İş Güvenliği Uluslararası çerçeve ve ülke rehberleri
İsrail'de iş sağlığı ve güvenliği: mevzuat, yetkili kurumlar ve işveren yükümlülükleri
Özet
İsrail İSG mevzuatı 1970 tarihli İş Güvenliği Emirnamesi ile 1954 tarihli İş Teftişi Kanunu'na dayanır; Çalışma Bakanlığı İSG İdaresi denetler. Temel yükümlülükler: herkese yıllık eğitim, 25 çalışandan itibaren komite, 50'den itibaren iş güvenliği sorumlusu ve program, kazada derhal bildirim.
İsrail'de iş sağlığı ve güvenliği (İSG) esas olarak 5730-1970 tarihli İş Güvenliği Emirnamesi [Yeni Metin] (Work Safety Ordinance) ile 5714-1954 tarihli İş Teftişi (Teşkilat) Kanunu (Labour Inspection (Organisation) Law) ve bunlara dayanılarak çıkarılan birkaç düzine yönetmelikle düzenlenir. Mevzuatı Çalışma Bakanlığı'na bağlı İş Sağlığı ve Güvenliği İdaresi, bir baş iş müfettişi ve işi durdurma, ekipmanı yasaklama ve iyileştirme emri verme yetkisi olan bölge iş müfettişleri aracılığıyla uygular. İşverenler her çalışana yılda en az bir kez yazılı risk bilgisi ve eğitim vermelidir; Emirname kapsamındaki bir işyerinde 25 çalışandan itibaren ortak bir güvenlik komitesi kurulması gerekir; 50 veya daha fazla çalışanı olan fabrikalar, listedeki hizmet sektörleri ve tarım işletmeleri ise sertifikalı bir iş güvenliği sorumlusu görevlendirmek ve her yıl güncellenen yazılı bir güvenlik yönetimi programı bulundurmak zorundadır.
Bu rehber mevzuatı, yetkili kurumları, İSG rollerini, eğitimi, sağlık gözetimini, kaza bildirimini, yaptırımları, kimyasalları, patlayıcı ortamları, büyük tehlikeleri ve kişisel koruyucu donanımı (KKD) kapsar; AB ve Türkiye ile karşılaştırma da içerir.
Öne çıkanlar
- İki temel dayanak, 5730-1970 tarihli İş Güvenliği Emirnamesi [Yeni Metin] ile 5714-1954 tarihli İş Teftişi (Teşkilat) Kanunu'dur; bunların altında birkaç düzine yönetmelik vardır.
- Uygulama, Çalışma Bakanlığı'na (משרד העבודה) bağlı İş Sağlığı ve Güvenliği İdaresi (מינהל הבטיחות והבריאות התעסוקתית) ile bölge iş müfettişlerinin görevidir.
- Fabrikalarda, listedeki sektörlerde ve tarımda 50 çalışandan itibaren, yapı müteahhitlerinde ise aynı anda sahada 100 çalışandan itibaren sertifikalı bir iş güvenliği sorumlusu (ממונה על הבטיחות) zorunludur.
- Emirname kapsamındaki bir işyerinde 25 ve daha fazla çalışan varsa, çalışan ve işveren temsilcilerinin eşit sayıda yer aldığı ortak bir güvenlik komitesi kurulmalı ve komite yılda en az sekiz kez toplanmalıdır.
- 50 çalışandan itibaren (inşaatta aynı anda 50) risk analizi içeren yazılı bir güvenlik yönetimi programı gerekir ve program her yıl güncellenmelidir.
- Bir çalışanın ölümüne yol açan veya çalışanın üç günden uzun süre tam ücretle çalışamamasına neden olan kaza, bölge iş müfettişine derhal yazılı olarak bildirilmelidir.
- Kimyasal etmenlerin maruziyet sınırları atıf yoluyla ACGIH TLV ve BEI kitabını izler; yönetmeliklerin belirlediği ulusal değerler önceliklidir.
Hukuki çerçeve: emirname, kanun ve yönetmelikler
İsrail İSG mevzuatı, AB çerçeve direktifine göre daha eski ve daha ayrıntılı kurallar içerir. İngiliz Mandası dönemi fabrikalar emirnamesinin 1970'te derlenmesiyle oluşan İş Güvenliği Emirnamesi ayrıntılı teknik kurallar koyar ve bakana yönetmelik çıkarma yetkisi verir. İş Teftişi (Teşkilat) Kanunu ise teftiş hizmetini, güvenlik komitelerini ve temsilcilerini, iş güvenliği sorumlusunu ve İsrail İş Güvenliği ve Hijyeni Enstitüsü'nü (IIOSH) kurar. Yükümlülükler tek bir genel yükümlülük hükmünde değil, Emirname ile yönetmeliklere dağılmış durumdadır.
