IP67 muhafaza patlamaya dayanıklı (exproof) muhafaza ile aynı mıdır?
Özet
Hayır. IP67 (IEC 60529) yalnızca toz geçirmez ve suya geçici daldırmaya karşı korumalı demektir. Zamanla gaz geçirmez değildir, tutuşmayı içinde tutmaz veya önlemez. Tehlikeli bölgelerde sertifikalı Ex ekipman gerekir; IP, bazı Ex yöntemlerinin ayrıca istediği bir derecedir.
Hayır. IP67, IEC 60529'a göre bir giriş koruması derecesidir: muhafaza toz geçirmezdir ve geçici olarak suya daldırıldığında içeri zararlı miktarda su girmez. İçeri yanıcı gaz girip bir kıvılcımla karşılaşırsa ne olacağı hakkında hiçbir şey söylemez; aylar süren sıcaklık değişimleri boyunca gaz içeri girer. Patlamaya dayanıklı (alev sızdırmaz) bir muhafaza bir iç patlamayı içinde tutacak şekilde tasarlanır ve sertifikalandırılır; IP67 bir kutu ise, ayrıca bir Ex sertifikası ve işareti taşımıyorsa, bunu yapamaz.
Kısa cevap
- IP67 = birinci rakam 6 (toz geçirmez) + ikinci rakam 7 (geçici daldırma, tipik olarak 30 dakika boyunca 1 m'ye kadar). İkisi de toz ve su deneyleridir, gaz veya tutuşma deneyi değildir.
- Patlamaya dayanıklı / alev sızdırmaz (Ex d) = sağlam muhafaza ve kaçan gazı soğutan alev yolları; IEC 60079-1 veya UL 1203'e göre gerçek iç patlamalarla deneye tabi tutulur.
- Sıkı bir kutu güvenli bir kutu değildir. Muhafaza ısınıp soğudukça gaz solunum yoluyla yavaşça içeri girer; sıradan bir muhafazanın içinde tutuşursa muhafaza patlayabilir veya alevi dışarı iletebilir.
- Ex ekipman için IP yine de gereklidir, çünkü su ve toz bir koruma yöntemini etkisiz kılabilir. Örneğin artırılmış emniyet, çıplak gerilimli parçalar içeren muhafazalar için en az IP54 gerektirir (IEC 60079-7).
- Yalnızca bölgeye uygun Ex işareti taşıyan sertifikalı ekipman kullanılabilir. Düz bir IP67 muhafaza, kıvılcım çıkaran veya sıcak içerik için koruma olarak Bölge 1'de veya Bölge 2'de kabul edilemez.
IP kodu neyi dener, neyi denemez
IP kodu muhafazanın katı cisimlere ve suya karşı korumasını tanımlar. Birinci rakam 6, toz girişi olmadığı anlamına gelir ve dolaşan talk pudrası içeren bir kabinde denenir; normal çalışma çevrimi, örneğin ısıl çevrim nedeniyle iç basıncını düşüren muhafazalar, içleri atmosfer basıncının altında tutularak denenir. İkinci rakam 7, geçici daldırma sırasında içeri zararlı miktarda su girmediği anlamına gelir; deney, küçük bir muhafaza için en alt noktası yüzeyin 1 m altında olacak şekilde 30 dakika sürer. 7 veya 8 dereceli bir muhafazanın, örneğin IP66/IP67 gibi çift kodlu olmadıkça, 5 veya 6 için öngörülen su jeti deneylerini karşılaması gerekmez.
Bu deneyler kısadır ve toz ile su kullanır. Yanıcı bir gaz farklı davranır: muhafaza yüzeyinde zaten hava ile karışmıştır ve gerçekten hermetik olmayan her sızdırmazlık elemanından difüzyonla geçer. İçerik her ısınıp soğuduğunda muhafaza contalar, rakorlar ve kablo kılıfı üzerinden bir miktar hava ve gazı içeri ve dışarı "solur". Zamanla iç ortam dış ortama yaklaşabilir. IP67 deneyi buna hiç bakmaz.
Bu gaz daha sonra içeride bir röle kontağı, arızalı bir bileşen veya sıcak bir yüzeyle karşılaşırsa tutuşur. Sıradan bir muhafaza bu basınca dayanacak şekilde yapılmamıştır ve aralıkları alevi söndürecek şekilde tasarlanmamıştır; bu nedenle patlama kapağı fırlatabilir veya çevredeki ortamı tutuşturabilir.
IP ve Ex koruması birbirini nasıl tamamlar
| Soru | IP derecesi (IEC 60529) | Ex koruması (IEC 60079 serisi) |
|---|---|---|
| Neyi korur | Ekipmanı, toza ve suya karşı | Ortamı, ekipmandan kaynaklanan tutuşmaya karşı |
| Nasıl kanıtlanır | Toz ve su deneyleri | Koruma yöntemine göre tip deneyleri, örneğin Ex d için patlama deneyleri, Ex i için enerji değerlendirmesi |
| Nerede gösterilir | Etikette IP67 | Ex işareti, örneğin Ex db IIC T6 Gb, ve sertifika |
| Tehlikeli bölge için yeterli mi? | Hayır | Evet, EPL, gaz grubu ve sıcaklık sınıfı alana uyuyorsa |
İki derece çoğu zaman Ex ekipman üzerinde yan yana görünür, örneğin Ex db eb IIC T6 Gb IP66. Bu durumda IP kodu ürünün çevre koşullarına ne kadar iyi dayandığını, Ex işareti ise nerede kullanılabileceğini söyler.
