Katar'da bir iş kazası nasıl ve hangi süre içinde bildirilmelidir?

Derhal. Bir çalışan iş sırasında veya işten dolayı ölür ya da yaralanırsa işveren veya vekili kazayı hemen polise ve Çalışma Bakanlığına bildirmelidir (2004 tarihli ve 14 sayılı İş Kanunu, m.108). 2005 tarihli ve 18 sayılı Karar, işi durduran yangın, çökme ve patlamalar için 24 saat, meslek hastalıkları için 3 gün ve altı aylık istatistikler ekler.

Kısa cevap

• Ölüm veya yaralanma: derhal polise ve çalışma idaresine (Çalışma Bakanlığı); 2005 tarihli ve 18 sayılı Karar ayrıca yetkili sağlık makamını da sayar. Resmi yaralanma formu (ikinci şablon) üç nüsha olarak kullanılır.
• Yangın, çökme veya patlama işletmeyi ya da bir üretim birimini bir iş günü veya daha uzun süre durdurursa: 24 saat içinde.
• Hekim tarafından teşhis edilen meslek hastalığı: işverenin sonucu öğrenmesinden itibaren 3 gün içinde (m.105 ve 2005 tarihli ve 18 sayılı Karar).
• Ölümlü olaylar: nedenlere, tekrarlanma riskine ve kayıplara ilişkin nihai sonuçlar hazır olur olmaz gönderilir.
• İstatistikler: yaralanmalar, ölümler ve meslek hastalıkları her altı ayda bir resmi formlarla.
• İş yaralanması sayılanlar: İş Kanunundaki tanım, 1 numaralı Ekte listelenen meslek hastalıklarını ve ev ile iş arasındaki olağan, kesintisiz yolda meydana gelen kazaları kapsar; dolayısıyla işe gidiş geliş kazaları da 108. madde kapsamındadır.
• Ramak kala olaylar: kanun uyarınca bildirime tabi değildir; işyeri içinde ve sözleşme gerektiriyorsa müşteriye bildirilir.

Bildirim neleri içermeli ve kime verilir?

1. madde içeriği sayar: çalışanın adı, yaşı, mesleği, adresi ve uyruğu, kazanın ve koşullarının kısa bir tarifi, yapılan ilk yardım veya tedavi. Polis ardından hemen soruşturma yapar, tanıkların, işverenin ve mümkünse yaralı çalışanın ifadesini alır ve kazanın işle ilgili olup olmadığını belirler. Tutanağın bir nüshasını Bakanlığa, bir nüshasını işverene gönderir; Bakanlık ek soruşturma isteyebilir.

2005 tarihli ve 18 sayılı Karar formları standartlaştırır. Yaralanma formu üç nüsha düzenlenir: biri çalışma idaresi, biri soruşturma makamı için, biri de işletmenin kayıtlarında saklanmak üzere. Karar ayrıca işverenden, varsa sağlık ve güvenlik müdürü ile işletme hekiminin gözetiminde, yaralanma sıklık ve ağırlık oranlarını hesaplamak için gerekli verileri tutmasını ister.

Süreler bir bakışta

İş Kanununun 115. maddesinin Al Meezan'da yayımlanan İngilizce metni istatistikler için "her altı yılda bir" der; buna dayanılarak çıkarılan 2005 tarihli karar ise her altı ayda bir der. Altı aylık aralığa uyulmalı ve güncel gönderim kanalı Bakanlıkla teyit edilmelidir.

Uygulamalı bir senaryo

1. maddeye göre bildirim yapmamak veya 105. maddeye göre meslek hastalığını bildirmemek, 145. maddeye göre (2020 tarihli ve 18 sayılı Kanunla yeniden yazılmıştır, tutarlar 2004'tekiyle aynıdır) 1 aya kadar hapis ve/veya 2.000 ile 6.000 QAR para cezasıyla sonuçlanabilir; ceza ilgili çalışan sayısıyla çarpılır (m.143). 115. maddeye göre altı aylık istatistikleri vermemek 2.000 ile 5.000 QAR para cezasıdır (m.144). Bakanlık ve ILO, kazaları bildirme yasal yükümlülüğüne özel farkındalık kampanyaları yürütmüştür.

Sık yapılan hatalar

• Yalnızca polise bildirim yapıp onun Bakanlığı bilgilendireceğini varsaymak: işveren ikisine de bildirmelidir.
• Yaralanmayı bildirmek için hastane teşhisini beklemek: yükümlülük derhaldir; ayrıntılar sonradan verilebilir.
• Yaralanmasız olayları unutmak: bir günlük işi durduran yangın veya patlama, kimse yaralanmasa bile 24 saat içinde bildirilmelidir.
• Kaza olmadığı için altı aylık bildirimi atlamak: kazasız dönem bildiriminin nasıl yapılacağı Bakanlıkla teyit edilmelidir.

excodex'te ilgili yazılar

• Katar'da iş sağlığı ve güvenliği: mevzuat, yetkili kurumlar ve işveren yükümlülükleri
• Katar'da iş sağlığı ve güvenliği kurallarının ihlalinde hangi yaptırımlar uygulanır?
• Olay anında ilk müdahale, bildirim ve olay yerinin korunması
• İSG mevzuatı karşılaştırması: görevlendirmeler ve bildirim süreleri

Standartlar ve ek kaynaklar

• İş Kanununu yürürlüğe koyan 2004 tarihli ve 14 sayılı Kanun, 105, 108 ve 115. maddeler, Al Meezan hukuk portalı: almeezan.qa (2004 tarihli ve 14 sayılı Kanun olarak aranmalıdır); kullanılan İngilizce metin: Al Meezan export.pdf)
• İş Kanununun bazı hükümlerini değiştiren 2020 tarihli ve 18 sayılı Kanun (144 ve 145. maddeler), ILO tarafından yayımlanan resmi olmayan İngilizce çeviri: ilo.org
• İş yaralanmaları ve meslek hastalıkları istatistiklerine, formlara ve bildirim usullerine ilişkin 2005 tarihli ve 18 sayılı Karar (özet): gulfmigration.grc.net
• ILO Katar Proje Ofisi, ilerleme raporu, Kasım 2023: ilo.org

Bu yazı excodex editör ekibinin hazırladığı genel iş sağlığı ve güvenliği bilgisidir. Geçerli mevzuatın, standartların, üretici talimatlarının veya yetkin bir iş güvenliği uzmanının ya da işyeri hekiminin değerlendirmesinin yerini tutmaz.