excodex

İş Güvenliği Uluslararası çerçeve ve ülke rehberleri

Editör yazısıEXC-OSH-065

Mısır'da iş sağlığı ve güvenliği: mevzuat, yetkili kurumlar ve işveren yükümlülükleri

excodex editör ekibiMısır

Özet

Mısır'da İSG, 14/2025 sayılı İş Kanununun Dördüncü Kitabında düzenlenir (1 Eylül 2025'ten beri yürürlükte), Çalışma Bakanlığının İSG teftiş birimi denetler. İşveren tehlikeleri kontrol eder, riskleri değerlendirir, çalışanları eğitir, muayeneleri yaptırır ve ciddi kazaları 24 saat içinde bildirir.

Mısır'da iş sağlığı ve güvenliği (İSG), 2025 tarihli ve 14 sayılı Kanunla çıkarılan İş Kanununun Dördüncü Kitabında düzenlenir; bu Kanun 1 Eylül 2025'te 2003 tarihli ve 12 sayılı İş Kanununun yerini almıştır. Çalışma Bakanlığı Kanunu, uzmanlaşmış bir İSG teftiş birimi ve çalışma müdürlüklerinin İSG büroları aracılığıyla uygular; bunlar düzeltme yapılmasını emredebilir, yakın tehlike bulunduğunda işyerini kapatabilir veya bir makineyi durdurabilir. İhlaller para cezasıyla cezalandırılan suçlardır. Ayrıntılı teknik kurallar ise hâlâ büyük ölçüde 2003 tarihli bakanlık kararlarında yer alır ve bu kararlar Bakanlık yenilerini çıkarıncaya kadar yürürlükte kalır.

Bu rehber mevzuatı, yetkili kurumları, işveren ve çalışan yükümlülüklerini, İSG personelini, bildirimi, yaptırımları ve tehlikeli sektörleri ele alır; Mısır'ı AB ve Türkiye ile de karşılaştırır.

Öne çıkanlar

  • Temel İSG düzenlemesi, 2025 tarihli ve 14 sayılı Kanunla çıkarılan İş Kanununun "İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamının Güvence Altına Alınması" başlıklı Dördüncü Kitabıdır (242 ila 274. maddeler). Kanun 3 Mayıs 2025'te Resmî Gazete'de yayımlanmış ve 1 Eylül 2025'te yürürlüğe girmiştir.
  • Dördüncü Kitap, kamuya veya özel kişilere ait olsun, karada, denizde veya havada bulunsun, su yolları ve taşıma araçları dahil tüm çalışma yerlerine ve işletmelere uygulanır (m.244).
  • Her işletme riskleri ve öngörülebilir endüstriyel ve doğal afetleri değerlendirmek, acil durum planları hazırlayıp tatbikatla denemek, çalışanları bu planlar konusunda eğitmek ve planları, ayrıca depoladığı veya kullandığı tehlikeli maddeleri çalışma makamına bildirmek zorundadır (m.253).
  • Ciddi bir kaza veya bir meslek hastalığı belirtilerinin ortaya çıkması 24 saat içinde çalışma makamına bildirilmelidir; 30 veya daha fazla çalışanı olan işletmeler ayrıca altı ayda bir kaza ve hastalık istatistiği gönderir (m.260).
  • 2003 tarihli ve 134 sayılı Bakanlık Kararına göre 50 veya daha fazla çalışanı olan işletmeler bir İSG birimi ve en az ayda bir, ciddi bir kazadan sonra ise 48 saat içinde toplanan, işveren ve çalışanların birlikte yer aldığı bir İSG kurulu oluşturmak zorundadır.
  • 268. maddedeki çalışan yükümlülükleri dahil İSG maddelerinin ihlali 5.000 ile 100.000 Mısır lirası (EGP) para cezasıyla cezalandırılır, tekrarında ceza iki katına çıkar (m.296); Ceza Kanunu veya diğer kanunlardaki daha ağır cezalar saklıdır (m.280).

