Birleşik Arap Emirlikleri'nde temel iş sağlığı ve güvenliği kanunu hangisidir ve kim denetler?

Birleşik Arap Emirlikleri'nde (BAE) müstakil bir iş sağlığı ve güvenliği (İSG) kanunu yoktur. Temel düzenleme, 2 Şubat 2022'den beri yürürlükte olan İş İlişkilerinin Düzenlenmesine İlişkin 2021 tarihli ve 33 sayılı Federal Kanun Hükmünde Kararname (Federal Decree-Law No. 33 of 2021 Regulating Labour Relations) ile bunun Uygulama Yönetmeliği (2022 tarihli ve 1 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı) ve teftiş ile yaptırımları yürüten İnsan Kaynakları ve Emirlikleştirme Bakanlığının (MOHRE) kararlarıdır.

Kısa cevap

• Temel mevzuat: 2021 tarihli ve 33 sayılı Federal Kanun Hükmünde Kararname (مرسوم بقانون اتحادي رقم (33) لسنة 2021 بشأن تنظيم علاقات العمل); tüm özel sektör işletmelerine uygulanır, ancak kamu çalışanlarını, silahlı kuvvetleri, polis ve güvenlik personelini ve ev hizmetlerinde çalışanları kapsamaz.
• Ayrıntılı İSG yükümlülükleri: 2022 tarihli ve 1 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 22. maddesi, İSG ve çalışan konaklama yerlerine ilişkin 2022 tarihli ve 44 sayılı Bakanlık Kararı ve 2022 tarihli ve 28 sayılı İdari Kararı yürürlükten kaldıran MOHRE'nin 2023 tarihli ve 19 sayılı İdari Kararı (23 Ağustos 2023).
• İş kazaları: 2022 tarihli ve 33 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 2022 tarihli ve 657 sayılı Bakanlık Kararı.
• Uygulama ve denetim: MOHRE müfettişleri; yaralanma soruşturması için polis; yangın güvenliği için Sivil Savunma; Abu Dabi'de ayrıca Abu Dabi Halk Sağlığı Merkezi (ADPHC) tarafından gözetilen ve sektör düzenleyici kurumları aracılığıyla uygulanan OSHAD-SF çerçevesi.

Federal mevzuat zinciri

Kanun Hükmünde Kararname temel ilkeleri ortaya koyar. İşveren; iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı önleme araçlarını sağlamak, rehberlik ve uygun eğitim vermek, İSG kurallarına uyumu periyodik olarak değerlendirmek (m.13/6) ve güvenli ve uygun bir çalışma ortamı sunmak (m.13/13) zorundadır. Çalışanlar da işletmenin İSG talimatlarına uymakla yükümlüdür (m.16/6). 36. madde İSG'yi federal halk sağlığı kanunuyla ilişkilendirir; 37 ve 38. maddeler ise iş kazası tazminatını düzenler.

Kim uygular ve denetler

İş teftişini MOHRE (وزارة الموارد البشرية والتوطين) yürütür. Bakan ile mutabakat halinde Adalet Bakanının kararıyla yetkilendirilen görevliler adli kolluk görevlisi sıfatına sahiptir: işletmelere girebilir, ihlalleri tespit edebilir ve tutanak düzenleyebilirler (Kanun Hükmünde Kararname m.57); işveren de onlara erişim ve veri sağlamak zorundadır (2022 tarihli ve 1 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı m.33). Bakanlık ayrıca idari cezalar uygular (m.34) ve elektronik iş kazası ile çalışan konaklama sistemlerini işletir.

Diğer kurumlar kendi görev alanlarında faaliyet gösterir:

• polis, yaralanma bildirimlerini alır ve yaralanmanın işle ilgili olup olmadığını soruşturur;
• Sivil Savunma makamları yangının önlenmesi, algılanması ve yangınla mücadele şartlarını denetler; örneğin çalışan konaklama yerlerinin tescili için bu kurumların uygunluk belgesi gerekir;
• Sanayi ve İleri Teknoloji Bakanlığı (MoIAT), patlayıcı ortamlarda kullanılan ekipmana yönelik ECAS-Ex dahil olmak üzere ürün uygunluk sistemini yürütür;
• Abu Dabi'de, Yürütme Konseyinin 2009 tarihli ve 42 sayılı kararı uyarınca kurulan İş Sağlığı ve Güvenliği Sistemi Çerçevesi (OSHAD-SF, Mart 2017 tarihli sürüm 3.1) ADPHC tarafından gözetilir ve izlenir; örneğin bina ve inşaat sektöründe Belediyeler ve Ulaştırma Dairesi (Department of Municipalities and Transport) gibi sektör düzenleyici kurumları aracılığıyla uygulanır;
• belediyeler ve serbest bölge idareleri, ruhsatlandırdıkları faaliyetler için ek kurallar getirebilir.

Sık yapılan hatalar

• "BAE İSG Kanunu" aramak. Yükümlülükler iş mevzuatında ve ona bağlı kararlarda yer alır.
• Emirlik çerçevelerini göz ardı etmek. Abu Dabi'deki OSHAD-SF onay ve bildirim yükümlülükleri ekler.
• Yükümlülükleri ILO İSG sözleşmelerinin belirlemesini beklemek. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), altısı temel sözleşme olmak üzere BAE tarafından onaylanmış dokuz sözleşme listeler; işveren yükümlülükleri ulusal iş mevzuatından ve bağlı kararlarından doğar, bu nedenle tetkiklerde ve sözleşmelerde bu metinlere atıf yapılmalıdır.

excodex'te ilgili yazılar

• Birleşik Arap Emirlikleri'nde iş sağlığı ve güvenliği: mevzuat, yetkili kurumlar ve işveren yükümlülükleri
• BAE'de iş güvenliği kurallarına aykırılığın cezaları nelerdir?
• BAE'de iş kazası nasıl ve hangi süre içinde bildirilmelidir?
• ILO İSG sözleşmeleri: onay durumu ve temel sözleşme statüsü

Standartlar ve ek kaynaklar

• İş İlişkilerinin Düzenlenmesine İlişkin 2021 tarihli ve 33 sayılı Federal Kanun Hükmünde Kararname: uaelegislation.gov.ae
• 2022 tarihli ve 1 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı, Uygulama Yönetmeliği: uaelegislation.gov.ae
• 2022 tarihli ve 44 sayılı Bakanlık Kararı (Arapça): government.ae
• 2023 tarihli ve 19 sayılı İdari Karar: government.ae
• Abu Dabi Belediyeler ve Ulaştırma Dairesi, EHS ve OSHAD-SF: dmt.gov.ae ve OSHMS SSS
• ILO, Birleşik Arap Emirlikleri ülke sayfası: ilo.org

Bu yazı excodex editör ekibinin hazırladığı genel iş sağlığı ve güvenliği bilgisidir. Geçerli mevzuatın, standartların, üretici talimatlarının veya yetkin bir iş güvenliği uzmanının ya da işyeri hekiminin değerlendirmesinin yerini tutmaz.