| Belge (İngilizce) | Resmî İbranice ad | Kapsamı |
|---|---|---|
| Work Safety Ordinance [New Version] 5730-1970 | פקודת הבטיחות בעבודה [נוסח חדש], התש"ל-1970 | Teknik güvenlik, sağlık ve refah kuralları; suçlar |
| Labour Inspection (Organisation) Law 5714-1954 | חוק ארגון הפיקוח על העבודה, התשי"ד-1954 | Teftiş, emirler, komiteler, temsilciler, iş güvenliği sorumlusu, IIOSH |
| Accidents and Occupational Diseases (Notification) Ordinance 1945 | פקודת התאונות ומחלות משלח-היד (הודעה), 1945 | Kaza, tehlikeli olay ve meslek hastalığı bildirimi |
| Labour Inspection (Organisation) Regulations (Safety Officers) 5756-1996 | תקנות ארגון הפיקוח על העבודה (ממונים על הבטיחות), התשנ"ו-1996 | Kimin iş güvenliği sorumlusu görevlendireceği, nitelikler, görevler |
| Labour Inspection (Organisation) Regulations (Safety Management Programme) 5773-2013 | תקנות ארגון הפיקוח על העבודה (תכנית לניהול הבטיחות), התשע"ג-2013 | Risk analizi içeren yazılı program, yıllık planlar |
| Labour Inspection (Organisation) Regulations (Provision of Information and Training of Workers) 5759-1999 | תקנות ארגון הפיקוח על העבודה (מסירת מידע והדרכת עובדים), התשנ"ט-1999 | Bilgilendirme, yıllık eğitim, eğitim defteri |
| Labour Inspection (Organisation) Regulations (Safety Committees and Safety Trustees) 5721-1960 | תקנות ארגון הפיקוח על העבודה (ועדות בטיחות ונאמני בטיחות), התשכ"א-1960 | Komitelerin oluşturulması, görev süresi ve toplantıları |
| Work Safety Regulations (Environmental and Biological Monitoring of Workers Exposed to Harmful Agents) 5771-2011 | תקנות הבטיחות בעבודה (ניטור סביבתי וניטור ביולוגי של עובדים בגורמים מזיקים), התשע"א-2011 | Maruziyet sınırları, işyeri ölçümleri, biyolojik izleme |
| Work Safety Regulations (Personal Protective Equipment) 5757-1997 | תקנות הבטיחות בעבודה (ציוד מגן אישי), התשנ"ז-1997 | KKD'nin sağlanması, standartları ve kullanımı |
| Work Safety Regulations (Construction Work) 5748-1988 | תקנות הבטיחות בעבודה (עבודות בנייה), התשמ"ח-1988 | Şantiyeler, iş yöneticisi |
Etmene özgü yönetmelikler (örneğin gürültü, benzen, iyonlaştırıcı radyasyon ve lazerler) kendi ölçüm ve sağlık kurallarını ekler. Kanunlar İbranice olarak resmî gazete Reshumot'ta (רשומות) yayımlanır.
İsrail'de İSG mevzuatını kim uygular
1954 Kanunu ile kurulan İş Teftişi Hizmeti bugün Çalışma Bakanlığı'na bağlı İş Sağlığı ve Güvenliği İdaresi olarak yürütülmektedir. Hizmet; bir baş iş müfettişi (מפקח עבודה ראשי), bir yardımcısı ve dört bölgeye ayrılmış bölge iş müfettişlerinden (מפקח עבודה אזורי) oluşur (2025 faaliyet özeti).
Tehlike tespit eden bölge müfettişi, tehlike giderilene kadar işi durduran veya bir makineyi, maddeyi ya da prosesi yasaklayan bir güvenlik emri (צו בטיחות) ile en az 14 günlük bir süre içinde uyum sağlanmasını isteyen bir iyileştirme emri (צו שיפור) verebilir. İyileştirme emrine karşı yedi gün içinde bölge iş mahkemesinde itiraz edilebilir.
Uygulamada başka kurumlar da önemlidir:
- İsrail İş Güvenliği ve Hijyeni Enstitüsü (המוסד לבטיחות ולגיהות, IIOSH): bilgi, eğitim, araştırma ve güvenlik komitelerine destek için kanunla kurulmuş üçlü yapıdaki kuruluş; 2024 sonundan beri Çalışma Bakanlığı'na bağlı yardımcı bir birimdir.
- Çevre Koruma Bakanlığı: 5753-1993 tarihli Tehlikeli Maddeler Kanunu (חוק החומרים המסוכנים, התשנ"ג-1993) uyarınca tehlikeli madde izinlerini verir.
