapılan sözleşme yoluyla da organize edebilir. Servis iş kazalarını ve meslek hastalıklarını her ay analiz etmek, eğitimleri ve sınavları organize etmek ve kaza araştırmasının doğru yapılmasını sağlamak zorundadır.

Türkiye'den farklı olarak İş Kanunu, işyerinde bir işyeri hekimi bulundurulmasını şart koşmaz. Sağlık muayeneleri lisanslı sağlık kuruluşlarınca yapılır; periyodik muayeneler için oluşturulan sağlık komisyonuna bir meslek hastalıkları uzmanı (профпатолог) başkanlık eder.

Mesleki risk değerlendirmesi

Risk yönetimi kurallarının 2026 revizyonundan bu yana değerlendirme, sosyal ve çalışma alanının birleşik dijital sistemi (ЕЦС) üzerinden organize edilmektedir. İşverenin üretim konseyi veya işveren ve çalışan temsilcilerinden oluşan bir uzman grubu, işleri ve zararlı ve tehlikeli etmenleri listeler; Bakanlığın listesinde yer alan, en az üç sertifikalı uzmanı ve akredite bir deney laboratuvarı bulunan uzman bir kuruluş ölçüm ve değerlendirme yapar. Her iş, 1 (kabul edilebilir) ile 5 (çok yüksek) arasında bir risk derecesi alır ve gözden geçirme aralığını bu derece belirler:

Yeni işler oluşturulduktan veya yeniden inşa edilen ya da yeniden donatılan tesisler işletmeye alındıktan sonra 90 takvim günü içinde plan dışı bir değerlendirme yapılmalıdır. 4 ila 22. risk sınıflarında faaliyet gösteren ve en fazla 100 çalışanı olan küçük işletmeler, 15 kriterlik basitleştirilmiş çevrim içi bir kontrol listesi kullanabilir. Yüksek riskli, tek seferlik veya değişken işlerde (yüksekte, açık alanda, yer altında) işin sorumlusu, iş başlamadan önce her vardiyada bir risk kontrolü yapar.

Üretim tesislerinin attestasyonu

Attestasyon (аттестация производственных объектов по условиям труда), çalışma koşullarının zararlılık ve tehlike bakımından ölçüme dayalı olarak sınıflandırıldığı ayrı bir işlemdir. En az 5 yılda bir, uzman bir attestasyon kuruluşu tarafından yapılır; işveren, yöneticiyi veya yardımcısını, İSG personelini ve çalışan temsilcilerini içeren bir attestasyon komisyonu atar ve uzman kuruluş sonuçları 10 takvim günü içinde Bakanlığa gönderir (m.183). Sonuçlar, hangi işyerlerinde zararlı veya tehlikeli çalışma koşulları bulunduğunu gösterir.

Eğitim ve sağlık muayeneleri

12 Temmuz 2026'dan itibaren yürürlükte olan eğitim kurallarına göre İSG eğitimi talimatlandırmaları, işbaşında eğitimi, güvenli çalışma yöntemleri eğitimini ve ileri eğitimi kapsar. Yeni işe alınan ve görev yeri değişen çalışanlar, sözleşmeden veya değişiklikten itibaren bir ay içinde eğitilir ve sınava tabi tutulur, sonra da en az yılda bir kez. Teorik eğitim en az 10 akademik saat (bir akademik saat en az 40 dakikadır), uygulamalı eğitim en az 16 saat sürer. Sınavı, işverenin oluşturduğu en az üç kişilik bir sınav komisyonu yapar; başarısız olan çalışan yeniden eğitilir, bir ay içinde tekrar sınava alınır ve başarılı olana kadar işe başlatılmaz.

Talimatlandırmalar şunlardır: giriş talimatlandırması (işe alımda; tehlikeli üretim tesislerinde ziyaretçiler ve yükleniciler için de), işyerinde ilk talimatlandırma, en az altı ayda bir yapılan tekrar talimatlandırması, plan dışı talimatlandırma (yeni kurallar, değişen ekipman, bir ihlal, 60 takvim gününden uzun bir ara) ve hedefli talimatlandırma (tek seferlik işler). Yöneticiler ve İSG'den sorumlu kişiler 3 yılda bir, listede yer alan bir eğitim kuruluşuna katılır: birinci yöneticiler için en az 16 akademik saat, İSG servisi yöneticileri için 40 saat.

