Mısır'da işveren iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi görevlendirmek zorunda mı?

Evet, işletmede 50 veya daha fazla çalışan bulunduğunda. 2003 tarihli ve 134 sayılı Bakanlık Kararı, vardiya başına çalışan sayısına göre İSG teknisyenleri ve İSG uzmanlarından oluşan bir iç İSG birimi kurulmasını şart koşar; 2025 tarihli İş Kanunu da aynı yerde veya 15 km yarıçap içinde 50'den fazla çalışan istihdam edildiğinde sözleşmeli bir hekim ve her vardiyada nitelikli bir hemşire bulundurulmasını ister. 50 çalışanın altında İSG birimi zorunlu değildir; İSG şartlarını karşılamaktan işveren veya görevlendirdiği kişi sorumludur.

Kısa cevap

• Eşik: tek bir işyerinde ya da aynı vilayetteki tek bir işletmenin şubelerinde toplam 50 veya daha fazla çalışan (134 sayılı Karar, m.1).
• İSG birimi: doğrudan işverene veya genel müdüre bağlı bir iç İSG birimi (جهاز وظيفي للسلامة والصحة المهنية).
• Sanayi işletmeleri, vardiya başına çalışan: 50 ila 200: 1 tam zamanlı teknisyen; 201 ila 500: 1 uzman ve 2 teknisyen; 501 ila 1.000: 2 uzman ve 3 teknisyen; her ilave 1.000 çalışan için: 1 uzman ve 2 teknisyen daha.
• Sanayi dışı işletmeler: 50 ila 200: bu görev verilen, tam zamanlı olmayan mevcut bir çalışan; 201 ila 500: 1 tam zamanlı teknisyen; bunun üzerinde tablo her ilave 500 çalışan için personel artışı öngörür ama sayı belirtmez.
• Hekim ve hemşire: aynı yerde, aynı şehirde veya 15 km içinde 50'den fazla çalışan: her vardiyada en az bir nitelikli hemşire ve bir hekim, çalışanlara ücretsiz (İş Kanunu, m.270).

134 sayılı Karara göre İSG birimi

2025 tarihli ve 14 sayılı Kanunla çıkarılan İş Kanununun 259. maddesi, hangi işletmelerin İSG birimi ve kurulu kurmak zorunda olduğunu belirleme yetkisini bakana verir. Yeni bir karar çıkarılıncaya kadar 2003 tarihli ve 134 sayılı Karar uygulanır (İş Kanununu çıkaran Kanunun 11. maddesi, önceki kararları çelişmedikleri ölçüde yürürlükte tutar). Kararın 1 numaralı tablosu sanayi sayılan faaliyetleri sayar; bunlar arasında inşaat, taşımacılık, yükleme ve depolama, limanlardaki denizcilik hizmetleri, madencilik, taş ocakları ve petrol, imalat, altyapı hizmetleri, nükleer enerji, sağlık hizmetleri, tehlikeli atık işleme ve doğal gaz faaliyetleri bulunur.

Kararın 2 numaralı tablosu personeli vardiya başına sayılan çalışana göre belirler:

Her durumda, tüm vardiyalarda toplam 500'den fazla çalışanı olan bir sanayi işletmesinde en az bir uzman bulunmalıdır. İSG uzmanı, alanı işletmenin faaliyetine uygun bilimsel ve uygulamalı niteliklere sahip olmalıdır (m.14); teknisyen ise ilgili bir alanda orta veya orta üstü düzeyde bir öğrenim belgesine ya da buna denk bir askeri teknik yeterliğe sahip olmalıdır (m.15). Sanayi dışı işletmelerde çalışma müdürlüğü, işe uygun orta düzey bir teknik öğrenim belgesini de kabul edebilir (m.16). İSG personeli aynı kademedeki meslektaşlarıyla aynı haklardan yararlanır ve işletme ölçüm cihazlarını sağlamak zorundadır.

Birimin görevleri arasında tasarım ve yeni ekipman konusunda görüş vermek, tehlikeleri belirlemek ve ölçmek, her vardiyada günlük denetim yapmak, kazaları araştırmak, kayıt tutmak, bakım ve diğer tehlikeli işlerden önce iş izinlerini hazırlamak, yangın ve patlamaya karşı korunma tedbirlerini sürdürmek ve acil durum planlarının hazırlanmasına yardım etmek bulunur.

İşyeri hekimi zorunlu mu?

İş Kanunu "işyeri hekimi" terimini kullanmaz. 270. madde her işletmede ilk yardım imkânlarının bulunmasını ve aynı yerde 50'den fazla çalışan varsa her vardiyada hemşirelik veya ilk yardım için nitelikli bir hemşire, çalışanları işverenin sağladığı bir yerde muayene eden bir hekim ve ilaçların ücretsiz olarak sağlanmasını ister. İşe giriş ve periyodik muayeneler sağlık sigortası sistemi üzerinden düzenlenir (m.266 ve 269); varsa işletme hekimi İSG kurulunda yer alır ve bir çalışanın hastalığının işiyle ilgili olup olmadığını inceler (m.269).

Danışmanlar ve dış hizmet alımı

İSG danışmanlığı ve bilirkişilik işleri Çalışma Bakanlığından ruhsat alınmasını gerektirir (m.262); bakan ayrıca şartları kontrol eden ve danışmanlık veren uygunluk bürolarına ruhsat verebilir (m.245). Yeni bir karar aksini öngörmedikçe bunların hiçbiri, 134 sayılı Kararın şart koştuğu yerlerde işverenin kendi İSG biriminin yerini tutmaz; çalışma müdürlüğüyle teyit edilmelidir.

excodex'te ilgili yazılar

• Mısır'da iş sağlığı ve güvenliği: mevzuat, yetkili kurumlar ve işveren yükümlülükleri
• Mısır'da İSG kurulu veya çalışan temsilcisi zorunlu mu?
• Mısır'da işe giriş ve periyodik sağlık muayeneleri zorunlu mu?
• İSG mevzuatı karşılaştırması: görevlendirmeler ve bildirim süreleri

Standartlar ve ek kaynaklar

• İSG birimi ve kurulu kurmak zorunda olan işletmelere ilişkin 2003 tarihli ve 134 sayılı Bakanlık Kararı, 1 ve 2 numaralı tablolar, Al-Waqa'i' al-Misriya Sayı 172 (ek), 2 Ağustos 2003: https://manshurat.org/node/12136
• İş Kanununu çıkaran 2025 tarihli ve 14 sayılı Kanun, 245, 259, 262, 266, 269 ve 270. maddeler: https://manshurat.org/content/qnwn-lml-ljdyd-rqm-14-lsn-2025

Bu yazı excodex editör ekibinin hazırladığı genel iş sağlığı ve güvenliği bilgisidir. Geçerli mevzuatın, standartların, üretici talimatlarının veya yetkin bir iş güvenliği uzmanının ya da işyeri hekiminin değerlendirmesinin yerini tutmaz.