- İsrail Standartlar Kurumu (מכון התקנים הישראלי, SII): bir kısmı resmî (zorunlu) ilan edilmiş İsrail standartlarını (ת"י, SI) yayımlar.
- Ulusal Sigorta Kurumu (המוסד לביטוח לאומי): yaralanan çalışanlara iş kazası yardımlarını öder.
İşveren ve çalışan yükümlülükleri
Yükümlülükler "işyerinin sahibi veya hâkimi" (מחזיק במקום העבודה) üzerindedir: işveren, işyerinin mal sahibi veya kullanıcısı, işyerini fiilen yöneten kişi ve işyerinin sahibi olan şirketin fiilî yöneticisi. Bir şirket Emirname kapsamında suç işlediğinde, her yönetici, ortak veya sorumlu görevli, suçun bilgisi dışında işlendiğini ve önlemek için makul tedbirleri aldığını kanıtlamadıkça ayrıca sorumludur (Emirname m. 222).
Başlıca işveren yükümlülükleri şunlardır:
- Bir binayı fabrika olarak kullanmaya başlamadan en az 10 gün önce bölge müfettişine yazılı bildirimde bulunmak (Emirname m. 195); inşaat işini ise altı haftadan kısa sürmeyecekse başladıktan sonra yedi gün içinde bildirmek (m. 192).
- Her çalışana, en geç işe başladığı gün, işin risklerinin yazılı bir özetini İbranice ve çalışanın anladığı başka bir dilde vermek; iş veya iş istasyonu değiştiğinde özeti güncellemek.
- Çalışanları yılda en az bir kez uygun nitelikli bir kişi aracılığıyla eğitmek ve bir eğitim defteri (פנקס הדרכה) tutmak; eğitim süresi çalışma süresidir ve çalışandan ücret alınamaz.
- Tehlikeli maddeleri, ekipmanı ve prosesleri etiketlemek; yeni tehlikeleri iş güvenliği sorumlusuna, temsilciye ve komiteye duyurmak.
- Zararlı etmenleri ölçmek, gereken sağlık muayenelerini yaptırmak ve geçerli standarda uygun KKD sağlamak.
Çalışanlar yeni fark ettikleri tehlikeyi bildirmek, eğitime katılmak, kendilerine sağlanan güvenlik cihazlarını ve KKD'yi kullanmak ve bunları devre dışı bırakmamakla yükümlüdür. İsrail hukukunda olağandışı bir disiplin kuralı vardır: güvenlik komitesi, güvenlik kurallarını çiğneyen bir çalışan hakkında tedbir önerebilir ve işveren bunları uygulayabilir; bunlar arasında bir haftalık ücrete kadar kesinti veya iki haftaya kadar uzaklaştırma da vardır. Kesilen tutar, güvenlik, hijyen veya refah iyileştirmeleri için komiteye aktarılır.
İş güvenliği sorumlusu, güvenlik komitesi ve güvenlik temsilcileri
İş güvenliği sorumlusu (ממונה על הבטיחות)
1996 tarihli İş Güvenliği Sorumluları Yönetmeliği uyarınca şu işverenler bir iş güvenliği sorumlusu görevlendirmek zorundadır: Emirname kapsamındaki bir işyerinde en az 50 çalışanı olan işyeri sahibi; listedeki bir sektörde (hastaneler, yükseköğretim, araştırma kurumları, oteller, ticaret, havalimanları ve havayolları, yerel yönetimler, kooperatif yerleşimleri) en az 50 çalışanı olan işyeri sahibi; alt yükleniciler dahil, şantiyelerinde aynı anda en az 100 çalışanı bulunan yapı müteahhidi; aynı anda en az 50 çalışanı olan tarım işvereni; ayrıca bölge müfettişinin yazılı olarak emrettiği her işyeri. Baş iş müfettişi, işyerinde iş güvenliği sorumlusunu gerektirecek riskler yoksa işvereni muaf tutabilir.
İş güvenliği sorumlusunun baş iş müfettişinden alınmış bir yeterlilik belgesi olmalıdır; bu belge genellikle iki yıllık deneyimle birlikte fen veya mühendislik lisans derecesine ya da üç yıllık deneyimle birlikte teknisyen veya uygulamalı mühendis niteliğine ve onaylı bir iş güvenliği sorumlusu kursuna dayanır. Haziran 2025 değişikliğine göre belge üç yıl geçerlidir ve sorumlu, her üç yıllık dönemde en az 12 günlük ilave eğitimi tamamlamışsa yenilenir. Kimya ve petrokimya, elektrik ve elektronik, inşaat, patlayıcılar ve taş ocakları ile tarım alanlarında ayrıca iki yıllık sektör deneyimi aranır. Bölge müfettişi 45 gün içinde onaylar veya itiraz eder ve sorumluyu sonradan ehliyetsiz sayabilir.