IP'ye bağlı yöntemler. Artırılmış emniyet (Ex e) için IEC 60079-7, iletken toz veya su yüzeysel kaçak izine (tracking) ve kıvılcımlara yol açabileceği için, çıplak gerilimli parçalar içeren muhafazalarda en az IP54, tüm gerilimli parçaların yalıtıldığı yerlerde IP44 ister. Muhafaza ile toz koruması (Ex t) için toz geçirmezlik korumanın kendisidir; asgari IP seviyeleri IEC 60079-31'dedir. IEC 60079-14:2024, her koruma tipi için asgari IP kodunu bilgilendirici bir ekte toplar.
IP'ye bağlı olmayan yöntemler. IEC 60079-1 alev sızdırmaz bir muhafazayı su geçirmez kılmaz ve alev yolu bilinçli olarak bırakılmış bir aralıktır. Hava koşullarına karşı koruma tasarımdan (örneğin sertifikalı birleşimin parçası olan bir O-ring) veya sertleşmeyen gresten gelir (IEC 60079-14 sınırlı durumlarda, genellikle yalnızca IIA'da ve hiçbir zaman IIC'de olmamak üzere, tek kat sertleşmeyen bant kullanımına da izin verir); hiçbir zaman sahada eklenen ilave contalardan veya sızdırmazlık malzemesinden gelmez.
Sınırlı solunum (Ex nR), sıkılığın korumanın kendisi olduğu tek gaz yöntemidir. Bölge 2 ile sınırlıdır ve bir IP67 derecesiyle değil, kendi sızdırmazlık deneyi ve sertifikasıyla kanıtlanır.
Örnek: Bir alıcıya, hiçbir Ex işareti olmayan, "tehlikeli bölgelere uygun IP67 paslanmaz çelik buat" teklif edilir. Bir solvent tesisinin Bölge 2 alanında bu kabul edilemez: EPL Gc derecesi, sıcaklık sınıfı ve sertifikası yoktur. Doğru ürün, IP derecesini koruyan sertifikalı Ex kablo rakorlarıyla birlikte Ex eb IIC T6 Gb IP66 bir buat veya Bölge 2 için Ex ec bir kutudur.
Sık yapılan hatalar
- "IP68 patlamaya dayanıklıdan daha iyidir." IP68 daha derin bir su deneyidir; tutuşma hakkında yine hiçbir şey söylemez.
- IP67'ye ulaşmak için bir Ex d alev yolunu silikonla kapatmak. Sızdırmazlık malzemesi birleşimi açık tutabilir ve sertifikayı geçersiz kılar; bkz. Ex d birleşimlerini boyamak veya kapatmak.
- Montajda IP derecesini kaybetmek. Yanlış rakorlar, eksik contalar veya açık girişler IP derecesini ve Ex e ile Ex t için korumanın kendisini düşürür.
- Toz bölgelerinin her IP6X kutuyu kabul ettiğini varsaymak. Toz ekipmanı ayrıca bir toz EPL'si ve maksimum yüzey sıcaklığı gerektirir; bkz. Bölge 21'de IP65.
excodex'te ilgili yazılar
- Bir bakışta Ex koruma yöntemleri: d, e, i, p, m, o, q, n ve t
- Alev sızdırmaz muhafazalar (Ex d): alev yolları iç patlamayı nasıl durdurur
- Ex etiketindeki IP66'nın patlamadan korunmayla ne ilgisi var?
- Patlamaya dayanıklı (Ex d) muhafaza gaz geçirmez midir?
- Araçlar: Ex işaret kontrolü
Standartlar ve ek kaynaklar
- IEC 60529, muhafazaların sağladığı koruma dereceleri (IP kodu); Hindistan'da kabul edilen, Tadil 1'i içeren 1989 metni (IS/IEC 60529:2001), toz ve daldırma deneyleri ile çift kodlama kuralıyla birlikte: archive.org
- IEC 60079-7:2015, artırılmış emniyet, asgari koruma dereceleri IP54 ve IP44: law.resource.org
- IEC 60079-1:2014, alev sızdırmaz muhafazalar (yerini IEC 60079-1:2026 almıştır): law.resource.org
- IEC 60079-14:2024, Ek P (koruma tipine göre asgari koruma derecesi) dahil içindekiler (kamuya açık önizleme): standards.iteh.ai
- IEC 60079-15 (n tipi, sınırlı nefes alma nR) ve IEC 60079-31 (muhafaza ile toz koruması t).
Bu yazı excodex editör ekibinin hazırladığı genel teknik bilgidir. Geçerli standartların, ekipman sertifikalarının ve talimatlarının, ulusal mevzuatın veya yetkin bir kişinin değerlendirmesinin yerini tutmaz.