İsrail'de iş güvenliği kurallarını ihlal etmenin cezaları nelerdir?

İsrail İSG hukukunun ihlalleri suçtur. İş Güvenliği Emirnamesi uyarınca özel bir ceza öngörülmeyen bir suç için altı aya kadar hapis veya para cezası, ihlal ölüme veya bedensel yaralanmaya yol açabilecekse bir yıla kadar hapis öngörülür; suçun sürdüğü her gün için ek yaptırımlar da vardır. Müfettişin iyileştirme emrine, güvenlik emrine veya inşaatta işi durdurma emrine uymamanın kendi cezaları bulunur, şirket yöneticileri bizzat kovuşturulabilir ve birçok suç sabit bir idari para cezasıyla çözülebilir.

Kısa cevap

• Genel ceza (Emirname m. 225): altı aya kadar hapis veya para cezası; suç ölüme veya bedensel yaralanmaya yol açabilecekse bir yıla kadar hapis veya daha yüksek para cezası; devam eden suçlarda günlük hapis veya para cezası.
• Her çalışan ayrı sayılır: kişiler ihlal edilerek çalıştırılıyorsa, her çalışan için ayrı bir ihlal söz konusudur (m. 224).
• İyileştirme emrine uyulmaması: altı aya kadar hapis veya para cezası ile günlük para cezası (İş Teftişi Kanunu m. 8C).
• Güvenlik emrine uyulmaması: bir yıla kadar hapis veya para cezası ile günlük para cezası (m. 8).
• İnşaatta işi durdurma emrinin ihlali: iki yıla kadar hapis veya Ceza Kanunu m. 61(a)(3) düzeyinde para cezası ile günlük para cezası; kusursuz sorumluluk esastır (m. 8(b1)).
• Kişisel sorumluluk: yöneticiler, ortaklar ve sorumlu görevliler, bilgilerinin olmadığını ve makul tedbirleri aldıklarını kanıtlamadıkça tüzel kişinin suçlarından sorumludur.
• İdari para cezaları: listedeki suçlar için sabit cezalar; tekrarda iki katına çıkar.
• Parasal yaptırımlar: listedeki inşaat güvenliği ihlalleri (çalışma yüzeyleri, yüksekte çalışma, vinçler ve kaldırma, kazı ve yıkım, şantiye güvenlik örgütlenmesi) için 5772-2011 tarihli İş Kanunlarının Uygulanmasının Güçlendirilmesi Kanunu uyarınca parasal yaptırım (עיצום כספי) uygulanabilir.

Yaptırım nasıl kademelenir

Bölge iş müfettişleri normalde kovuşturmadan önce emirlerle başlar:

1. İyileştirme emri (צו שיפור): işyeri sahibi, sayılan adımları en az 14 günlük bir süre içinde atmalı ve sürenin bitiminden sonra yedi gün içinde tamamlandığını yazılı olarak bildirmelidir. İşyeri sahibi yedi gün içinde bölge iş mahkemesine itiraz edebilir.
2. Güvenlik emri (צו בטיחות): bir makine, ekipman, tesisat, madde, proses veya ihmal can ya da sağlığı tehlikeye sokuyorsa, müfettiş tehlike giderilene kadar işi durdurabilir veya kullanımı yasaklayabilir ya da belirli tedbirleri emredebilir. Acil durumlar dışında önce işyeri sahibi dinlenir. Emir polis yardımıyla uygulanabilir.
3. İnşaat işini durdurma emri (צו הפסקת עבודה): bir inşaat şantiyesinde ölüm veya hayati tehlikeye yol açan yaralanmadan sonra şantiye iki iş günü kapatılır, süre üç gün uzatılabilir; bildirim Bakanlığın internet sitesinde yayımlanır.
4. Esas ihlal, bir emre uymama veya bir kazayı bildirmeme için kovuşturma veya idari para cezası.

İşverenin yok saydığı bir güvenlik komitesi önerisi de bir müfettiş emrine dönüştürülebilir ve bu emrin ihlali, iyileştirme emrinin ihlali gibi ele alınır.