Sorumlu, işverene danışmanlık yapar, tehlikeleri belirler, kazaları araştırır, teftişleri, incelemeleri ve ölçümleri takip eder; can veya sağlık için ani tehlike varsa işi durdurabilir.
Güvenlik komitesi ve güvenlik temsilcileri
Emirname kapsamındaki bir işyerinde (kanundaki geniş anlamıyla bir "fabrika") 25 veya daha fazla çalışan varsa, çalışan ve işveren temsilcilerinin eşit sayıda yer aldığı bir güvenlik komitesi (ועדת בטיחות) bulunmalıdır; daha küçük işyerleri anlaşma ile bir komite kurabilir. Üyeler üç yıl görev yapar ve komite yılda en az sekiz kez toplanmalıdır; toplanmazsa komiteyi iş güvenliği sorumlusu toplar. Komite kazaları araştırır, iyileştirmeler önerir ve müfettişe eşlik edebilir. Çalışan üyeler güvenlik temsilcisi (נאמני בטיחות) olarak görev yapar; komite yoksa çalışanlar temsilci seçebilir. Üyeler ve temsilciler, bu görevleri nedeniyle işten çıkarılmaya karşı korunur.
İşyeri hekimi
İsrail hukuku her işverenin işyeri hekimi görevlendirmesini şart koşmaz. Sağlık muayeneleri etmene özgü yönetmeliklerce istenir ve yetkili bir sağlık hizmeti veya yetkili bir hekim (רופא מורשה) tarafından yapılmalıdır. 5713-1953 tarihli Genç Çalışanların İstihdamı Kanunu uyarınca genç çalışanlar, sağlık muayenesi ve onay olmadan çalıştırılamaz; gerektiren işlerde ayrıca yetkili bir hekimce işe uygunluk muayenesi yapılır.
Çalışılmış örnek: bu işveren hangi rollere ihtiyaç duyar?
Örnek: Hayfa yakınlarında 120 çalışanlı bir plastik enjeksiyon fabrikasında gürültülü granülatörler ve solvent bazlı bir baskı hattı vardır. Fabrikanın yılda sekiz kez toplanan bir güvenlik komitesine (25 veya daha fazla çalışan), sertifikalı bir iş güvenliği sorumlusuna (50 veya daha fazla çalışanı olan fabrika) ve risk yönetimi eğitimi almış sertifikalı bir sorumlu tarafından hazırlanan, komiteye danışıldıktan sonra işyeri sahibince onaylanan ve her yıl güncellenen yazılı bir güvenlik yönetimi programına ihtiyacı vardır. Gürültü, yetkili bir laboratuvar tarafından en az iki yılda bir ölçülmeli, maruz kalan çalışanlara işe başlamadan önce ve her yıl odyometri yapılmalıdır; listedeki solventler için 2011 tarihli izleme yönetmeliği uyarınca ölçüm yapılması gerekir. Şirket ayrıca yapı müteahhidi olarak, alt yükleniciler dahil, şantiyelerinde aynı anda 60 çalışanla görev yapsaydı, bu iş program gerektirir (aynı anda 50), ancak müfettiş emretmedikçe iş güvenliği sorumlusu gerektirmezdi (100'ün altında).
Risk yönetimi, eğitim ve sağlık gözetimi
2013 tarihli Güvenlik Yönetimi Programı Yönetmeliği; en az 50 çalışanı olan fabrikalara, listedeki sektörlere ve tarıma, aynı anda sahada en az 50 çalışanı olan inşaat müteahhitlerine ve bölge müfettişi emrettiğinde daha küçük işyerlerine uygulanır. Program, güvenlik politikasını ve kabul edilebilir risk düzeyini belirler; tehlikelerin belirlenmesi, risk değerlendirmesi, kontrol seçenekleri, karar ve uygulamadan oluşan bir risk yönetimi bölümü içerir ve bu bölümde her risk için riski kimin kabul ettiği, kontrolleri kimin uyguladığı, bir son tarih ve izleme yöntemi yazılır. Yıllık planlar izleme, tetkikler, düzeltici faaliyetler, eğitim, tatbikatlar, periyodik kontroller ve sağlık muayenelerini kapsar. İşyeri sahibi, komiteye danıştıktan sonra programı onaylar, her yıl günceller ve bir nüshasını çalışanların okuyabileceği bir yerde bulundurur; bölge müfettişi muafiyet tanıyabilir.
