ABD'de yazılı risk değerlendirmesi zorunlu mu ve ne sıklıkla gözden geçirilmeli?

ABD İş Güvenliği ve Sağlığı İdaresinin (OSHA) uyguladığı federal mevzuat genel bir yazılı risk değerlendirmesi şart koşmaz; bu nedenle genel bir gözden geçirme süresi de yoktur. Bunun yerine belirli standartlar, birçoğu sabit gözden geçirme süreleriyle birlikte, yazılı tehlike değerlendirmeleri veya programlar ister; bazı Eyalet Planları (State Plans), özellikle California, ise her işveren için yazılı bir önleme programı şart koşar.

Kısa cevap

• Federal mevzuat: AB'deki veya Türkiye'deki tüm risklerin yazılı olarak değerlendirilmesi yükümlülüğünün bir karşılığı yoktur.
• KKD tehlike değerlendirmesi (1910.132(d)): kişisel koruyucu donanım (KKD) gerekebilecek her yerde zorunludur; işyerini, onaylayan kişinin adını ve tarihi içeren yazılı bir belgeyle onaylanır. Sabit bir gözden geçirme süresi yoktur; iş değiştiğinde tekrarlanır.
• Proses güvenliği (1910.119): proses tehlike analizi en az 5 yılda bir yeniden geçerli kılınır (revalidation); uygunluk tetkiki en az 3 yılda bir yapılır.
• Kilitleme ve etiketleme (LOTO, 1910.147): yazılı enerji kontrol prosedürleri bulunur ve en az yılda bir denetlenir.
• Silika (1910.1053): yazılı maruziyet kontrol planı en az yılda bir gözden geçirilir.
• Eyaletler: California periyodik denetim takvimi içeren yazılı bir Injury and Illness Prevention Program (yaralanma ve hastalık önleme programı) (Title 8, Section 3203), Washington ise yazılı bir accident prevention program (kaza önleme programı) (WAC 296-800-140) ister.

Neden genel bir risk değerlendirmesi yükümlülüğü yok

OSH Act iki yükümlülük üzerine kuruludur: belirli standartlara uymak ve işyerini ölüme veya ciddi bedensel zarara yol açması muhtemel bilinen tehlikelerden arındırılmış tutmak (Genel Yükümlülük Hükmü, General Duty Clause). İkisi de tüm risklerin belgelenmiş bir değerlendirmesini şart koşmaz. AB'de 89/391/AET sayılı Çerçeve Direktif işverenin tüm riskleri değerlendirmesini ister; Türkiye'de ise 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 10. maddesi işverenin risk değerlendirmesi yapmasını veya yaptırmasını şart koşar.

Pratikte ABD'deki işverenler de Genel Yükümlülük Hükmünü yerine getirmek ve neyi bildiklerini gösterebilmek için tehlikeleri belirlemek zorundadır. OSHA'nın gönüllü Recommended Practices for Safety and Health Programs (İSG programları için önerilen uygulamalar) belgesi, tehlikelerin belirlenmesi ve değerlendirilmesini yedi temel unsurdan biri olarak sayar; ISO 45001 sertifikalı işyerleri de riskleri zaten değerlendirir.

Standartların zorunlu tuttuğu yazılı değerlendirmeler ve programlar

Başka standartlar da sabit bir gözden geçirme süresi olmaksızın yazılı program ister; örneğin tehlike bildirimi ve solunum koruması.

AB veya Türkiye uygulamasına göre çalışılıyorsa nasıl belgelenir

AB veya Türkiye tipi risk değerlendirmelerine alışkın bir şirket, yöntemini (5x5 matris, Fine-Kinney veya iş güvenliği analizi) ABD'de de sürdürebilir; ancak OSHA'nın adıyla istediği belgeleri de ayrıca hazırlamalıdır. Bir müfettiş genel bir risk kaydı değil, KKD onay belgesini, enerji kontrol prosedürlerini, tehlike bildirimi (HazCom) programını ve tablodaki diğer belgeleri arar.

Sık yapılan hatalar

• Genel bir risk değerlendirmesi yazıp orada durmak. OSHA, her standardın belirlediği biçimde özel belgeleri bekler.
• Sabit süreleri kaçırmak. 5 yıllık PHA yenilemesi, 3 yılda bir yapılan PSM tetkiki ve yıllık LOTO denetimi iyi niyetle değil, bir takvimle yönetilmelidir.
• Eyalet kurallarını unutmak. California ve Washington temel kurallarında yazılı bir önleme programı ister; diğer Eyalet Planlarının da kendi şartları vardır.

excodex'te ilgili yazılar

• ABD'de iş sağlığı ve güvenliği: OSHA mevzuatı, kurumlar ve işveren yükümlülükleri
• OSHA KKD tehlike değerlendirmesinin yazılı onayı
• OSHA PSM hangi tesisleri kapsar?
• Kilitleme ve etiketleme (LOTO): tehlikeli enerjinin kontrolü

Standartlar ve ek kaynaklar

• 29 CFR 1910.132 Kişisel koruyucu donanım, genel şartlar: https://www.osha.gov/laws-regs/regulations/standardnumber/1910/1910.132
• 29 CFR 1910.119 Proses güvenliği yönetimi: https://www.osha.gov/laws-regs/regulations/standardnumber/1910/1910.119
• 29 CFR 1910.147 Tehlikeli enerjinin kontrolü: https://www.osha.gov/laws-regs/regulations/standardnumber/1910/1910.147
• OSHA Recommended Practices for Safety and Health Programs (İSG programları için önerilen uygulamalar): https://www.osha.gov/safety-management
• California Code of Regulations, Title 8, Section 3203: https://www.dir.ca.gov/title8/3203.html
• Washington Administrative Code 296-800-140, accident prevention program (kaza önleme programı): https://app.leg.wa.gov/wac/default.aspx?cite=296-800-140

Bu yazı excodex editör ekibinin hazırladığı genel iş sağlığı ve güvenliği bilgisidir. Geçerli mevzuatın, standartların, üretici talimatlarının veya yetkin bir iş güvenliği uzmanının ya da işyeri hekiminin değerlendirmesinin yerini tutmaz.