Yasal çerçeve: 14/2025 sayılı Kanun ve 2003 tarihli kararlar

İş Kanunu (قانون العمل, Qanun al-Amal) 2025 tarihli ve 14 sayılı Kanunla çıkarılmış ve 3 Mayıs 2025 tarihli, 18 sayılı (mükerrer) Resmî Gazete'de (الجريدة الرسمية) yayımlanmıştır. Kanun, yayımından itibaren 90 gün geçtikten sonraki ayın ilk günü, yani 1 Eylül 2025'te yürürlüğe girmiş ve 2003 tarihli ve 12 sayılı Kanunu yürürlükten kaldırmıştır. Yürürlüğe koyan Kanun ayrıca, özel hükümler dışında İş Kanununun devlet kurumlarının, yerel yönetim birimlerinin ve kamu tüzel kişilerinin personeline ve ev hizmetlerinde çalışanlara uygulanmayacağını belirtir. İSG'ye ilişkin Dördüncü Kitap ise farklıdır: 243 ve 244. maddeler bu Kitabı kamu veya özel bir kişinin sahip olduğu ya da yönettiği her işletmeye uygular.

Dördüncü Kitap kısadır ve ilkeleri belirler. Teknik ayrıntılar çalışmadan sorumlu bakanın kararlarıyla düzenlenir. Yürürlüğe koyan Kanunun 11. maddesi bakandan uygulama kararlarını 90 gün içinde çıkarmasını istemiş ve mevcut kararları, yeni Kanunla çelişmedikleri ölçüde, yerlerine yenileri çıkarılıncaya kadar yürürlükte tutmuştur. 2025 tarihli ve 260 sayılı Bakanlık Kararı o tarihten bu yana her madde için sorumlu birimi belirlemiştir (bkz. bir sonraki bölüm); ancak Kasım 2026 itibarıyla 2003 tarihli iki teknik İSG kararının yerini alan bir karara rastlanmamıştır, bu nedenle bu kararlar uygulamadaki temel başvuru kaynağı olmaya devam etmektedir:

DüzenlemeArapça adı (kısa)Kapsamı
İş Kanunu, 2025 tarihli ve 14 sayılı Kanun, Dördüncü Kitap (m.242 ila 274)الكتاب الرابع: السلامة والصحة المهنية وتأمين بيئة العملYükümlülükler, teftiş, İSG birimleri, bildirim, eğitim ruhsatları, sağlık muayeneleri, ilk yardım
İş Kanunu, Beşinci Kitap (m.275 ila 298)تفتيش العمل والعقوباتMüfettişlerin yetkileri ve cezalar
2003 tarihli ve 211 sayılı Bakanlık Kararıحدود الأمان والاشتراطات والاحتياطات اللازمة لدرء المخاطرTeknik sınırlar ve tedbirler: fiziksel, mekanik, elektrik, biyolojik ve kimyasal riskler, yangın, acil durum planları, patlayıcılar
2003 tarihli ve 134 sayılı Bakanlık Kararıتحديد المنشآت التي تلتزم بإنشاء أجهزة وظيفية ولجان للسلامة والصحة المهنيةHangi işletmelerin İSG birimi ve kurulu oluşturacağı, personel tablosu, eğitim düzeyleri (eğitim maddesi 2016 tarihli ve 216 sayılı Kararla değiştirilmiştir)
2019 tarihli ve 148 sayılı Sosyal Sigortalar ve Emeklilik Kanunuقانون التأمينات الاجتماعية والمعاشاتİş kazası tanımı, meslek hastalıkları listesi, kaza bildirimi ve ödenekler

Not: Mısır kanunlarının ve kararlarının adları çeviridir. Sözleşmelerde ve tetkiklerde, tek anlamlı olan numara ve yıl belirtilmelidir.

Mısır'da İSG'yi kim uygular ve denetler

İş Kanunundaki "yetkili idari makam", ülke genelindeki müdürlükleri ve daireleriyle birlikte çalışmadan sorumlu bakanlıktır (m.1). 2003 yılında bu bakanlık İnsan Gücü ve Göç Bakanlığı idi; bugün Çalışma Bakanlığıdır (وزارة العمل). Başlıca kurumlar şunlardır:

  • İSG teftiş birimi. 256. madde Bakanlığın, İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamı Teftiş Birimi adıyla uzmanlaşmış bir birim kurmasını ister; bu birimde tıp, veteriner hekimlik, eczacılık, mühendislik ve fen bilimleri ile çevre ve atık yönetimi alanlarında nitelikli personel görev yapar. Ulusal güvenlikle bağlantılı işletmelerin teftişini Başbakanın belirlediği bir kurum yapar.
  • 260/2025 sayılı Karara göre görev dağılımı. 2025 tarihli ve 260 sayılı Bakanlık Kararı her madde için yetkili birimi belirler: teftiş birimini Bakanlığın İSG Merkez İdaresi oluşturur (m.256); acil durum planlarını ve bunlardaki değişiklikleri (m.253) ve altı aylık istatistikleri (m.260) çalışma müdürlüklerinin İSG büroları alır; müfettişlerin raporu üzerine kapatma kararını yetkili çalışma müdürlüğü verir (m.257).
  • Adli kolluk yetkisine sahip iş müfettişleri. 275 ve 276. maddelere göre Adalet Bakanının kararıyla belirlenen müfettişler her işyerine girip teftiş yapabilir, kayıtları inceleyebilir ve belge isteyebilir. İşverenler iş birliği yapmak ve çağrılara uymak zorundadır (m.277 ve 278).
  • Ulusal İSG Araştırmaları Merkezi. 2003 tarihli ve 333 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararıyla yeniden düzenlenen Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamı Araştırmaları Merkezi, iş kazası istatistiklerine dayanarak araştırmaları planlar ve eğitim verir (m.261 ve 263).
  • İSG Yüksek Konseyi. Bakanın başkanlık ettiği üçlü yapıdaki bir konsey genel İSG politikasını belirler (m.264); her vilayette valinin başkanlık ettiği bir alt komite bulunur (m.265).
  • Diğer kurumlar. Yangın tedbirleri İçişleri Bakanlığının yetkili dairesinin şartlarına uygun olarak alınır (m.251). İş kazaları Ulusal Sosyal Sigorta Kurumuna (NOSI) bildirilir; periyodik muayeneler Sağlık Sigortası Kurumu ile koordineli olarak yapılır (m.269).

2025 tarihli Kanun ayrıca bakana, İSG koşullarını kontrol eden ve teknik danışmanlık veren özel "uygunluk bürolarına" ruhsat verme yetkisi tanır (m.245) ve İSG danışmanlığı veya bilirkişiliği yapan herkesin Bakanlıktan ruhsat almasını şart koşar (m.262).

İşverenler ve çalışanlar ne yapmak zorundadır

Dördüncü Kitapta işveren yükümlülükleri

İşletme ve şubeleri, aşağıdakilere karşı İSG korunma araçlarını sağlamak zorundadır:

  • fiziksel riskler (m.246): maruziyet standartlarına ve eşik sınır değerlerine uygun olarak sıcak ve soğuk, gürültü ve titreşim, aydınlatma, iyonlaştırıcı ve iyonlaştırıcı olmayan radyasyon, atmosfer basıncındaki değişiklikler ve patlama riskleri;
  • mühendislik riskleri (m.247): kaldırma, çekme ve taşıma ekipmanı, inşaat, kazı, göçme ve düşme, statik ve dinamik elektrik ve çalışanın vücudu, makineler ve çalışma yeri arasındaki uyumsuzluk;
  • biyolojik riskler (m.248), örneğin sağlık sektöründe, hayvanlarla çalışmada ve tıbbi veya veteriner atıkların elleçlenmesinde;
  • kimyasal riskler (m.249), bkz. aşağıdaki kimyasallar bölümü;
  • dolaylı riskler (m.250): kurtarma ve ilk yardım araçları, düzen ve temizlik ve gıda ile çalışanlar için sağlık belgeleri;
  • kapalı ve çevrili alanlarda çalışma (m.252);
  • şiddet, psikolojik taciz (mobbing) ve taciz (m.254).

İşveren ayrıca her çalışanı işin güvenli temel esasları konusunda eğitmek, işe başlamadan önce tehlikeler hakkında bilgilendirmek, uygun kişisel koruyucu donanımı (KKD) sağlamak ve kullanımı konusunda eğitmek zorundadır; bunların hiçbir maliyeti çalışana yüklenemez (m.267). Çalışma alanları, özellikle tehlikeli olanlar, her vardiyada her gün kontrol edilmeli ve bu kontroller kağıt veya elektronik ortamda kayda geçirilmelidir (m.269).

