Avustralya'da işverenler çalışanlara hangi İSG eğitimlerini vermek zorundadır?

Sabit bir ulusal eğitim programı veya asgari saat sayısı yoktur. Model Work Health and Safety (WHS) mevzuatına göre iş veya teşebbüs yürüten kişi (PCBU), kişileri işin risklerinden korumak için gereken bilgilendirmeyi, eğitimi, talimatı ve gözetimi, bu kişilerin anlayabileceği biçimde sağlamak zorundadır. Belirli yönetmelik hükümleri ise bazı işler için zorunlu kurslar, kartlar ve lisanslar ekler.

Kısa cevap

• Genel yükümlülük: WHS Kanununun 19(3)(f) maddesi ve Yönetmeliğin 39. maddesi: eğitim işe, işin risklerine ve kontrol tedbirlerine uygun olmalı ve kolayca anlaşılabilir olmalıdır (dil, okuryazarlık).
• İnşaat: herhangi bir inşaat işinden önce, genellikle "beyaz kart" (white card) olarak anılan genel inşaat işe başlama eğitimi (madde 317).
• Yüksek riskli işler: iskele kurma, sapancılık ve yük bağlama, vinçler, forkliftler ve buhar kazanları gibi sınıflar için yüksek riskli iş lisansı (madde 81, Ek 3).
• Çalışan temsilcileri (health and safety representatives, HSR): talep üzerine, HSR'nin seçtiği, düzenleyici kurumca onaylı 5 günlük başlangıç kursu ve her yıl 1 günlük tazeleme eğitimi; talepten itibaren 3 ay içinde ücretli izin verilir ve kurs ücretini PCBU öder (madde 72, Yönetmelik madde 21).
• Tehlikeye özgü: örneğin KKD kullanımı, kapalı alanlar, tehlikeli kimyasallar, asbest ve kristal silika.
• Victoria'da da bilgilendirme, talimat, eğitim ve gözetim sağlamaya ilişkin eşdeğer bir genel yükümlülük vardır (OHS Act 2004, madde 21(2)(e)).

Genel yükümlülüğün uygulanması

Türkiye'deki eğitim yönetmeliğinden farklı olarak kanun, rutin İSG eğitimi için konu veya süre belirlemez. Bunun yerine PCBU, işin niteliğini, o andaki riskleri ve uygulanan kontrol tedbirlerini dikkate alarak neyin "uygun ve yeterli" olduğuna karar vermelidir (madde 39). Bu normalde şunları kapsar:

• tehlikeleri, acil durum prosedürlerini, olay ve tehlike bildirimini, çalışanların görüşlerinin alınmasına ilişkin düzenlemeleri ve HSR'lerin kim olduğunu anlatan bir sahaya giriş eğitimi;
• çalışan işi yapmadan önce güvenli çalışma prosedürleri, tesis ve makineler ve KKD hakkında göreve özgü eğitim ve çalışan yetkin hale gelene kadar gözetim;
• prosedürler, tesis ve makineler veya riskler değiştiğinde ya da izleme sonuçları veya olaylar eğitimin işe yaramadığını gösterdiğinde tazeleme veya yeniden eğitim.

Bilgilendirme ve eğitim sağlama prosedürlerine karar verilirken çalışanların görüşlerinin alınması zorunludur (WHS Kanunu, madde 49).

Yönetmelikte adı geçen eğitimler ve lisanslar

Yüksek riskli iş lisanslarını düzenleyici kurum, Ek 4'teki yeterliliklere göre yapılan eğitim ve değerlendirmeden sonra verir. Asbest söküm işi ayrıca işletmenin lisanslı olmasını ve çalışanların eğitimli olmasını gerektirir.

AB ve Türkiye ile karşılaştırma

89/391/AET sayılı Çerçeve Direktif işe alımda, görev değişikliğinde, yeni ekipman veya teknoloji kullanılmaya başlandığında yeterli eğitim verilmesini ve gerektiğinde bu eğitimin düzenli aralıklarla tekrarlanmasını ister. Türkiye'de 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 17. maddesi eğitimin işe başlamadan önce, çalışma yeri veya iş değişikliğinde, iş ekipmanının değişmesi hâlinde ve düzenli aralıklarla verilmesini ister; bu maddeye dayanarak çıkarılan Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, asgari eğitim sürelerini ve yenileme periyotlarını tehlike sınıfına göre belirler. Avustralya ise sonucu tanımlar ve belirli lisansları adıyla sayar.

Sık yapılan hatalar

• Yurt dışında alınmış bir yeterliliğin Avustralya'daki yüksek riskli iş lisansının yerini tuttuğunu varsaymak.
• İşe başlama eğitimini, anlayamayan çalışanlara yalnız İngilizce vermek; kanun eğitimin kolayca anlaşılabilir olmasını ister.
• HSR'nin seçtiği onaylı kursu maliyet gerekçesiyle reddetmek; ücreti PCBU ödemek zorundadır.

excodex'te ilgili yazılar

• Avustralya'da iş sağlığı ve güvenliği: mevzuat, kurumlar ve işveren yükümlülükleri
• Avustralya'da iş sağlığı ve güvenliği kurulu veya çalışan temsilcisi zorunlu mu?
• Avustralya'da işveren iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi görevlendirmek zorunda mı?

Standartlar ve ek kaynaklar

• Work Health and Safety Act 2011 (Cth), madde 19 ve 72: https://www.legislation.gov.au/C2011A00137/latest/text
• Work Health and Safety Regulations 2011 (Cth), madde 21, 39, 42, 44, 76, 81, 316-317, 379, 529CD: https://www.legislation.gov.au/F2011L02664/latest/text
• Occupational Health and Safety Act 2004 (Vic), madde 21: https://www.legislation.vic.gov.au/in-force/acts/occupational-health-and-safety-act-2004
• 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (Türkiye), madde 17

Bu yazı excodex editör ekibinin hazırladığı genel iş sağlığı ve güvenliği bilgisidir. Geçerli mevzuatın, standartların, üretici talimatlarının veya yetkin bir iş güvenliği uzmanının ya da işyeri hekiminin değerlendirmesinin yerini tutmaz.