Tutarlar ve nasıl belirlenir

Emirnamede ve 1954 tarihli Kanunda yazılı eski tutarlar, mahkemenin esas aldığı rakamlar değildir. 5737-1977 tarihli Ceza Kanununun 61(a) maddesi, suça bağlanan hapis süresine göre azami para cezası kademelerini belirler ve başka her kanuna rağmen uygulanır, 61(c) maddesi ise devam eden suçlar için günlük para cezasına üst sınır getirir; Adalet Bakanı kademeleri tüketici fiyat endeksine uygun olarak emirle güncelleyebilir (m. 64). Yeni düzenlemeler kademelere doğrudan atıf yapar: İş Güvenliği Sorumluları Yönetmeliği ve Eğitim Yönetmeliği 61(a)(1) maddesine, inşaatı durdurma emri suçu ise 61(a)(3) maddesine atıf yapar. Ayrıca İdari Suçlar (İdari Para Cezası - İş Güvenliği) Yönetmeliği 5756-1995, suç başına sabit idari para cezalarını (örneğin bir kazayı bildirmemek için) belirler; tekrarda ceza iki katına çıkar. 2026 yılı için NIS cinsinden tutarları belirten resmî bir kaynak açılamamıştır; tutarlar alıntılanmadan önce güncel rakamlar İSG İdaresinden veya hukuk danışmanından kontrol edilmelidir.

İnşaatta İSG İdaresi, mahkemeye gitmeden uygulanan, İş Kanunlarının Uygulanmasının Güçlendirilmesi Kanunu kapsamındaki parasal yaptırımları da kullanır. İdarenin 2023 faaliyet raporu, 7 Ekim 2023'e kadar 560 yaptırım uygulandığını ve internet sitesinde yaklaşık 133 milyon NIS değerinde 3.340 yaptırımın yayımlandığını kaydeder.

Hukuki ve diğer sonuçlar

Cezai yaptırımlar hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmaz: İş Teftişi Kanunu, güvenlik emirlerinin ve uygulanmalarının kimseyi başka kanunlar uyarınca cezai veya hukuki sorumluluktan kurtarmadığını belirtir. Yaralanan çalışanlar Ulusal Sigorta Kurumundan iş kazası yardımı alır; ciddi inşaat kazaları ise baş iş müfettişince İnşaat ve Konut Bakanlığındaki Müteahhitler Sicili Yetkilisine bildirilir.

Örnek: Bir müteahhit, müfettişin güvenlik emriyle yasakladığı bir iskele alanında çalışmaya devam eder. Müteahhit, iskele ihlaline ek olarak emri ihlal etmekten ayrı bir suç işlemiş olur; maruz kalan her çalışan ayrı bir ihlal sayılır, genel müdür bizzat kovuşturulabilir ve polis emrin uygulanmasına yardım edebilir.

Sık yapılan hatalar

• Yalnızca şirketin sorumlu olduğunu varsaymak. Yöneticiler ve sorumlu görevliler, bilgilerinin olmadığını ve makul tedbirleri aldıklarını kanıtlamadıkça kişisel olarak sorumludur.
• İyileştirme emrini tavsiye saymak. Uymamak, günlük para cezaları olan bir suçtur.
• 1970 tarihli Emirnamede yazılı tutarları alıntılamak. Mahkeme cezaları, emirle güncellenen Ceza Kanunu kademelerini izler; güncel rakamlar doğrulanmalıdır.

excodex'te ilgili yazılar

• İsrail'de iş sağlığı ve güvenliği: mevzuat, yetkili kurumlar ve işveren yükümlülükleri
• İsrail'in temel iş sağlığı ve güvenliği kanunu hangisidir ve kimler denetler?
• İsrail'de iş kazası nasıl ve ne kadar sürede bildirilmelidir?
• Türkiye'de iş teftişi, işin durdurulması ve idari para cezaları

Standartlar ve ek kaynaklar

• İş Güvenliği Emirnamesi [Yeni Metin] 5730-1970, 219 ila 237. maddeler, resmî gazete metni, Knesset, değişiklikleriyle birlikte.
• İş Teftişi (Teşkilat) Kanunu 5714-1954, 6 ila 8C ve 36. maddeler; 6A maddesi 10 No'lu Değişiklik, 2016 ile eklenmiştir.
• İdari Suçlar (İdari Para Cezası - İş Güvenliği) Yönetmeliği 5756-1995.
• İş Kanunlarının Uygulanmasının Güçlendirilmesi Kanunu 5772-2011, ikinci çizelge (iş güvenliği kalemleri).
• Ceza Kanunu 5737-1977, 61 ve 64. maddeler (para cezası kademeleri ve güncellenmeleri).
• Çalışma Bakanlığı, İSG İdaresi, 2023 faaliyet raporu (İbranice).

Bu yazı excodex editör ekibinin hazırladığı genel iş sağlığı ve güvenliği bilgisidir. Geçerli mevzuatın, standartların, üretici talimatlarının veya yetkin bir iş güvenliği uzmanının ya da işyeri hekiminin değerlendirmesinin yerini tutmaz.