Risk değerlendirmesi ve acil durum planları

  1. madde her işletmenin riskleri, beklenen endüstriyel ve doğal afetleri ve işletmeden kaynaklanan afetleri değerlendirip analiz etmesini, acil durum planları hazırlamasını, bunları uygulamalı tatbikatlarla denemesini ve çalışanları eğitmesini şart koşar. İşletme, acil durum planlarını, bunlardaki değişiklikleri ve tehlikeli maddelerin depolanmasını veya kullanılmasını yetkili makama bildirmek zorundadır. 2003 tarihli ve 211 sayılı Karar buna ek olarak analizin onaylı ulusal ve uluslararası standartlara göre yapılmasını, tasarım ve devreye alma aşamasında başlamasını ve kullanılan tehlikeli malzemelere ve teknolojiye göre belirli aralıklarla gözden geçirilmesini ister. Her iki metin de sabit bir gözden geçirme aralığı belirlemez.

Çalışanların hakları ve yükümlülükleri

Çalışanlar koruyucu donanımı kullanmak, ona özen göstermek, güvenlik talimatlarına uymak ve güvenlik tertibatlarını amacı dışında kullanmamak ve bunlara zarar vermemek zorundadır (m.268); bu yükümlülüklerin ihlali de 296. maddeye göre başlı başına bir suçtur. Hayatı veya sağlığı için ciddi ve yakın bir tehlike öngören çalışan, izin almadan çalışma yerini terk ederek güvenli bir yere gidebilir ve doğrudan amirine haber vermek zorundadır; bu nedenle hakkında disiplin işlemi yapılamaz ve işveren tehlike giderilinceye kadar çalışanları işe geri gönderemez (m.253).

İSG birimleri, kurullar, eğitim ve sağlık hizmetleri

50 çalışandan itibaren İSG birimi ve kurulu

  1. madde, hangi işletmelerin işletme içinde bir İSG birimi (جهاز وظيفي) ve kurullar oluşturacağını belirleme yetkisini bakana verir. 2003 tarihli ve 134 sayılı Karar eşiği, tek bir sahada veya aynı vilayetteki bir işletmenin şubelerinde toplam 50 ve daha fazla çalışan olarak belirler. 50'den az çalışanı olan işletmelerde İSG'den işveren veya görevlendirdiği kişi şahsen sorumludur. Birim doğrudan işverene veya genel müdüre bağlıdır; tehlikelerin belirlenmesi, ölçümler, günlük kontroller, kaza araştırması, iş izinleri ve acil durum planlaması görevlerini yürütür.
Vardiya başına çalışan sayısına göre gereken İSG uzmanlarını ve teknisyenlerini gösteren piktogramlı tablo
2003 tarihli ve 134 sayılı Bakanlık Kararının 2. tablosuna göre sanayi işletmelerinde İSG biriminin personel yapısı; sayım vardiya başına yapılır.

50 veya daha fazla çalışanı olan bir işletmenin İSG kuruluna işveren veya genel müdür başkanlık eder. Kurulda bölüm yöneticileri, sivil savunma ve yangın sorumlusu, varsa işletme hekimi, raportör olarak İSG biriminin sorumlusu ve sendika komitesinin seçtiği eşit sayıda çalışan üyesi yer alır (sendika komitesi yoksa çalışan üyeleri işletme içinde seçilir ve ilgili genel sendika onaylar). Kurul en az ayda bir kez ve ciddi bir kazadan veya kesinleşmiş bir meslek hastalığından sonra 48 saat içinde toplanmak zorundadır; kararları işletme için bağlayıcıdır (Kanunun 259. maddesi; 134 sayılı Karar).

Eğitim

Dördüncü Kitap, İSG birimi personelinin, kurul üyelerinin ve her kademedeki yöneticilerin sorumluluklarına uygun olarak eğitilmesini şart koşar (m.259). Temel, ileri ve uzmanlık eğitimlerini Bakanlık, Ulusal Merkez ve ruhsatlı eğitim kuruluşları verir (m.261). 134 sayılı Kararın 2003 tarihli metni temel ve ileri eğitim arasında en fazla üç yıl olmasına izin veriyordu; Kararın eğitim maddesi 2016'da (216 sayılı Kararla) değiştirildiğinden güncel aralık çalışma müdürlüğüne teyit ettirilmelidir.