Eğitim her işyerinde zorunludur: yılda en az bir kez, uygun nitelikli bir kişi tarafından, yüz yüze ve çalışanın anladığı dilde verilir. Çevrim içi veya e-öğrenme biçimindeki eğitime yalnızca görevlendirilmiş bir iş güvenliği sorumlusunun yazılı onayıyla izin verilir; bildirimi zorunlu inşaat işlerinde bu hiçbir zaman mümkün değildir. Geçici bir kural (16 Ekim 2026 ile 15 Ekim 2028 arası), bildirimi zorunlu inşaat işlerinde çalışan yabancı çalışanların İsrail'e geldikleri ilk ay içinde onaylı bir kurumdan en az sekiz saat ilave eğitim almasını şart koşar.
Sağlık gözetimi maruziyete göre yürütülür. 2011 tarihli izleme yönetmeliğine göre listedeki etmenler, kullanıma alındıktan veya önemli bir değişiklikten sonra 60 gün içinde ölçülmeli; sonrasında çalışanlar yılda 30 veya daha fazla gün eylem düzeyini aşıyorsa en az yılda bir kez, aksi halde iki yılda bir ölçülmelidir; işveren sonuçları 20 yıl saklar. Tıbbi muayene sıklığını etmene özgü yönetmelikler belirler: gürültüde işe başlamadan önceki ay içinde ilk muayene ve her yıl odyometrili tekrar muayene; benzende işe başlamadan önceki ay içinde ilk muayene, başladıktan üç ay sonra tekrar muayene ve ardından her altı ayda bir muayene yapılır.
Kaza, tehlikeli olay ve hastalık bildirimi
1945 tarihli Kaza ve Meslek Hastalıkları (Bildirim) Emirnamesi uyarınca işveren, ölüme yol açan veya çalışanın üç günden uzun süre tam ücretle çalışamamasına neden olan her iş kazasını bölge iş müfettişine derhal yazılı olarak bildirmelidir. Yaralanan çalışan sonradan ölürse ayrıca derhal yeni bir bildirim yapılır. 1951 tarihli yönetmelikler bu yükümlülüğü, yaralanma olmasa bile listedeki tehlikeli olaylara (patlamalar, yangınlar ve çökmeler gibi) genişletir. Hastasında meslek hastalığı olduğunu düşünen bir hekim baş iş müfettişine bildirimde bulunmalıdır; şüphelenen bir işveren ise bölge müfettişine ve bölge hükümet hekimine bildirir.
İnşaat sahalarında, İş Teftişi Kanunu'nda 2016'da yapılan değişiklik bir iş durdurma emri getirmiştir: müfettiş bir ölümden veya bir kişiyi gerçek bir yaşamsal tehlikeye sokan bir yaralanmadan haberdar olduğunda, saha kazadan itibaren iki iş günü kapatılır; müfettiş bu süreyi üç gün daha uzatabilir. Gerekli saha levhasını bulundurmayan bir sahada ise işyeri sahibi, ölümden sonra iki iş günü boyunca kendiliğinden işi durdurmalıdır. Kapatma nedeniyle işe gelmeyen çalışanlara normal ücretleri ödenir.
Teftişler, emirler ve cezalar
Emirnameye veya yönetmeliklerine aykırılık bir suçtur. Varsayılan ceza altı aya kadar hapis veya para cezasıdır; suç ölüme ya da yaralanmaya yol açabilecekse bir yıla kadardır; buna günlük cezalar eklenir ve ihlal edilerek çalıştırılan her çalışan ayrı bir ihlal sayılır. Güvenlik emrine uymamak bir yıla kadar hapis veya para cezası ile günlük para cezası; iyileştirme emrine uymamak altı aya kadar hapis veya para cezası ile günlük para cezası; inşaat durdurma emrini ihlal etmek ise kusursuz sorumluluğa dayanan bir suç olarak iki yıla kadar hapis veya para cezası gerektirir. Bir kaza veya meslek hastalığını bildirmemek dahil birçok suç, 5756-1995 tarihli İdari Suçlar (İdari Para Cezası - İş Güvenliği) Yönetmeliği uyarınca sabit bir idari para cezası ile de ele alınabilir; tekrarında ceza iki katına çıkar.
Ceza tutarları her belgede yazılıdır, bir kısmı 5737-1977 tarihli Ceza Kanunu'nun 61. maddesine atıfla belirlenir ve zamanla güncellenir; rakam vermeden önce güncel metne bakılmalıdır.