Tehlikeli üretim tesislerinde buna endüstriyel güvenlik eğitimi eklenir: çalışanlar en az 10 saatlik eğitimden sonra her yıl, yöneticiler ve mühendisler en az 40 saatlik eğitimden sonra 3 yılda bir sınava girer (Sivil Koruma Kanunu, m.79).

Sağlık muayeneleri ҚР ДСМ-131/2020 sayılı Emre göre yapılır. İşe giriş muayenesinde işe uygunluk kontrol edilir; zararlı etmenlere maruz kalan çalışanlar yılda bir periyodik muayeneden geçer; listede yer alan yüksek tehlikeli işlerde çalışanlar vardiya başlamadan önceki bir saat içinde vardiya öncesi kontrolden, sürücüler ise sefer öncesi ve sefer sonrası kontrolden geçer. İşveren her yıl 1 Aralık'a kadar sağlık kuruluşuyla birlikte muayene edilecek çalışanların listesini hazırlar ve sıhhi makamla mutabık kalır; muayene edilmemiş veya uygun bulunmamış hiç kimseyi işe başlatamaz.

İş kazası bildirimi ve araştırması

Bir kaza olduğunda işveren ilk yardımı organize eder, olay yerini (başkalarını tehlikeye atmadıkça) olduğu gibi korur, fotoğraflar ve aileye haber verir (m.187). İşveren 24 saat içinde resmi formla şu kurumlara bildirimde bulunur:

• iş teftişinin bölge birimi;
• kuruluş tehlikeli üretim tesisi işletiyorsa endüstriyel güvenlik makamı;
• meslek hastalığı veya zehirlenmede sıhhi makam;
• çalışan temsilcileri;
• özel araştırmaya tabi durumlarda polis ve ilgili denetim kurumları.

Sigortacıya derhal, en geç de işverenin kazayı öğrenmesinden sonraki 3 iş günü içinde bildirimde bulunulur.

İşveren, yaralanmanın ağırlığına ilişkin sağlık raporundan itibaren 24 saat içinde, başkanlığını kuruluşun yöneticisinin veya yardımcısının yaptığı, İSG servisi yöneticisi ve bir çalışan temsilcisinin yer aldığı bir araştırma komisyonu kurar (m.188). O noktada güvenlikten doğrudan sorumlu olan amir komisyonda yer alamaz. Tehlikeli üretim tesisi işleten kuruluşlarda ve enerji sektöründe komisyona ayrıca bir devlet endüstriyel güvenlik müfettişi ve bir enerji denetimi görevlisi, akut zehirlenmede ise sıhhi makam katılır. Ağır ve ölümlü kazalar, iki veya daha fazla çalışanın yaralandığı kazalar ve toplu akut zehirlenmeler özel araştırma gerektirir: komisyonu sağlık raporundan itibaren 24 saat içinde iş teftişi kurar ve başkanlığını bir devlet iş müfettişi yapar. İki kişinin öldüğü toplu bir kaza bölgenin veya şehrin baş devlet iş müfettişinin yönetiminde, üç ila beş ölümlü kaza Bakanlığın bir komisyonu tarafından, beşten fazla ölümlü kaza ise Hükümet tarafından araştırılır. Yaralanma tehlikeli bir üretim tesisindeki bir endüstriyel kazadan (авария) kaynaklanıyorsa komisyona endüstriyel güvenlik makamının bir temsilcisi başkanlık eder, iş müfettişi üye olur.

Araştırma en fazla 10 iş günü sürer ve iki kez 10'ar iş günü uzatılabilir (m.189). Araştırma bittikten sonraki 3 iş günü içinde işveren kaza tutanağını düzenler, Bakanlığa elektronik ortamda iletir ve bir örneğini kazazedeye verir; sigortacı ve teftiş birimi de birer örnek alır. Dosya 45 yıl saklanır (m.190).

Çalışanların katılımı, teftiş ve yaptırımlar

İşveren, çalışanlar veya temsilcileri girişimde bulunduğunda 15 iş günü içinde bir güvenlik ve iş koruma üretim konseyi (производственный совет по безопасности и охране труда) kurulur (m.203). Konseyde eşit sayıda işveren ve çalışan temsilcisi bulunur, başkanlık iki yılda bir el değiştirir ve kararları iki tarafı da bağlar. Konsey, iç İSG kontrolünü yürüten, kaza araştırmalarına katılan ve iyileştirme önerileri getiren çalışan temsilcileri olan iş koruma teknik müfettişlerini (технический инспектор по охране труда) onaylar (m.203-1). Konsey bulunmayan yerlerde risk kuralları, işveren ve çalışan temsilcilerinden oluşan bir uzman grubu kurulmasını şart koşar.