Sağlık muayeneleri, ilk yardım ve hekim

İşveren işe giriş muayenesini ve bedensel, zihinsel ve psikolojik kapasiteye ilişkin yetenek muayenesini yaptırmak (m.266), tüm çalışanların periyodik muayeneleri ve işten ayrılışta yapılacak muayene için Sağlık Sigortası Kurumu ile koordinasyon sağlamak zorundadır (m.269). Uygunluk ölçütleri Sağlık Bakanı ile mutabakat halinde çıkarılan kararla belirlenir (m.266); periyodik muayeneler ise sağlık sigortası kurallarına göre yapılır (m.269). Her çalışma yerinde ilk yardım araçları bulunmalıdır. Tek bir yerde, tek bir şehirde veya 15 km yarıçaplı bir alanda 50'den fazla çalışan istihdam edildiğinde işveren her vardiyada en az bir nitelikli hemşire istihdam etmek, çalışanları belirli bir yerde muayene edecek bir hekimle anlaşmak ve ilaçları ücretsiz sağlamak zorundadır (m.270).

Kaza bildirimi, teftiş ve yaptırımlar

Ciddi bir kazadan 24 saat içinde yapılan bildirime ve teftişe uzanan animasyonlu akış
Mısır'da ciddi bir kazadan sonra işveren çalışma müdürlüğüne 24 saat içinde, sosyal sigorta kurumuna ise derhal bildirim yapar.

İki bildirim yolu birlikte işler:

  1. Çalışma makamı (İSG). İşletmedeki her ciddi kaza ve bir meslek hastalığı belirtilerinin ortaya çıkması, bakanlık kararıyla belirlenen formlarla, 24 saat içinde yetkili çalışma müdürlüğüne bildirilmelidir (m.260). Veriler ayrıca Bakanlığın elektronik platformuna da girilmelidir.
  2. Sosyal sigorta (tazminat). NOSI'ye göre işveren, çalışanlarından birinin uğradığı her iş kazasını meydana gelir gelmez Kuruma bildirmek zorundadır; işveren bildirmezse çalışan veya temsilcileri bildirimde bulunabilir. Dosyada 2019 tarihli ve 148 sayılı Kanunun uygulama yönetmeliğindeki kaza bildirim formu, polis tutanağı veya işletme içi idari soruşturma raporu ve ilk tıbbi rapor bulunmalıdır.

30 veya daha fazla çalışanı olan işletmeler ayrıca hastalıklara, ciddi kazalara ve yaralanmalara ilişkin altı aylık istatistikleri Ocak ve Temmuz aylarının ortasına kadar göndermek zorundadır (m.260).

Müfettişler çalışanları muayene edebilir, numune alabilir, fotoğraf çekebilir; acil durum planlarını, risk analizlerini, büyük kaza raporlarını ve tehlikeli madde stoklarını inceleyebilir (m.257). Yakın tehlike bulunduğunda makam, tehlike giderilinceye kadar işyerinin tamamen veya kısmen kapatılmasına ya da bir makinenin durdurulmasına karar vermek zorundadır; bu sürede ücretler ödenmeye devam eder ve makam, masrafı işletmeye ait olmak üzere tehlikeyi kendisi de giderebilir (m.253 ve 257).

İhlal (14/2025 sayılı İş Kanunu)Ceza
245 ila 255, 259 ila 262 ve 266 ila 272. maddelerdeki İSG yükümlülükleri, 268. maddedeki çalışan yükümlülükleri dahil5.000 ile 100.000 EGP para cezası, tekrarında iki katı (m.296)
Teftişi engellemek veya çağrıya uymamak (m.277, 278)5.000 ile 20.000 EGP para cezası, tekrarında iki katı (m.297)
Bir şirket tarafından işlenen suçFiili yönetici, ihlali biliyorsa ve görevini ihmal etmesi suçun işlenmesine katkıda bulunduysa sorumludur; şirket para cezaları ve tazminatlardan müteselsilen sorumludur (m.298)

Kanun bu ihlalleri suç olarak düzenler (m.280); bu nedenle para cezalarına, adli kolluk statüsündeki müfettişlerin suçu tespit etmesinden sonra mahkeme hükmeder (m.275). Tutarlar 2025 tarihli Kanunun kendisinde belirlenmiştir ve yalnız kanun değişikliğiyle değişir; yıllık yeniden değerleme yoktur. Taksirle neden olunan ölüm veya yaralanma ayrıca Ceza Kanunu kapsamında cezai kovuşturmaya yol açabilir (m.280).

