İş Güvenliği Uluslararası çerçeve ve ülke rehberleri
ABD'de İSG kurulu veya çalışan temsilcisi zorunlu mu?
Bağlı olduğu rehber: ABD'de iş sağlığı ve güvenliği: OSHA mevzuatı, kurumlar ve işveren yükümlülükleri
Kısa cevap
Federal OSHA mevzuatına göre hayır. Bazı Eyalet Planları ister: Washington aynı vardiyada ve yerde 11 veya daha fazla çalışan varsa, Oregon genel olarak bir yerde 10'dan fazla çalışan varsa. Federal düzeyde çalışanların bunun yerine şikâyet ve teftiş isteme hakları vardır.
Hiçbir federal kural bir güvenlik kurulu veya seçilmiş bir çalışan temsilcisi şart koşmaz. Bazı Eyalet Planları (State Plans) ise şart koşar: Washington aynı vardiyada ve aynı yerde 11 veya daha fazla çalışanın bulunduğu işyerlerinde güvenlik kurulu ister, Oregon genel olarak bir yerde 10'dan fazla çalışan varsa kurul ister; California'da ise işçi ve işveren temsilcilerinden oluşan bir kurul, yazılı önleme programının iletişim yükümlülüğünü karşılamanın kabul edilen yollarından biridir.
Kısa cevap
- Federal OSHA (ABD İş Güvenliği ve Sağlığı İdaresi): çalışan sayısı ne olursa olsun kurul kurma veya temsilci atama yükümlülüğü yoktur.
- Washington: aynı vardiyada ve aynı yerde 11 veya daha fazla çalışan varsa güvenlik kurulu; çalışanlarca seçilen üye sayısı en az işverence seçilen üye sayısı kadar olmalı; başkan seçimle belirlenir; tutanaklar bir yıl saklanır (WAC 296-800-13020). 10 veya daha az çalışanı olan ya da her vardiyada veya birbirinden uzak her yerde en fazla 10 çalışanı bulunan işverenler bunun yerine bir yönetici katılımıyla aylık güvenlik toplantıları yapabilir (WAC 296-800-13025).
- Oregon: OAR 437-001-0765, bir yerde 10'dan fazla çalışan varsa kurul ister; 10 veya daha az çalışanı olan işverenler ile çalışanları ağırlıklı olarak şantiyelerde, gezici olarak veya bürolarda çalışan işverenler bunun yerine güvenlik toplantıları yapabilir. Kurul en az 2 üyeden (20 veya daha az çalışan) veya 4 üyeden (20'den fazla çalışan) oluşur; işverence seçilen ve çalışanlarca seçilen üye sayısı eşittir; kurul ayda bir (ağırlıklı olarak büro işlerinde üç ayda bir) toplanır ve kayıtları üç yıl saklar.
- California: en az üç ayda bir toplanan ve yazılı kayıt tutan bir işçi-işveren güvenlik kurulunun, Injury and Illness Prevention Program'ın (yaralanma ve hastalık önleme programı) iletişim unsurunu karşıladığı kabul edilir.
- Kurullar yerine federal çalışan hakları: gizli şikâyette bulunma, teftiş talep etme, işyeri gezisinde bir temsilcinin bulunması, iş kazası kayıtlarını ve maruziyet ölçüm sonuçlarını görme ve misillemeye karşı 30 gün içinde şikâyette bulunma.
ABD neden kurullar yerine haklara dayanır
OSH Act, işyerinde ortak kurullar kurulmasını şart koşmak yerine tek tek çalışanlara ve onların temsilcilerine işverene karşı haklar ve düzenleyici kuruma başvuru imkânı tanır. Çalışanları bir sendika temsil ediyorsa güvenlik kurulları çoğu zaman toplu iş sözleşmesiyle kararlaştırılır; ancak bu bir OSHA şartı değil, sözleşmeden doğan bir yükümlülüktür.
| Hak | Dayanak |
|---|---|
| Gizli olarak şikâyette bulunma ve OSHA teftişi talep etme | OSHA şikâyet prosedürü |
| Bir temsilcinin açılış toplantısına ve işyeri gezisine katılması | OSHA teftiş prosedürü |
| İş kazası ve meslek hastalığı kayıtlarını ve maruziyet ölçüm sonuçlarını görme | 29 CFR 1904 ve 1910.1020 |
| İSG şikâyetleri nedeniyle misillemeye karşı korunma | OSH Act Bölüm 11(c), 30 gün içinde şikâyet |
| Çalışanın anladığı bir dilde eğitim | OSHA çalışan hakları |
Proses güvenliği yönetimi (1910.119(c)), yapılandırılmış bir katılımı şart koşan standartlardan biridir: işverenler proses tehlike analizleri ve diğer unsurlar konusunda çalışanların ve temsilcilerinin görüşlerini almak ve onların bilgiye erişimini sağlamak zorundadır.