İşverenler dijital sistem üzerinden iş mevzuatına uygunluk konusunda öz beyanda da bulunabilir; uygun bulunan bir firma üç yıl için bir "güven sertifikası" (сертификат доверия) alır ve bu sertifika teftiş listeleri hazırlanırken dikkate alınır (m.200).

İdari Suçlar Kanunundaki para cezaları işletmenin büyüklüğüne göre kademelendirilmiştir. Seçilmiş maddeler, 2026 yılı MCI değeri olan 4.325 tenge üzerinden tutarlarıyla:

93, 95 veya 96. maddelerin ihlalinin, ceza verilmesinden itibaren bir yıl içinde tekrarlanması tutarları yaklaşık iki katına çıkarır. Ceza Kanununun 156. maddesine göre İSG kurallarından sorumlu olan ve ihlali taksirle orta veya ağır zarara yol açan kişi para cezası veya arest cezasıyla; ihlal ölüme yol açmışsa 5 yıla kadar (iki veya daha fazla ölümde 7 yıla kadar) özgürlüğün kısıtlanması veya özgürlükten yoksun bırakma cezasıyla, ayrıca belirli görevlerde bulunma yasağıyla karşılaşır. MCI her yıl cumhuriyet bütçe kanunuyla değiştiği için tutarlar ihlalin yapıldığı yıla göre yeniden hesaplanmalıdır.

Kimyasallar, patlayıcı ortamlar, büyük kazalar ve KKD

Kimyasallar. Kimyasal ürünlerin güvenliğine ilişkin EAEU teknik düzenlemesi TR EAEU 041/2017, 3 Mart 2017 tarihli ve 19 sayılı Konsey Kararıyla kabul edilmiştir ve Birlik içinde tehlike sınıflandırmasını, etiketlemeyi ve güvenlik bilgi formlarını (GBF) Küresel Uyumlaştırılmış Sistem (GHS) ile uyumlu hale getirmeyi amaçlar. Uygulanması başka Birlik düzenlemelerine bağlıdır (Konsey, Birliğin kimyasal madde ve karışım siciline ve yeni maddelerin bildirimine ilişkin kuralları 1 Ağustos 2025 tarihli ve 61 sayılı Kararla kabul etmiştir) ve Kasım 2026'da yaptığımız kontrolde Komisyonun yürürlükteki düzenlemeler listesinde yer almıyordu; bu nedenle etiketleme ve GBF kuralları, tedarik tarihinde tedarikçiyle teyit edilmelidir.

Patlayıcı ortamlar ve Ex ekipman. Kazakistan piyasasında arz edilen patlayıcı ortam ekipmanı, TR CU 012/2011 "Patlayıcı ortamlarda çalışmaya yönelik ekipmanın güvenliği hakkında" (18 Ekim 2011 tarihli ve 825 sayılı Gümrük Birliği Komisyonu Kararı, 15 Şubat 2013'ten beri yürürlükte) kapsamında belgelendirilmeli, EAC işareti ve özel Ex işaretiyle işaretlenmelidir. ATEX veya IECEx işaretinin tek başına hukuki bir sonucu yoktur. AB'nin 1999/92/AT sayılı Direktifi gibi tek bir işyeri düzenlemesi yoktur: korunma, sektörel endüstriyel güvenlik kurallarından, elektrik tesisatı kurallarından ve büyük ölçüde IEC 60079'a dayanan devletlerarası standartlardan gelir. Tehlikeli bir üretim tesisinde teknolojiler ve tehlikeli teknik cihazlar için ayrıca endüstriyel güvenlik ekspertizi ve kullanım izni gerekebilir; uygunluk belgelendirmesinden geçmiş tehlikeli bir teknik cihaz için izin gerekmez (Sivil Koruma Kanunu, m.73 ve 74).