Örnek: İskenderiye yakınlarındaki bir gıda fabrikasında, hepsi aynı sahada olmak üzere gündüz vardiyasında 180, gece vardiyasında 60 çalışan vardır. Fabrikanın bir İSG birimine ve kuruluna ihtiyacı vardır (50 veya daha fazla çalışan). Gıda imalatı 134 sayılı Kararın 1. tablosunda sanayi faaliyeti sayılır ve 2. tablo vardiya başına okunur: hem gündüz vardiyası (180) hem gece vardiyası (60) 50 ila 200 aralığındadır; bu aralık tam zamanlı bir İSG teknisyeni gerektirir, İSG uzmanı gerektirmez. Bu nedenle fabrika her vardiyada bir teknisyen bulunmasını sağlamalıdır. Vardiyaların toplamı 240'tır; dolayısıyla "500'ün üzerinde çalışanda en az bir uzman" kuralı uygulanmaz. Tek bir yerde 50'den fazla çalışan bulunduğundan her vardiyada nitelikli bir hemşire ve sözleşmeli bir hekim gerekir (m.270). 30 veya daha fazla çalışanı olduğu için Ocak ve Temmuz aylarında altı aylık istatistik gönderir; her ciddi kaza 24 saat içinde çalışma müdürlüğüne ve derhal NOSI'ye bildirilir.

Kimyasallar, patlayıcı ortamlar ve büyük kaza tehlikesi olan tesisler

Kimyasallar. 249. madde işletmelerin kanserojenler dahil maruziyetleri izin verilen en yüksek konsantrasyonların altında tutmasını, tehlikeli kimyasal stoklarını eşik miktarlarının altında tutmasını, tehlikeli kimyasallar ve işyerindeki kirleticilerin izlenmesi için bir kayıt tutmasını, 2020 tarihli ve 202 sayılı Atık Yönetimi Kanunu kapsamında tehlikeli atık kayıtları tutmasını, her kimyasalı bilimsel ve ticari adı, bileşimi, tehlike derecesi, alınacak önlemler ve acil durum tedbirleriyle etiketlemesini (bilgiler üreticiden veya tedarikçiden alınır) ve çalışanları eğitmesini şart koşar. Birleşmiş Milletler Küresel Uyumlaştırılmış Sistemini (GHS) resmen benimseyen ulusal bir düzenleme doğrulanamamıştır; uygulamada bu yükümlülükleri karşılamak için tedarikçilerin GHS etiketleri ve güvenlik bilgi formları (GBF) kullanılır.

Patlayıcı ortamlar. Mısır'da AB ATEX direktiflerinin karşılığı olan ve doğrulayabildiğimiz müstakil bir düzenleme yoktur. "Patlama riskleri" 246. maddedeki fiziksel risklerden biridir; 211 sayılı Karar ise yanıcı veya patlayıcı petrol ve kimyasal maddelerin depolandığı, elleçlendiği veya kullanıldığı alanlarda koruyucu topraklama ve yıldırımdan korunma, lokal ve genel havalandırma, fırınlarda patlayıcı karışımların oluşmasını önleyici tedbirler ve kıvılcım çıkarmayan, patlamaya dayanıklı tipte elektrik ekipmanı ister. Karar bölgeleri tanımlamaz ve Ex ekipman için bir belgelendirme sistemi belirlemez; bu nedenle projelerde alan sınıflandırması ve belgelendirilmiş ekipman genellikle IEC 60079 standartlarına göre şartnameye yazılır. Sektöre özgü kurallar, özellikle petrol ve gaz sektöründe, müşteri ve yetkili makamla teyit edilmelidir.

Büyük kaza tehlikesi olan tesisler. 211 sayılı Karar "eşik miktar" ile "büyük kaza tehlikesi olan tesis" kavramlarını tanımlar: tehlikeli maddeleri eşik miktarın üzerinde sürekli veya geçici olarak üreten, işleyen, elleçleyen, kullanan, depolayan veya bertaraf eden tesis. Kararın Avrupa tablosu başlığını taşıyan 1. eki (1982 tarihli AB Seveso I listesi), adı belirtilen maddeleri eşik miktarlarıyla birlikte verir; örneğin klor 25 t, hidrojen sülfür 50 t ve hidrojen siyanür 20 t. Kanun, tehlikeli kimyasal stoklarının eşik miktarlarını aşmamasını öngörür (m.249), risk ve afet analizini ve denenmiş, yetkili makama bildirilmiş acil durum planlarını şart koşar (m.253) ve müfettişlere büyük kaza raporlarına ve tehlikeli madde stoklarına erişim yetkisi verir (m.257). Sanayi ruhsatı (2017 tarihli ve 15 sayılı Kanun), çevre ve sivil koruma kuralları da uygulanır.