Eyaletin şart koştuğu yerde kurul nasıl kurulur
Örnek: Washington'daki bir dağıtım merkezinde gündüz vardiyasında 60 çalışan vardır. Merkezin bir güvenlik kurulu kurması gerekir: örneğin çalışanlarca seçilen üç üye ve işverence seçilen en fazla üç üye, seçimle belirlenen bir başkan, sıklığına kurulun karar verdiği toplantılar (normalde bir saati geçmez) ve bir yıl saklanan, eyaletin danışmanlık personelinin incelemesine açık tutanaklar. Aynı eyalette 8 çalışanı olan bir kardeş işyeri bunun yerine bir yönetici temsilcisinin katıldığı aylık güvenlik toplantıları yapmayı seçebilir; katılanlar ve konular kayda geçirilir.
Yazılı bir görev tanımı, sabit bir gündem (olaylar, denetimler, süresi geçmiş aksiyonlar) ve aksiyonların takibi gibi AB ve Türkiye sistemlerindeki iyi uygulamalar ABD'deki kurullarda da işe yarar.
AB ve Türkiye ile karşılaştırma
AB Çerçeve Direktifi'ne göre işverenler İSG konularında çalışanların veya temsilcilerinin görüşlerini almak ve dengeli katılımlarına imkân vermek zorundadır. Türkiye'de 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 20. maddesi bir (2 ile 50 arasında çalışan) ile altı (2.001 veya daha fazla çalışan) arasında çalışan temsilcisi ister; 22. maddesi ise 50 veya daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurulu kurulmasını şart koşar.
Sık yapılan hatalar
- Federal cevabın her eyalette geçerli olduğunu varsaymak. Washington ve Oregon'un kendi kuralları vardır.
- Washington'da yalnız yöneticilerden oluşan bir kurul kurmak. Çalışanlarca seçilen üye sayısı en az işverence seçilen üye sayısı kadar olmalıdır.
- Kurulu çalışan haklarının yerine koymak. Çalışanlar OSHA'ya doğrudan başvurma hakkını korur.
excodex'te ilgili yazılar
- ABD'de iş sağlığı ve güvenliği: OSHA mevzuatı, kurumlar ve işveren yükümlülükleri
- OSHA'ya misilleme şikâyetinde bulunma süresi ne kadar?
- OSHA Eyalet Planı nedir?
- İSG mevzuatı karşılaştırması: görevlendirmeler, kurullar ve bildirim süreleri
Standartlar ve ek kaynaklar
- Washington Administrative Code 296-800-13020 (güvenlik kurulları) ve 296-800-13025 (güvenlik toplantıları): https://app.leg.wa.gov/wac/default.aspx?cite=296-800-13020
- Oregon OSHA, OAR 437-001-0765 Safety committees and safety meetings (güvenlik kurulları ve güvenlik toplantıları): https://osha.oregon.gov/rules/final/division-1/Pages/437-001-0760-0765.aspx
- California Code of Regulations, Title 8, Section 3203: https://www.dir.ca.gov/title8/3203.html
- OSH Act Bölüm 11(c): https://www.osha.gov/laws-regs/oshact/section_11
Bu yazı excodex editör ekibinin hazırladığı genel iş sağlığı ve güvenliği bilgisidir. Geçerli mevzuatın, standartların, üretici talimatlarının veya yetkin bir iş güvenliği uzmanının ya da işyeri hekiminin değerlendirmesinin yerini tutmaz.
Bu konudaki diğer sorular
- ABD'de temel iş sağlığı ve güvenliği kanunu hangisidir ve kim uygular?
- ABD'de işveren iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi görevlendirmek zorunda mı?
- ABD'de yazılı risk değerlendirmesi zorunlu mu ve ne sıklıkla gözden geçirilmeli?
- ABD'de iş kazası nasıl ve ne kadar sürede bildirilir?
- ABD'de işveren çalışanlara hangi İSG eğitimlerini vermek zorunda?
- ABD'de çalışanlar için işe giriş ve periyodik muayene zorunlu mu?
- ABD'de iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uymamanın cezaları nelerdir?
- ABD'de patlayıcı ortamlar ve Ex ekipman nasıl düzenlenir?