Kimyasallar, patlayıcı ortamlar ve büyük tehlikeler
Kimyasallar. İş Güvenliği Yönetmeliği (Güvenlik Bilgi Formu, Sınıflandırma, Ambalajlama, Etiketleme ve Ambalaj İşaretleme) (Safety Data Sheet, Classification, Packaging, Labelling and Marking of Packages) 5758-1998; üreticilerin, ithalatçıların ve dağıtıcıların tehlikeli maddeleri İsrail Standardı SI 2302 Bölüm 1'e göre ambalajlayıp etiketlemesini ve İbranice veya İngilizce bir güvenlik bilgi formu (GBF) vermesini şart koşar; işyeri her tehlikeli madde için bir GBF bulundurmalı, bir kopyasını çalışanların erişimine açmalı ve içeriğini onlara anlatmalıdır. Yürürlükteki SI 2302 baskısının Birleşmiş Milletler Küresel Uyumlaştırılmış Sistemi'ni (GHS) ne ölçüde izlediğini, yalnızca AB veya GHS etiketlerine güvenmeden önce SII kataloğundan kontrol etmek gerekir; 5 Eylül 2027'den itibaren değiştirilmiş Tehlikeli Maddeler Kanunu, izin sınıflandırmasını AB'nin 1272/2008 sayılı (AT) CLP Tüzüğü'ne dayandırır. Maruziyet sınırları her yıl güncellenen ACGIH TLV ve BEI kitabını izler; 2011 tarihli yönetmeliklerin İsrail değerleri belirlediği yerde bunlar geçerlidir, kitabın kapsamadığı etmenler için ise tamamlayıcı değerler konur.
Patlayıcı ortamlar. Emirname, patlayıcı toza ilişkin (muhafaza altına alma, birikintilerin uzaklaştırılması, tutuşturucu kaynakların kontrolü, patlama tahliyesi) ve basınç altında yanıcı buhar içeren tesislerin açılmasına ilişkin genel kurallar içerir; yanıcı madde taşımış kaplar güvenli hale getirilene kadar bunlar üzerinde kaynak veya sıcak kesme yapılmasını da yasaklar. İsrail Standartlar Kurumu, IEC 60079 standartlarını benimseyen SI 60079 serisini yayımlar; örneğin genel ekipman gereklerine ilişkin SI 60079, 30 Nisan 2023'te metin gövdesi İngilizce olarak yayımlanmış ve 2018 baskısının yerini almıştır. İsrail, IECEx uluslararası belgelendirme sisteminin üye ülkesidir. İncelenen resmî metinlerde ayrı bir ulusal Ex işareti bulunamamıştır ve SI 60079'un hangi bölümlerinin resmî (zorunlu) olduğu burada kesinleşmemiştir; bu nedenle sipariş vermeden önce kabul edilen belgeler ve standartlar yetkili makamlar ile alıcıyla teyit edilmelidir.
Büyük tehlikeler. Büyük tehlike kontrolü AB modeline doğru ilerlemektedir. Bugün zehirli maddelerle ilgilenen herkesin, Tehlikeli Maddeler Kanunu uyarınca Çevre Koruma Bakanlığı'ndan bir zehir izni (היתר רעלים) alması gerekir. 2024 tarihli 10 sayılı Değişiklik bunun yerine, sınıflandırma kuralları CLP'ye ve 2012/18/AB sayılı Seveso III Direktifi'nin Ek I'ine atıf yapan kademeli A ve B düzeyi izinleri getirir. Yeni rejim 5 Eylül 2027'de başlar (Temmuz 2026 tarihli bir erteleme emriyle belirlenen tarih); mevcut izin sahipleri ise kanunun Üçüncü Ek Çizelgesi'ndeki faaliyetlere göre kademelendirilmiş tarihlerde başvurur. Listedeki maddeleri asgari miktarların üzerinde depolayan A düzeyi izin sahipleri kaza senaryolarını ve halkı uyarma düzenlemelerini yayımlamak zorundadır; A düzeyi bir başvuru büyük kaza önleme politikası veya bir güvenlik raporu içermelidir; en ağır faaliyetler ise yılda en az bir kez denetlenmelidir. Burada anlatılan işyeri İSG kuralları bunlarla paralel olarak uygulanır.
KKD. KKD, geçerli İsrail Standardına uygun olmalı; bulunmuyorsa bir ANSI, ISO, DIN veya EN standardına ya da baş iş müfettişinin onayladığı başka bir standarda uymalıdır. Amirler, gereken KKD'yi kullanmayan bir çalışanın işini durdurmalıdır.
