Kırgızistan'da işveren çalışanlara hangi İSG eğitimlerini vermek zorundadır?

Kırgızistan'da işverenler her çalışana emeğin korunması talimatlandırması (instruktaj, инструктаж), güvenli çalışma yöntemleri ve ilk yardım eğitimi ile bilgi sınavı uygulamak ve bunlardan geçmeyen hiç kimseyi işe başlatmamak zorundadır (2026 tarihli ve 82 sayılı "Emeğin Korunması Hakkında" Kanun, madde 10; İş Kanunu, madde 206). 2004 tarihli hükümet eğitim yönetmeliği temel aralıkları belirler: çalışanlar için en az altı ayda bir tekrar talimatlandırması, yöneticiler ve uzmanlar için ise en az üç yılda bir bilgi sınavı yapılır. Tehlikeli üretim tesislerinde bunlara 2016 tarihli ve 160 sayılı Kanun kapsamındaki endüstriyel güvenlik belgelendirmesi eklenir.

Kısa cevap

• Kapsam: işverenin kendisi dahil kuruluşun tüm çalışanları (82 sayılı Kanun, madde 10/1) ve giriş talimatlandırması bakımından geçici görevlendirilen çalışanlar, yüklenici çalışanları ile stajdaki öğrenciler.
• Talimatlandırma: işe başlamadan önce giriş talimatlandırması, bağımsız çalışmadan önce işyerinde ilk talimatlandırma, en az 6 ayda bir tekrar talimatlandırması ve gerektiğinde plansız ile hedefli talimatlandırma.
• Eğitim: işe alım veya görev değişikliğinden itibaren bir ay içinde güvenli çalışma yöntemleri eğitimi; işe alımdan itibaren bir ay içinde ve ardından beden gücüne dayalı mesleklerde çalışanlar için yılda en az bir kez ilk yardım eğitimi.
• Yöneticiler ve uzmanlar: eğitim almış en az üç kişiden oluşan bir komisyon önünde en az 3 yılda bir emeğin korunması eğitimi ve bilgi sınavı.
• Eğitimsiz işe başlatmama: işveren, emeğin korunması servisi ve devlet müfettişleri eğitim almamış veya sınavdan geçmemiş kişileri işten uzak tutmak zorundadır (madde 10/4, 16 ve 22).
• Tehlikeli tesisler: bu tesislerde yalnızca nitelikli, işe tıbben uygun ve endüstriyel güvenlik alanında eğitim alıp belgelendirilmiş (аттестованы) kişiler çalışabilir (160 sayılı Kanun, madde 10).

Kanun ve yönetmelik ne şart koşar

82 sayılı Kanunun 10. maddesi, Bakanlar Kurulunun belirlediği usulle eğitimi ve bilgi sınavını zorunlu kılar; yeni işe alınan ve başka göreve aktarılan çalışanlar için güvenli çalışma yöntemleri ve ilk yardım eğitimiyle birlikte talimatlandırma yapılmasını ve artırılmış tehlike içeren işler için sınavlı ön eğitim ile periyodik tekrar sınavlarını şart koşar. İşverenin imkânı varsa eğitim, talimatlandırma ve sınavlar elektronik ortamda yapılabilir (madde 10/5). İşveren ayrıca işbaşı stajı (stajirovka, стажировка) sağlamak zorundadır (madde 19).

Uygulamadaki usul, Kasım 2026 itibarıyla resmî veri tabanında yürürlükte görünen ve 5 Nisan 2004 tarihli ve 225 sayılı Hükümet Kararıyla (10 Eylül 2013 itibarıyla değişik) onaylanan Emeğin Korunması Eğitimi ve Bilgi Sınavı Hakkında Yönetmeliktir:

Sınavda başarısız olan çalışan bir ay içinde tekrar sınava girmelidir. Ekipman, el aleti veya malzemeyle işi olmayan çalışanlar, işverenin denetim kurumlarıyla mutabık kaldığı bir liste üzerinden işyeri talimatlandırmasından muaf tutulabilir. Emeğin korunması komisyonu üyeleri ve sendikanın yetkili kişileri de eğitim almalıdır.

Tehlikeli bir üretim tesisinde çalışmaya kabul edilen kişilerin (örneğin vinç, kazan, basınçlı kap ve gaz ekipmanı personeli) ayrıca endüstriyel güvenlik eğitimi ve belgelendirmesine ihtiyacı vardır; 82 sayılı Kanun da devlet İSG denetim kurumuna, tehlikeli tesislerin yönetici ve personelinin endüstriyel güvenlik ve enerji güvenliği bilgisini kontrol etme görevini verir (madde 5/4).

Sık yapılan hatalar

• Dili anlamayan çalışanlara talimatlandırmayı yalnızca Rusça veya Kırgızca, yerel ekiplere ise yalnızca İngilizce vermek.
• Uzun süreli projelerde altı aylık tekrar talimatlandırmasını aksatmak.
• Yurt dışından alınmış bir kurs sertifikasını Kırgızistan'daki talimatlandırmanın, bilgi sınavının ve endüstriyel güvenlik belgelendirmesinin yerine geçer saymak.

excodex'te ilgili yazılar

• Kırgızistan'da iş sağlığı ve güvenliği: mevzuat, yetkili kurumlar ve işveren yükümlülükleri
• Kırgızistan'da işveren iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi görevlendirmek zorunda mı?
• İSG yetkinliği ve eğitim ihtiyaçları, işe başlama eğitimi ve etkinlik
• Kazakistan'da işveren çalışanlara hangi İSG eğitimlerini vermek zorundadır?

Standartlar ve ek kaynaklar

• Emeğin Korunması Eğitimi ve Emeğin Korunması Gerekleri Bilgisinin Sınanması Hakkında Yönetmelik, 5 Nisan 2004 tarihli ve 225 sayılı Hükümet Kararı, 10 Eylül 2013 itibarıyla değişik: resmî metin.
• 5 Haziran 2026 tarihli ve 82 sayılı Kırgız Cumhuriyeti "Emeğin Korunması Hakkında" Kanun (madde 5, 10, 16, 19, 20): resmî metin.
• 23 Ocak 2025 tarihli ve 23 sayılı Kırgız Cumhuriyeti İş Kanunu (madde 206).
• 2 Ağustos 2016 tarihli ve 160 sayılı "Tehlikeli Üretim Tesislerinin Endüstriyel Güvenliği Hakkında" Kanun, 10 Ocak 2023 itibarıyla değişik, madde 7 ve 10: resmî metin.

Bu yazı excodex editör ekibinin hazırladığı genel iş sağlığı ve güvenliği bilgisidir. Geçerli mevzuatın, standartların, üretici talimatlarının veya yetkin bir iş güvenliği uzmanının ya da işyeri hekiminin değerlendirmesinin yerini tutmaz.