Büyük kazalar. Yanıcı, parlayıcı, oksitleyici, patlayıcı, toksik, yüksek derecede toksik veya çevre için tehlikeli maddeler ya da iyonlaştırıcı radyasyon kaynakları üreten, kullanan, işleyen, depolayan, boru hattıyla taşıyan veya imha eden, metal ergiten ya da madencilik, sondaj, patlatma veya yer altı işleri yürüten bir tesis, tehlikeli üretim tesisidir (HPO) (Sivil Koruma Kanunu, m.70). HPO'lar endüstriyel güvenlik makamının bölge birimine kaydedilir (m.77) ve üretim kontrolü, profesyonel bir kurtarma servisiyle mutabık kalınmış bir acil durum müdahale planı (план ликвидации аварий), tatbikatlar ve olay araştırması gerektirir (m.40, 80 ila 82). Makamın kriterlerini karşılayan HPO'lar bir endüstriyel güvenlik beyanı (декларация промышленной безопасности) hazırlamak ve kaydettirmek zorundadır; kayıtlı bir beyan olmadan böyle bir tesisi işletmek yasaktır ve değiştirilen beyan üç ay içinde yeniden kaydettirilir (m.76). Bu, Kazakistan'ın Seveso güvenlik raporuna karşılık gelen belgesidir ve farklı, ulusal bir eşik sistemine dayanır.

KKD. KKD, TR CU 019/2011 "Kişisel koruyucu donanımın güvenliği hakkında" (9 Aralık 2011 tarihli ve 878 sayılı Gümrük Birliği Komisyonu Kararı, 1 Haziran 2012'den beri yürürlükte) düzenlemesine uygun olmalı ve EAC işaretini taşımalıdır. İşveren KKD'yi Bakanlığın normlarına göre ücretsiz sağlamak zorundadır; bunu yapmamak 93. madde uyarınca para cezasını gerektirir.

Kazakistan, AB çerçevesi ve Türkiye karşılaştırması

Sık yapılan hatalar

• 24 saatlik bildirimi araştırma süresi sanmak. 24 saat ilk bildirim içindir; araştırmanın kendi 10 iş günü, tutanağın da kendi 3 iş günü süresi vardır.
• Uygunluk kanıtı olarak ATEX veya IECEx sertifikası sunmak. Kazakistan, Birliğin akredite bir kuruluşunun TR CU 012/2011 kapsamında düzenlediği EAC sertifikasını ister; yabancı sertifikalar yalnızca dosyanın hazırlanmasına yardımcı olur.
• Attestasyonu risk değerlendirmesiyle karıştırmak. İkisi de zorunludur: attestasyon çalışma koşullarını en az 5 yılda bir sınıflandırır, mesleki risk değerlendirmesi ise risk kurallarındaki 1 ila 5 yıllık döngüyü izler.
• Eğitimi yalnızca işe alımda bir kez vermek. Çalışanlara en az altı ayda bir tekrar talimatlandırması yapılmalı ve en az yılda bir kez İSG sınavı uygulanmalıdır.
• Geçmiş bir yılın tenge tutarlarını aktarmak. Para cezaları MCI cinsinden belirlenmiştir; içinde bulunulan yılın MCI değeriyle çevrilmelidir.

Sık sorulan sorular

Kaç çalışandan itibaren İSG servisi zorunludur?

Üretim faaliyeti olan ve 50'den fazla çalışanı bulunan bir kuruluş, kuruluşun yöneticisine bağlı bir İSG servisi kurmak zorundadır. 50'ye kadar çalışanda işveren bir İSG uzmanı görevlendirir veya bu görevi başka bir uzmana verir; küçük işletmeler bu hizmeti dışarıdan sözleşmeyle de alabilir.

Yabancı yükleniciler Kazakistan'ın İSG kurallarına uymak zorunda mı?

Evet. İSG şartları Kazakistan'da faaliyet gösteren tüm işverenleri ve çalışanları bağlar (İş Kanunu, m.180). Tehlikeli üretim tesislerinde yüklenici personeli giriş talimatlandırması alır ve endüstriyel güvenlik eğitimine tabidir (Sivil Koruma Kanunu, m.79). Başka bir işveren tarafından sahaya gönderilen çalışanlar için ("gönderen taraf", направляющая сторона), olası bir kaza araştırmasını kabul eden taraf organize eder ve sahaya girişi o kontrol eder (İş Kanunu, m.186).

Kazakistan'da GHS etiketlemesi zorunlu mu?

