Birleşik Arap Emirlikleri'nde iş sağlığı ve güvenliği kurulu veya çalışan temsilcisi zorunlu mudur?

Bu yazı için incelenen hiçbir federal metin, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) özel sektöründe resmi bir iş sağlığı ve güvenliği (İSG) kurulu ya da seçilmiş bir çalışan temsilcisi bulundurulmasını zorunlu kılmaz. Bununla birlikte işverenler, çalışanların İSG konusundaki görüş ve önerilerini iletebileceği kanallar oluşturmak, İSG kararlarına katılımlarını teşvik etmek ve İSG toplantı tutanaklarını İSG kayıt dosyasında (OSH register) saklamak zorundadır.

Kısa cevap

• 2021 tarihli ve 33 sayılı Federal Kanun Hükmünde Kararname, Uygulama Yönetmeliği (2022 tarihli ve 1 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı) ve 2022 tarihli ve 44 sayılı Bakanlık Kararı bir kurul eşiği veya seçilmiş çalışan temsilcisi hükmü içermez.
• İnsan Kaynakları ve Emirlikleştirme Bakanlığının (MOHRE) 2023 tarihli ve 19 sayılı İdari Kararı, İSG yönetim sisteminin unsurları olarak çalışanların görüş ve önerilerine yönelik kanallar oluşturulmasını ve İSG kararlarına çalışan katılımının teşvik edilmesini şart koşar; İSG kayıt dosyası toplantı tutanaklarını da içerir.
• Çalışanlar riskleri bildirmek ve kontrol tedbirleri önermekle, İSG sorumlusu ise çalışan önerilerini değerlendirip gereğini yapmakla yükümlüdür.
• Emirlik çerçeveleri (Abu Dabi'deki OSHAD-SF gibi), serbest bölge kuralları ve müşteri sözleşmeleri kurul oluşturulmasını zorunlu tutabilir; saha özelinde bunlar kontrol edilmelidir.
• Karşılaştırma: Türkiye'de 50 ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurulu zorunludur; Avrupa Birliği'nde (AB) ise çalışanların görüşlerinin alınması ve katılımı şarttır.

Federal metinler neyi zorunlu kılar

BAE yaklaşımı çalışan katılımını ayrı bir yasal kurul yerine doğrudan işverenin İSG yönetim sisteminin içine yerleştirir.

Uygulamaya dönük bir model

İhtiyari bir İSG kurulu oluşturmak, hem çalışan katılımını göstermenin hem de İSG kayıt dosyasında beklenen toplantı tutanaklarını üretmenin pratik bir yoludur; müşteri sözleşmeleri de böyle bir kurul şartı getirebilir. Uygulanabilir bir model şu şekildedir:

1. Üyeler: şantiye veya fabrika müdürü (başkan), İSG sorumlusu, amirler ve mümkün olduğunca çalışma arkadaşları tarafından seçilen, her meslek kolu veya vardiyadan çalışanlar.
2. Dil: başlıca tüm dil gruplarının temsil edilebilmesi için tercümanlar veya iki dilli üyeler.
3. Gündem: olaylar ve ramak kala olaylar, saha denetimi bulguları, risk değerlendirmesi güncellemeleri, öğle arası çalışma yasağı (midday break) dönemi öncesinde ve süresince alınacak ısı stresi tedbirleri, konaklama ve ulaşım koşulları, çalışan önerileri.
4. Sıklık: işveren veya müşteri tarafından belirlenir; ayda bir toplanmak yasal bir süre değil, yaygın iyi uygulamadır.
5. Kayıtlar: tutanaklar, aksiyonlar ve sorumlular İSG kayıt dosyasında arşivlenir.

Sık yapılan hatalar

• Türkiye veya AB tarzı bir yasal kurul zorunluluğu bulunduğunu varsaymak. Federal BAE mevzuatında böyle bir zorunluluk yoktur, ancak katılım kanalları zorunludur.
• Önerileri toplayıp hiç yanıtlamamak. İSG sorumlusu öneriler üzerine harekete geçmek zorundadır ve kayıt dosyası bunu göstermelidir.
• Sahanın tabi olduğu özel rejimi unutmak. Abu Dabi'deki OSHAD-SF, bir serbest bölge idaresi veya müşteri sözleşmesi kurul zorunluluğu getirebilir.

excodex'te ilgili yazılar

• Birleşik Arap Emirlikleri'nde iş sağlığı ve güvenliği: mevzuat, yetkili kurumlar ve işveren yükümlülükleri
• BAE'de işveren çalışanlara hangi İSG eğitimlerini vermek zorundadır?
• İSG mevzuatı karşılaştırması: görevlendirmeler ve bildirim süreleri

Standartlar ve ek kaynaklar

• 2023 tarihli ve 19 sayılı İdari Karar, m.2, m.3, m.9 ve m.10: government.ae
• 2022 tarihli ve 1 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı, m.22: uaelegislation.gov.ae
• 2021 tarihli ve 33 sayılı Federal Kanun Hükmünde Kararname: uaelegislation.gov.ae
• ISO 45001, İSG yönetim sistemleri, çalışanların görüşlerinin alınması ve katılımı.

Bu yazı excodex editör ekibinin hazırladığı genel iş sağlığı ve güvenliği bilgisidir. Geçerli mevzuatın, standartların, üretici talimatlarının veya yetkin bir iş güvenliği uzmanının ya da işyeri hekiminin değerlendirmesinin yerini tutmaz.