İsrail, AB çerçevesi ve Türkiye karşılaştırması
| Konu | İsrail | AB (89/391/AET sayılı Direktif) | Türkiye (6331 sayılı Kanun) |
|---|---|---|---|
| Ana düzenleme | 1970 tarihli Emirname ve 1954 tarihli Kanun, ayrıntılı yönetmelikler | Çerçeve direktif ve alt direktifler, ulusal hukuka aktarılır | 6331 sayılı Kanun (2012) ve yönetmelikler |
| İSG profesyoneli | Kapsamdaki sektörlerde 50 çalışandan itibaren sertifikalı iş güvenliği sorumlusu; inşaatta aynı anda 100 çalışandan itibaren | Yetkin çalışanlar veya dış hizmetler; sabit çalışan sayısı yok | Her işyeri için görevlendirilen veya hizmet alınan iş güvenliği uzmanı; 50'den az çalışanı olan az tehlikeli sınıftaki işveren, Bakanlık eğitiminden sonra hizmeti kendisi yürütebilir |
| İşyeri hekimi | Yalnızca yetkili hizmetlerce yapılan maruziyete dayalı muayeneler için | Ulusal hukuka göre sağlık gözetimi | Her işyeri için görevlendirilen veya hizmet alınan işyeri hekimi |
| Güvenlik komitesi | 25 çalışandan itibaren, ortak, yılda 8 toplantı | Çalışanların görüşlerinin alınması ve katılımı | Altı aydan uzun süren işlerde 50 çalışandan itibaren İSG kurulu |
| Yazılı risk değerlendirmesi | 50 çalışandan itibaren güvenlik yönetimi programı, her yıl güncellenir | Her işveren için zorunlu | Her işveren için zorunlu; tehlike sınıfına göre en az 2, 4 veya 6 yılda bir yenilenir |
| Kaza bildirimi | Derhal, yazılı olarak, bölge iş müfettişine | Ulusal hukuka göre | Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) 3 iş günü içinde |
Sık yapılan hatalar
- AB eşiklerini alışkanlıkla uygulamak. İsrail'de güvenlik komitesi 50 değil 25 çalışandan başlar ve yazılı güvenlik yönetimi programı 50 çalışana bağlıdır; İsrail'in rakamları kontrol edilmelidir.
- Eğitimi tek seferlik bir işe başlama eğitimi saymak. Eğitim en az yılda bir tekrarlanmalı ve eğitim defterine kaydedilmeli, her çalışana da ilk güne kadar yazılı bir risk özeti verilmelidir.
- Her güvenlik danışmanının programı imzalayabileceğini varsaymak. Güvenlik yönetimi programı, onaylı risk yönetimi eğitimini tamamlamış sertifikalı bir iş güvenliği sorumlusu veya onaylı bir dengi tarafından hazırlanmalıdır.
- Bildirim için soruşturmanın bitmesini beklemek. Ölümlü kazanın veya üç günden uzun iş göremezliğe yol açan kazanın bildirimi derhal ve yazılı olarak yapılmalıdır.
Sık sorulan sorular
İsrail'de işyeri hekimi zorunlu mu?
Genel bir görevlendirme olarak değil. Gürültü veya benzen gibi etmenlere maruz kalan çalışanlar için sağlık muayeneleri gerekir ve bunlar yetkili bir sağlık hizmeti ya da hekim tarafından yapılmalıdır.
İsrail'de küçük işverenlerin İSG yükümlülükleri var mı?
Evet. Her işveren yazılı risk bilgisi vermek, çalışanları yılda bir eğitmek, KKD sağlamak ve Emirnameye uymak zorundadır; yalnızca iş güvenliği sorumlusu, komite ve program çalışan sayısına veya müfettişin emrine bağlıdır.
İsrail'de bir inşaat şantiyesinde ölümlü kazadan sonra ne olur?
Müfettiş, şantiyenin kazadan itibaren iki iş günü kapatılmasını emreder; süre üç gün uzatılabilir ve soruşturma yapılır. İşveren ayrıca derhal yazılı bildirim göndermelidir.
Her İsrailli işverenin yazılı bir risk değerlendirmesi olması gerekir mi?
Ayrı bir belge olarak hayır. Risk yönetimi bölümü, 50 çalışandan itibaren veya müfettişin emriyle zorunlu olan güvenlik yönetimi programının parçasıdır. Yine de her işveren her çalışana işe başladığı güne kadar yazılı bir risk özeti vermelidir.
İsrail'de İSG eğitimi çevrim içi verilebilir mi?
Yalnızca koşullarla. Kural yüz yüze eğitimdir; çevrim içi veya e-öğrenme eğitimi görevlendirilmiş bir iş güvenliği sorumlusunun yazılı onayını gerektirir ve bildirimi zorunlu inşaat işlerinde hiçbir zaman izin verilmez.
excodex'te ilgili yazılar
- İsrail'de başlıca İSG kanunu hangisidir ve kim uygular?