Kimyasal ürünlere ilişkin EAEU düzenlemesi TR EAEU 041/2017, GHS sınıflandırması ve etiketlemesi esas alınarak hazırlanmıştır; ancak uygulanması başka Birlik düzenlemelerine bağlıdır. Durum, tedarik tarihinde Avrasya Ekonomik Komisyonunun sayfasından kontrol edilmeli, etiketler ve güvenlik bilgi formları ithalatçıyla birlikte netleştirilmelidir.

Resmi metinlere nereden ulaşılabilir?

Kanunların ve bakanlık emirlerinin konsolide metinleri, Adalet Bakanlığının Әділет hukuki bilgi sisteminde Rusça ve Kazakça yayımlanır. EAEU teknik düzenlemeleri Avrasya Ekonomik Komisyonunun web sitesinde ve hukuk portalında yer alır.

excodex'te ilgili yazılar

• Kazakistan'da temel İSG düzenlemesi nedir ve kim uygular?
• Kazakistan'da bir iş kazası nasıl ve ne kadar sürede bildirilmelidir?
• Kazakistan'da patlayıcı ortamlar ve Ex ekipman nasıl düzenlenir?
• İş ekipmanı ve KKD için CE, UKCA ve EAC uygunluk işaretleri
• EAC Ex sertifikası nedir, Rusya ve Kazakistan için gerekli mi?
• İSG mevzuatı karşılaştırması: görevlendirmeler ve bildirim süreleri

Standartlar ve ek kaynaklar

• 23 Kasım 2015 tarihli ve 414-V sayılı Kazakistan Cumhuriyeti İş Kanunu, 4. kısım (m.179-190) ile 21-22. bölümler (m.191-203-1), konsolide metin: adilet.zan.kz
• Sağlık ve Sosyal Kalkınma Bakanının 25 Aralık 2015 tarihli ve 1019 sayılı Emri, İSG eğitimi, talimatlandırması ve bilgi sınavlarının kuralları ve süreleri, 30 Mayıs 2026 tarihli ve 223 sayılı Emirle değişik: adilet.zan.kz
• Çalışma ve Halkın Sosyal Korunması Bakanının 11 Eylül 2020 tarihli ve 363 sayılı Emri, mesleki risk yönetimi kuralları, 28 Mayıs 2026 tarihli ve 211 sayılı Emirle değişik: adilet.zan.kz
• Sağlık ve Sosyal Kalkınma Bakanının 28 Aralık 2015 tarihli ve 1057 sayılı Emri, üretim tesislerinin çalışma koşulları bakımından zorunlu periyodik attestasyonu kuralları.
• Çalışma ve Halkın Sosyal Korunması Bakanlığının bazı konularına ilişkin 6 Ağustos 2024 tarihli ve 628 sayılı Hükümet Kararı (Devlet İş Teftişi Komitesi).
• Sağlık Bakanı vekilinin zorunlu sağlık muayenelerine ilişkin 15 Ekim 2020 tarihli ve ҚР ДСМ-131/2020 sayılı Emri.
• 11 Nisan 2014 tarihli ve 188-V sayılı Kazakistan Cumhuriyeti "Sivil Koruma Kanunu", m.40 ve 69-88. Olağanüstü Durumlar Bakanlığı Endüstriyel Güvenlik Komitesi: gov.kz
• 5 Temmuz 2014 tarihli ve 235-V sayılı İdari Suçlar Kanunu, m.93-96; 3 Temmuz 2014 tarihli ve 226-V sayılı Ceza Kanunu, m.156.
• 2026-2028 cumhuriyet bütçesine ilişkin 8 Aralık 2025 tarihli ve 239-VIII sayılı Kanun, m.7 (1 Ocak 2026'dan itibaren 1 MCI 4.325 tenge).
• TR CU 012/2011 ve TR CU 019/2011, Avrasya Ekonomik Komisyonu sayfaları: Ex ekipman, KKD; TR EAEU 041/2017: kimyasal ürünler
• Çalışma ve Halkın Sosyal Korunması Bakanlığı, hükümet portalı: gov.kz
• ILO, Kazakistan iş teftişi profili (arka plan bilgisi, kısmen güncel değil): ilo.org

Bu yazı excodex editör ekibinin hazırladığı genel iş sağlığı ve güvenliği bilgisidir. Geçerli mevzuatın, standartların, üretici talimatlarının veya yetkin bir iş güvenliği uzmanının ya da işyeri hekiminin değerlendirmesinin yerini tutmaz.