Mısır, AB ve Türkiye karşılaştırması

KonuMısırAB (89/391/AET sayılı Direktif)Türkiye (6331 sayılı Kanun)
Temel İSG mevzuatı14/2025 sayılı İş Kanunu, Dördüncü KitapÇerçeve Direktif ve ulusal mevzuat6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (2012)
İSG personeli50 çalışandan itibaren İSG birimi (134/2003 sayılı Karar)Görevlendirilen çalışanlar veya dış hizmetler; büyüklük ölçütünü ulusal mevzuat belirlerTüm işverenler için kendi personelinden veya hizmet alımıyla iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi; küçük işyerlerinde işverenin bu hizmeti sınırlı ölçüde kendisinin yürütmesi mümkün (m.6)
Kurul50 veya daha fazla çalışan, ayda bir toplantıÇalışanların görüşlerinin alınması zorunlu; kurulları ulusal mevzuat belirler50 ve daha fazla çalışan ve 6 aydan uzun süren işler (m.22)
Risk değerlendirmesiAcil durum planlarıyla birlikte risk ve afet analizi (m.253)Yazılı değerlendirme zorunluYazılı değerlendirme; yenileme süreleri tehlike sınıfına göre
Kaza bildirimiCiddi kazalar 24 saat içinde çalışma makamına; NOSI'ye derhalUlusal mevzuat belirlerSosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) 3 iş günü içinde (m.14)
Cezalar5.000 ile 100.000 EGP para cezası (2025 tarihli Kanun)Ulusal mevzuat belirlerHer yıl yeniden değerlenen idari para cezaları

Yabancı işverenler için temel fark yapısaldır: yükümlülükler çalışan sayısı eşiklerine bağlıdır ve teknik ayrıntılar, yerlerine yenileri çıkarılabilecek 2003 tarihli kararlarda yer alır.

Sık yapılan hatalar

  • 2003 tarihli ve 12 sayılı Kanunu yürürlükte saymak. Bu Kanun 1 Eylül 2025'te yürürlükten kalkmıştır; 2025 tarihli ve 14 sayılı Kanun esas alınmalıdır. 2003 tarihli kararlar ise yerlerine yenileri çıkarılıncaya kadar yürürlüktedir.
  • Yalnız sosyal sigortaya bildirim yapmak. Ciddi bir kaza 24 saat içinde çalışma müdürlüğüne de bildirilmelidir (m.260).
  • Çalışanları yalnız saha bazında saymak. 134 sayılı Karar aynı vilayetteki şubeleri de sayıma ekler; 270. madde ise 15 km yarıçap içindeki çalışanları birlikte sayar.
  • KKD bedelini çalışana ödetmek. 267. madde koruyucu donanım için çalışana herhangi bir kesinti veya maliyet yüklenmesini yasaklar.
  • AB belgesinin Mısır'da yasal bir şart olduğunu varsaymak. Mısır'a özgü bir Ex belgelendirme sistemi doğrulanamamıştır; IECEx veya ATEX kanıtının istenip istenmeyeceğini genellikle sözleşme şartnamesi belirler.

Sık sorulan sorular

2025 tarihli iş kanunu Mısır'daki yabancı şirketlere uygulanır mı?

Evet. İş Kanunu, yabancı sermayeli olanlar dahil Mısır'da faaliyet gösteren özel işletmeleri kapsar; hükümleri, bir sözleşme veya toplu iş sözleşmesi özel hükümler içermedikçe Mısır'daki yabancı çalışanlara da uygulanır. İSG'ye ilişkin Dördüncü Kitap kamu veya özel her işletmeye uygulanır.

İSG ihlalleri için hapis cezası var mı?