- İsrail'de işveren bir güvenlik profesyoneli veya işyeri hekimi görevlendirmek zorunda mı?
- İsrail'de bir iş kazası nasıl ve hangi süre içinde bildirilmelidir?
- İSG mevzuatı karşılaştırması: görevlendirmeler ve bildirim süreleri
- IECEx sistemi açıklaması
- Türkiye'de 6331 sayılı İSG Kanunu: kapsam, yapı ve temel maddeler
Standartlar ve ek kaynaklar
- Work Safety Ordinance [New Version] 5730-1970 (פקודת הבטיחות בעבודה [נוסח חדש], התש"ל-1970), değişiklikleriyle birleştirilmiş İbranice metin.
- Labour Inspection (Organisation) Law 5714-1954 (חוק ארגון הפיקוח על העבודה, התשי"ד-1954), inşaatta iş durdurma emirlerine ilişkin 10 sayılı Değişiklik (2016) dahil.
- Accidents and Occupational Diseases (Notification) Ordinance 1945 (פקודת התאונות ומחלות משלח-היד (הודעה), 1945).
- Labour Inspection (Organisation) Regulations (Safety Officers) 5756-1996, 2025'te değiştirildiği şekliyle; (Safety Management Programme) 5773-2013; (Provision of Information and Training of Workers) 5759-1999, 2026'da değiştirildiği şekliyle; (Safety Committees and Safety Trustees) 5721-1960.
- Work Safety Regulations (Environmental and Biological Monitoring of Workers Exposed to Harmful Agents) 5771-2011; (Occupational Hygiene and Health of Workers Exposed to Noise) 5744-1984; (Occupational Hygiene and Health of Workers Exposed to Benzene) 5744-1983; (Personal Protective Equipment) 5757-1997; (Safety Data Sheet, Classification, Packaging, Labelling and Marking of Packages) 5758-1998.
- Administrative Offences (Administrative Fine - Work Safety) Regulations 5756-1995.
- Hazardous Substances Law 5753-1993 (חוק החומרים המסוכנים, התשנ"ג-1993), 10 sayılı Değişiklik (2024) ve Hazardous Substances (Deferral of Dates) Order 5786-2026.
- SI 60079 serisi, Patlayıcı ortamlar (IEC 60079'un benimsenmesi), İsrail Standartlar Kurumu.
- Knesset resmî gazete metinleri: İş Teftişi (Teşkilat) Kanunu 1954, İş Güvenliği Emirnamesi, yeni metin 1970, Kaza ve Meslek Hastalıkları (Bildirim) Emirnamesi 1945, İş Teftişi Kanunu 10 sayılı Değişiklik, 2016, 2024 tarihli çevre ruhsatlandırma kanunu ve Tehlikeli Maddeler Kanunu 10 sayılı Değişiklik.
- İsrail İş Güvenliği ve Hijyeni Enstitüsü: IIOSH hakkında, kanun ve yönetmelik güncellemeleri, 2025 faaliyet özeti.
- İsrail Standartlar Kurumu: SI 60079 standart sayfası.
- IECEx: üye ülkeler.
- Türkiye: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (RG 30.06.2012) ve İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği (29.12.2012), birleştirilmiş metinler.
Bu yazı excodex editör ekibinin hazırladığı genel iş sağlığı ve güvenliği bilgisidir. Geçerli mevzuatın, standartların, üretici talimatlarının veya yetkin bir iş güvenliği uzmanının ya da işyeri hekiminin değerlendirmesinin yerini tutmaz.
Bu konudaki sorular
- İsrail'in temel iş sağlığı ve güvenliği kanunu hangisidir ve kimler denetler?
- İsrail'de işveren iş güvenliği sorumlusu veya işyeri hekimi görevlendirmek zorunda mı?
- İsrail'de yazılı risk değerlendirmesi zorunlu mu ve ne sıklıkla gözden geçirilmelidir?
- İsrail'de iş kazası nasıl ve ne kadar sürede bildirilmelidir?
- İsrail'de işverenler çalışanlara hangi İSG eğitimlerini vermelidir?
- İsrail'de çalışanlar için işe giriş ve periyodik sağlık muayeneleri zorunlu mu?
- İsrail'de iş güvenliği kurallarını ihlal etmenin cezaları nelerdir?
- İsrail'de güvenlik komitesi veya çalışan güvenlik temsilcisi zorunlu mu?
- İsrail'de patlayıcı ortamlar ve Ex ekipmanlar nasıl düzenlenir?
- İsrail'de büyük endüstriyel kaza tehlikesi taşıyan kimyasal tesislere hangi kurallar uygulanır?