Katar'da işverenler çalışanlara hangi İSG eğitimlerini vermek zorundadır?

Katar hukuku kapsamlı bir eğitim yönetmeliği yerine birkaç belirli eğitim yükümlülüğü getirir. Her çalışan işe başlarken işin risklerinden ve koruyucu tedbirlerden haberdar edilmelidir; ilk yardımcılar eğitilmelidir; tüm çalışanlar her yıl Mayıs başına kadar ısı stresi eğitimi almalıdır; sağlık görevlileri (paramedik) ve İSG gözetmenleri de sıcak havalarda çalışanlara rehberlik edecek şekilde eğitilmelidir. 2026 tarihli ve 9 sayılı Kanun, Bakanlığın belirlediği meslekler için akredite bir belge şartı getirir.

Kısa cevap

• İşe başlama eğitimi: işe başlarken her çalışan işin riskleri ve koruyucu tedbirler konusunda bilgilendirilir; ayrıntılı güvenlik talimatları göze çarpan bir yere asılır (2004 tarihli ve 14 sayılı İş Kanunu, m.99).
• İlk yardım: her ilk yardım kutusu (5 ila 25 çalışan için bir kutu) ilk yardım eğitimi almış bir çalışana teslim edilir (m.104); paramedik veya hekim gelene kadar ilk yardım verebilecek uygun sayıda çalışan eğitilmelidir (2005 tarihli ve 16 sayılı Karar).
• Isı stresi: tüm çalışanlar için her yıl Mayıs başına kadar eğitim; ayrıca eğitimli sağlık görevlileri ve İSG gözetmenleri (2021 tarihli ve 17 sayılı Bakanlık Kararı, m.4).
• Mesleki belgeler: 2026 tarihli ve 9 sayılı Kanun, Çalışma Bakanlığının belirlediği mesleklerde çalışanların işe başlamadan önce eğitim belgesine sahip olmasını veya akredite bir merkezde sınava girmesini ister; liste sonraki bakanlık kararlarıyla belirlenir.
• Sabit süre yok: Katar hukuku genel İSG eğitimi için asgari ders saati veya yenileme aralığı belirlemez; sözleşmeler genellikle belirler. Türkiye ise tehlike sınıfına göre en az 8, 12 veya 16 ders saatlik temel eğitimi ister ve bunu sırasıyla 3, 2 veya 1 yılda bir tekrarlatır.

Her yükümlülük uygulamada ne anlama gelir?

99. madde kapsamında işe başlama eğitimi

Kanun bir süre veya müfredat belirlemez, ancak her çalışanın işin risklerini ve bunlardan nasıl korunacağını anlamasını ister. Katar'daki iş gücünün büyük bölümü göçmendir ve çok sayıda çalışan İngilizce veya Arapça okuyamaz; bu nedenle bilgilendirmeler ve asılı talimatlar iş gücünün dillerinde, mümkünse piktogramlarla hazırlanmalıdır. İmzalı bir kayıt tutulmalıdır: bu kayıt, işverenin 99. maddeye uyduğunun delilidir ve 99. maddenin ihlali 144. madde uyarınca para cezasına bağlanır.

Mayıs ayına kadar ısı stresi eğitimi

2021 tarihli ve 17 sayılı Karar bir takvim süresi belirler: eğitim Mayıs başına kadar, yazın çalışma saati yasağından (1 Haziran-15 Eylül arası 10:00-15:30) ve en sıcak haftalardan önce tamamlanmalıdır. Tipik içerik; sıcak çarpmasının belirtilerini, içme suyunu, gölgede dinlenmeyi, kendi hızında çalışmayı, 32,1 °C WBGT'de çalışmanın durdurulmasını ve endişelerin nasıl iletileceğini kapsar; çalışanlar, ısı stresinin güvenliklerini tehdit ettiğine inanırlarsa çalışmayı durdurma ve şikâyet etme hakkına sahiptir. Karar, petrol ve gaz projelerinde çalışan şirketlere uygulanmaz; bunların işletmecileri kendi ısı eğitimlerini belirler.

2026 tarihli ve 9 sayılı Kanun kapsamında mesleki belgeler

2026 değişikliği, bazı meslekler için Çalışma Bakanlığınca akredite edilmiş bir merkezde eğitim belgesi veya mesleki sınav yoluyla mesleki yeterlilik şartı getirir. Meslekler bakanlık kararlarıyla belirlenecektir ve okuduğumuz özetler bunları henüz listelememiştir; bu nedenle çalışanları görevlendirmeden önce bir listenin yayımlanıp yayımlanmadığı ve elektrikçi, iskele kurucu veya ekipman operatörü gibi mesleklerin listede olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Müşteri ve sözleşme şartları

Büyük müşteriler kendi eğitim kurallarını ekler. Örneğin enerji şirketinin yüklenici HSE yönetmeliği (QP-REG-S-001, 2009 tarihli 3. revizyon), bir HSE işe başlama eğitimini, yetkinlik geliştirme programını ve belgeli vinç ile forklift operatörlerini ister. İnşaat müşterileri genellikle saha işe başlama eğitimlerini, iş başı konuşmalarını ve yüksekte çalışma, kapalı alan ve iş izni için görev eğitimlerini ister.

Sık yapılan hatalar

• Isı stresi eğitimini Haziran'da yapmak; süre Mayıs başıdır.
• Okuyamayan bir iş gücüne işe başlama eğitimini yalnızca İngilizce vermek.
• Bir meslek Bakanlığın listesine girdikten sonra ülkesinden alınmış meslek belgesinin yeterli olduğunu varsaymak.

excodex'te ilgili yazılar

• Katar'da iş sağlığı ve güvenliği: mevzuat, yetkili kurumlar ve işveren yükümlülükleri
• İSG yetkinliği ve eğitimi: ihtiyaçlar, işe başlama eğitimi ve etkinlik
• Katar'da yazılı risk değerlendirmesi zorunlu mu?
• Isı stresi, WBGT, soğuk stresi ve termal konfor

Standartlar ve ek kaynaklar

• İş Kanununu yürürlüğe koyan 2004 tarihli ve 14 sayılı Kanun, 99. ve 104. maddeler, Al Meezan hukuk portalı: almeezan.qa (2004 tarihli ve 14 sayılı Kanun olarak aranmalıdır); kullanılan İngilizce metin: Al Meezan export.pdf)
• Isı stresine ilişkin 2021 tarihli ve 17 sayılı Bakanlık Kararı (resmi olmayan çeviri): gulfmigration.grc.net
• Çalışanlara sağlık hizmeti verilmesine ilişkin 2005 tarihli ve 16 sayılı Karar (özet): gulfmigration.grc.net
• İş Kanununu değiştiren 2026 tarihli ve 9 sayılı Kanun, Katar Devleti (metin Al Meezan'da kontrol edilmelidir); 5 Temmuz 2026 tarihli basın haberi: qatar-tribune.com
• Türkiye: Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, Resmî Gazete 2 Nisan 2026

Bu yazı excodex editör ekibinin hazırladığı genel iş sağlığı ve güvenliği bilgisidir. Geçerli mevzuatın, standartların, üretici talimatlarının veya yetkin bir iş güvenliği uzmanının ya da işyeri hekiminin değerlendirmesinin yerini tutmaz.