Dördüncü Kitaptaki İSG maddelerinin ihlali 2025 tarihli Kanunda para cezasıyla cezalandırılır (m.296). 280. madde Ceza Kanunundaki veya diğer kanunlardaki daha ağır cezaları saklı tutar; bu nedenle taksirle neden olunan ölümlü bir kaza yine ceza yargılamasına yol açabilir.

İşyeri hekimi zorunlu mu?

Kanun "işyeri hekimi" terimini kullanmaz. Tek bir yerde veya 15 km içinde 50'den fazla çalışan istihdam edildiğinde sözleşmeli bir hekim ve her vardiyada bir hemşire bulunmasını (m.270), işe giriş ve periyodik muayenelerin sağlık sigortası sistemi aracılığıyla yapılmasını şart koşar (m.266 ve 269).

Kimler İSG danışmanı olarak çalışabilir?

  1. madde, İSG bilirkişiliği ve danışmanlığı yapmak için Çalışma Bakanlığından ruhsat alınmasını şart koşar. Ruhsatın koşulları, süresi ve harcı bakanlık kararıyla belirlenir; harç en fazla 50.000 EGP olabilir.

Çalışan tehlikeli bir işi reddedebilir mi?

Evet. Ciddi ve yakın bir tehlike öngören çalışan, izin almadan güvenli bir yere gidebilir ve amirine haber vermek zorundadır; bu nedenle hakkında disiplin işlemi yapılamaz (m.253).

excodex'te ilgili yazılar

Standartlar ve ek kaynaklar

  • İş Kanununu yürürlüğe koyan 2025 tarihli ve 14 sayılı Kanun (قانون رقم 14 لسنة 2025 بإصدار قانون العمل), Resmî Gazete Sayı 18 (mükerrer), 3 Mayıs 2025; Dördüncü Kitap, 242 ila 274. maddeler; Beşinci Kitap, 275 ila 298. maddeler. Resmî Gazete taraması: https://manshurat.org/content/qnwn-lml-ljdyd-rqm-14-lsn-2025
  • İnsan Gücü ve Göç Bakanının İSG birimi ve kurulu oluşturmak zorunda olan işletmeler, eğitim kuruluşları ve kurallarına ilişkin 2003 tarihli ve 134 sayılı Kararı, Al-Waqa'i' al-Misriya Sayı 172 (mükerrer), 2 Ağustos 2003: https://manshurat.org/node/12136
  • İnsan Gücü ve Göç Bakanının fiziksel, mekanik, biyolojik, kimyasal ve dolaylı risklere karşı güvenlik sınırlarına, şartlarına ve tedbirlerine ilişkin 2003 tarihli ve 211 sayılı Kararı, Al-Waqa'i' al-Misriya Sayı 227 (mükerrer b), 5 Ekim 2003: https://manshurat.org/node/12155
  • 2019 tarihli ve 148 sayılı Sosyal Sigortalar ve Emeklilik Kanunu; NOSI'nin iş kazası bildirimine ilişkin hizmet sayfası: https://www.nosi.gov.eg/ar/Services/Pages/Info/إخطار-الصندوق-بإصابة-العمل-وموافاته-بالمستندات-اللازمة.aspx
  • Konseyin 89/391/AET sayılı Direktifi (AB İSG Çerçeve Direktifi); 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, RG 30.06.2012, Sayı 28339.
  • Çalışma Bakanının İş Kanununun her maddesi için yetkili idari birimi belirleyen 2025 tarihli ve 260 sayılı Kararı (Aralık 2025'te çıkarılmıştır).
  • İnsan Gücü Bakanının 2003 tarihli ve 134 sayılı Kararın eğitim maddesini (m.18) değiştiren 2016 tarihli ve 216 sayılı Kararı.
  • IEC 60079 serisi: patlayıcı ortamlar (ekipman, alan sınıflandırması, tesisat).

Bu yazı excodex editör ekibinin hazırladığı genel iş sağlığı ve güvenliği bilgisidir. Geçerli mevzuatın, standartların, üretici talimatlarının veya yetkin bir iş güvenliği uzmanının ya da işyeri hekiminin değerlendirmesinin yerini tutmaz.

Bu konudaki sorular

excodex

Araçlar

Ex kontrol Gaz kütüphanesi exai İş Güvenliği Belgelerim

Topluluk

excodex

Ücretsiz katılın

Dil

Giriş yap

Henüz üye değil misiniz? Ücretsiz katılın

Çeviriyi iyileştir