Kanada'da İSG kurulu veya çalışan temsilcisi zorunlu mu?

Evet. Kanada'nın hemen tüm yetki alanlarında 20 veya daha fazla çalışanı olan bir işyerinde işveren ve çalışan temsilcilerinden oluşan ortak bir iş sağlığı ve güvenliği kurulu (joint health and safety committee) zorunludur; daha küçük işyerlerinde ise daha düşük bir eşiğin üzerinde bir çalışan temsilcisi (health and safety representative) bulunmalıdır. Federal mevzuata göre 20 çalışandan itibaren işyeri kurulu, 20'nin altında temsilci, 300 veya daha fazla çalışanı olan işverenlerde ise ayrıca bir politika kurulu gerekir.

Kısa cevap

• Federal (Canada Labour Code): 20 veya daha fazla çalışanı olan her işyerinde işyeri sağlık ve güvenlik kurulu (m. 135); 20'den az çalışan varsa çalışan temsilcisi (m. 136); normalde doğrudan 300 veya daha fazla kişi istihdam eden işverenler için politika sağlık ve güvenlik kurulu (m. 134.1).
• Ontario: düzenli olarak 20 veya daha fazla çalışanın istihdam edildiği yerlerde, belirlenmiş madde (designated substance) yönetmeliğinin uygulandığı yerlerde veya Bakanın emriyle ortak kurul; kurul gerekmeyen ve beşten fazla çalışanı olan işyerlerinde temsilci.
• Alberta: 20 veya daha fazla çalışanda ortak kurul; 5 ila 19 çalışanda veya bir Direktörün (Director) belirlediği yerlerde temsilci.
• Quebec: 20 veya daha fazla çalışanı olan işletmelerde bir sağlık ve güvenlik kurulu ve bir sağlık ve güvenlik temsilcisi bulunur; 19 veya daha az çalışanı olanlar bir irtibat görevlisi (agent de liaison) belirler. Bu düzen 6 Nisan 2022'den beri geçici bir rejimle, 1 Ekim 2025'ten beri kalıcı bir yönetmelikle uygulanmaktadır.
• CCOHS'ye göre diğer eyalet ve bölgelerin çoğu da 20 çalışan eşiğini kullanır (Saskatchewan 10 kullanır). Kurul üyelerinin en az yarısı çalışanları temsil eder.

Federal kurullar nasıl çalışır

Federal bir kurulun üyelerinin en az yarısı, yöneticilik görevi olmayan ve çalışanlar veya sendikaları tarafından seçilen çalışanlar olmalıdır. Kurulun en az iki üyesi bulunmalıdır. Kurulun görevleri arasında tehlike önleme programına, KKD programına ve olay araştırmalarına katılmak, şikâyetleri almak ve sonuçlandırmak ve kaza ve yaralanma verilerini izlemek vardır.

Kurullar kişisel sağlık kayıtlarını ilgilinin rızası olmadan göremez. Üyelere kurul görevleri için, çalışma saatleri dışında olsa bile, olağan ücretleri veya fazla çalışma ücretleri ödenir; kurul tutanak ve kayıt tutar.

Eyaletlerde bilinmesi gerekenler

Ontario. Kurullar, düzenli olarak 50'den az çalışan istihdam edilen işyerlerinde en az iki, 50 veya daha fazla çalışanda en az dört üyeden oluşur (OHSA m. 9(6)); üyelerin en az yarısı, yöneticilik görevi olmayan ve çalışanlar veya sendikaları tarafından seçilen çalışanlardır. En az bir çalışan üyesi ve bir yönetim üyesi, işverenin yürüttüğü programlarla eğitilmiş sertifikalı üye (certified member) olmalıdır; 50'den az çalışanlı veya üç aydan kısa süren inşaat projeleri için istisnalar vardır. İşveren, bir kurulun veya temsilcinin yazılı önerilerine 21 gün içinde yazılı cevap vermek zorundadır.

Alberta. Bir iş sahasında iki veya daha fazla işveren toplamda düzenli olarak 20 veya daha fazla çalışan istihdam ediyorsa, bir asıl yüklenici (prime contractor) belirlenmemişse, saha için ortak bir kurulu koordine etmek zorundadır; toplam 5 ila 19 çalışanda temsilci için de aynı kural geçerlidir. 20 veya daha fazla çalışanı olan işverenler ayrıca bir sağlık ve güvenlik programı oluşturmak zorundadır.

Quebec. İş sağlığı ve güvenliği rejimini modernize eden kanun (Loi modernisant le régime de santé et de sécurité du travail, 2021) her işletme için önleme ve katılım mekanizmaları getirmiştir. 6 Nisan 2022'den beri geçici bir rejim uygulanmakta olup işletmelerdeki önleme ve katılım mekanizmalarına ilişkin yönetmelik 1 Ekim 2025'te yürürlüğe girmiştir. Kurulun oluşumu dahil ayrıntılı kurallar bu yönetmelikte yer alır; güncel gereklilikler CNESST ile teyit edilmelidir.

Sık yapılan hatalar

• Çalışan üyeleri yönetimin seçmesi: çalışan üyeler çalışanlar veya sendikaları tarafından seçilir.
• Kurulu yalnız bir toplantı olarak görmek: federal kurullar her ay denetim yapmak ve tutanak tutmak zorundadır.
• Önerilere yazılı cevap verme süresini kaçırmak (federal düzeyde 30 gün, Ontario'da 21 gün).

excodex'te ilgili yazılar

• Kanada'da iş sağlığı ve güvenliği: mevzuat, kurumlar ve işveren yükümlülükleri
• Kanada'da işveren çalışanlara hangi İSG eğitimlerini vermek zorundadır?
• Kanada'da yazılı risk değerlendirmesi zorunlu mu?

Standartlar ve ek kaynaklar

• Canada Labour Code, R.S.C. 1985, c. L-2, m. 134.1 ila 137: https://laws-lois.justice.gc.ca/eng/acts/L-2/
• Policy Committees, Work Place Committees and Health and Safety Representatives Regulations (politika kurulları, işyeri kurulları ve çalışan temsilcileri yönetmeliği), SOR/2015-164: https://laws-lois.justice.gc.ca/eng/regulations/SOR-2015-164/
• Ontario Occupational Health and Safety Act, m. 8 ve 9: https://www.ontario.ca/laws/statute/90o01
• Alberta Occupational Health and Safety Act, m. 13 ila 16: https://kings-printer.alberta.ca/documents/Acts/O02P2.pdf
• CCOHS, Health and Safety Committees, yetki alanlarına göre gereklilikler tablosu (30 Ağustos 2024 revizyonu): https://www.ccohs.ca/oshanswers/hsprograms/hscommittees/whatisa.html
• Quebec Hükümeti basın duyurusu (15 Ekim 2024): https://www.quebec.ca/nouvelles/actualites/details/loi-modernisant-le-regime-de-sante-et-de-securite-du-travail-appliquer-le-regime-interimaire-des-maintenant-un-avantage-pour-tous-les-milieux-de-travail-58834
• Quebec Hükümeti basın duyurusu (1 Ekim 2025): https://www.quebec.ca/nouvelles/actualites/details/loi-modernisant-le-regime-de-sante-et-de-securite-du-travail-un-nouveau-reglement-favorisant-la-prevention-des-le-1er-octobre-2025-66137

Bu yazı excodex editör ekibinin hazırladığı genel iş sağlığı ve güvenliği bilgisidir. Geçerli mevzuatın, standartların, üretici talimatlarının veya yetkin bir iş güvenliği uzmanının ya da işyeri hekiminin değerlendirmesinin yerini tutmaz.