Mısır'da çalışanlar için işe giriş ve periyodik sağlık muayenesi zorunlu mu?

Evet. 2025 tarihli ve 14 sayılı Kanunla çıkarılan İş Kanununa göre işveren, çalışan işe başlamadan önce bir sağlık muayenesi ve bir yetenek muayenesi yaptırmak (266. madde), ayrıca tüm çalışanların periyodik muayeneleri ve işten ayrılışta yapılacak muayene için Sağlık Sigortası Kurumu ile koordinasyon sağlamak zorundadır (269. madde). Kanun işe uygunluk ölçütlerini ve muayene takvimlerini kararlara bırakır; iyonlaştırıcı radyasyon gibi bazı maruziyetler için 2003 tarihli ve 211 sayılı Karar altı ayda bir kontrol öngörür.

Kısa cevap

• İşe girişte: çalışanın sağlıklı ve belirli işe uygun olduğunu doğrulayan bir sağlık muayenesi ile bedensel, zihinsel ve psikolojik kapasiteyi ölçen bir yetenek testi (m.266).
• Periyodik: işe uygunluğun sürdürülmesi ve meslek hastalıklarının erken tespiti için tüm çalışanlara, sağlık sigortası kurallarına göre Sağlık Sigortası Kurumu (الهيئة العامة للتأمين الصحي) ile birlikte düzenlenir (m.269).
• İşten ayrılışta: iş ilişkisi sona erdiğinde muayene (m.269).
• Ölçütler: uygunluk düzeyleri, çalışma bakanının sağlık bakanıyla birlikte çıkardığı kararla belirlenir (m.266).
• Özel durumlar: gıdayla çalışanların salgın ve bulaşıcı hastalıklardan ari olduklarını gösteren sağlık belgeleri olmalıdır (m.250); 211 sayılı Karar, iyonlaştırıcı radyasyonla çalışanlar için tıbbi gözetim ile altı ayda bir periyodik muayene ve kan tahlili ister.
• Kim düzenler: muayeneleri sağlık sigortası kurallarına uyarak işletme yaptırmak zorundadır (m.266 ve 269); aynı yerde 50'den fazla çalışan bulunan işletmelerde ilk yardım, hemşirelik hizmeti, hekim ve ilaçlar çalışanlara ücretsizdir (m.270).

2025 Kanunu ne istiyor

1. madde, Sosyal Sigortalar ve Emeklilik Kanunu hükümleri "saklı kalmak kaydıyla" uygulanır. Bu madde işletmeyi şunları yaptırmakla yükümlü kılar:

1. çalışan işe katılmadan önce, sağlıklı olduğundan ve kendisine verilen işin türüne ve gereklerine uygun olduğundan emin olmak için ilk sağlık muayenesi;
2. işle ilişkili olarak bedensel, zihinsel ve psikolojik kapasiteyi ölçen bir yetenek (kabiliyet) muayenesi.

1. madde üç yükümlülük daha ekler: işyerlerinin günlük denetimi, bir çalışanın hastalık şikâyetinin işle ilgili olup olmadığının (varsa) işletme hekimince muayene edilerek belirlenmesi ve tüm çalışanların periyodik muayeneleri ile işten ayrılış muayenesi için Sağlık Sigortası Kurumu ile koordinasyon.

İş teftişi, çalışma koşullarının uygun olup olmadığını kontrol etmek için çalışanlara kendisi de tıbbi ve laboratuvar muayeneleri yaptırabilir (m.257).

Ne sıklıkla: periyodik muayene aralıkları

Ne 266. ne de 269. madde bir aralık belirler. Muayene takvimi sağlık sigortası kurallarına ve tehlikeye özgü hükümlere bağlıdır. 2003 tarihli ve 211 sayılı Karardan örnekler:

Diğer maruziyetler (gürültü, toz, solventler, metaller) için muayene takvimi ve testler sağlık sigortası sağlayıcısı ve işyeri hekimiyle kararlaştırılmalı ve dayanağı kayda geçirilmelidir. Önemli tehlikelere maruz kalan çalışanlar için yıllık muayene yaygın bir uygulamadır; ancak bu, Mısır mevzuatında yer alan bir süre değil, yol gösterici bir uygulamadır.

Gizlilik ve kayıtlar

1. madde, çalışanın dosyasında işe giriş sağlık muayenesinin bulunmasını şart koşar, dosyaya yalnız kanunen yetkili kişilerin erişmesine izin verir ve dosyanın iş ilişkisinin bitiminden sonra en az beş yıl (bir dava sürüyorsa daha uzun) saklanmasını ister. Uygulamada işe uygunluk kararı ve varsa kısıtlamalar personel dosyasında, klinik ayrıntılar ise hekimin denetimindeki gizli bir sağlık kaydında tutulmalı; her muayenenin tarihi ve türü kaydedilmelidir.

excodex'te ilgili yazılar

• Mısır'da iş sağlığı ve güvenliği: mevzuat, yetkili kurumlar ve işveren yükümlülükleri
• Mısır'da işveren iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi görevlendirmek zorunda mı?
• Sağlık gözetimi ve sağlık muayeneleri: hangi maruziyette hangi testler

Standartlar ve ek kaynaklar

• İş Kanununu çıkaran 2025 tarihli ve 14 sayılı Kanun, 92, 250, 257, 266, 269 ve 270. maddeler: https://manshurat.org/content/qnwn-lml-ljdyd-rqm-14-lsn-2025
• 2003 tarihli ve 211 sayılı Bakanlık Kararı, titreşim, iyonlaştırıcı radyasyon, dalış ve tarıma ilişkin bölümler: https://manshurat.org/node/12155

Bu yazı excodex editör ekibinin hazırladığı genel iş sağlığı ve güvenliği bilgisidir. Geçerli mevzuatın, standartların, üretici talimatlarının veya yetkin bir iş güvenliği uzmanının ya da işyeri hekiminin değerlendirmesinin yerini tutmaz.