GHS/CLP'ye göre yanıcı sıvıların sınıflandırılması ve tehlikeli bölgeler için anlamı

BM Küresel Uyumlaştırılmış Sistemi (GHS) ve AB CLP Tüzüğü kapsamında bir yanıcı sıvı, kapalı kap parlama noktasına ve kaynama başlangıç noktasına göre sınıflandırılır. Kategori 1 (parlama noktası 23 °C'nin altında, kaynama başlangıç noktası 35 °C veya altında) H224 "Son derece kolay alevlenir sıvı ve buhar" ifadesini; Kategori 2 (parlama noktası 23 °C'nin altında, kaynama noktası 35 °C'nin üzerinde) H225 "Kolay alevlenir sıvı ve buhar" ifadesini; Kategori 3 (parlama noktası 23 ile 60 °C arası) H226 "Alevlenir sıvı ve buhar" ifadesini taşır. GHS'de ayrıca bir Kategori 4 de vardır (parlama noktası 60 °C'nin üzerinde, 93 °C'ye kadar, H227 "Yanabilir sıvı"); AB bu kategoriyi kullanmaz. Tehlikeli bölgeler açısından kategori yalnızca ilk göstergedir: patlayıcı ortam oluşup oluşamayacağını, sıvının parlama noktasının üzerinde işlenip işlenmediği, ısıtılıp ısıtılmadığı, püskürtülüp püskürtülmediği veya basınç altında salınıp salınmadığı belirler.

Bu yazı kriterleri ve etiket unsurlarını ortaya koyar, eski "çok kolay alevlenir / kolay alevlenir / alevlenir" sisteminin ve diğer şemaların bunlarla nasıl eşleştiğini açıklar ve ısıtılmış sıvılar ile sisler dahil olmak üzere tehlikeli bölgeler değerlendirilirken sınıflandırmanın nasıl kullanılacağını gösterir.

Temel noktalar

• GHS ve CLP yanıcı sıvıları yalnızca iki sayıya göre sınıflandırır: kapalı kap parlama noktası ve kaynama başlangıç noktası. Eşikler parlama noktası için 23 °C ve 60 °C (GHS Kategori 4 için 93 °C), kaynama noktası için 35 °C'dir.
• Kategori 1 ve 2 alev piktogramını ve "Tehlike" uyarı kelimesini taşır; Kategori 3 alev piktogramını ve "Dikkat" uyarı kelimesini taşır. GHS Kategori 4'ün (örneğin ABD OSHA Tehlike İletişim Standardı kapsamında kullanılır) piktogramı yoktur.
• AB'nin eski sistemi (1 Haziran 2015'te yürürlükten kaldırılan 67/548/AET Direktifi) 0 °C, 21 °C ve 55 °C eşikleriyle "çok kolay alevlenir" (R12), "kolay alevlenir" (R11) ve "alevlenir" (R10) sınıflarını kullanıyordu; kategoriler bire bir eşleşmez.
• Parlama noktasında veya üzerinde işlenen bir sıvı, yüzeyinin üzerinde ve kaçakların çevresinde patlayıcı bir buhar ortamı oluşturabilir. Kategori 1 sıvılar ve Kategori 2 sıvıların çoğu, normal ortam sıcaklıklarında parlama noktalarının üzerindedir; parlama noktası 20 °C civarında olan bir Kategori 2 sıvı serin bir günde parlama noktasının hemen altında kalabilir.
• Avrupa Komisyonu'nun 1999/92/AT Direktifi için hazırladığı bağlayıcı olmayan kılavuz, sıvı yüzeyini parlama noktasının yaklaşık 5 °C altında tutmanın saf solventler için, yaklaşık 15 °C altında tutmanın ise solvent karışımları için genellikle yeterli olduğunu belirtir.
• Sprey ve sisler parlama noktasının oldukça altında tutuşabilir. Sınıflandırılmamış veya Kategori 3 ve 4 sıvılar basınç altında salındığında ayrıca değerlendirilmelidir.
• Kategori, gaz grubu veya sıcaklık sınıfı hakkında hiçbir şey söylemez. Bunlar maddenin MESG değerinden ve kendiliğinden tutuşma sıcaklığından gelir.

GHS ve CLP kriterleri

GHS, yanıcı sıvıyı parlama noktası 93 °C'yi aşmayan sıvı olarak tanımlar; AB Kategori 4'ü benimsemediği için CLP 60 °C'de durur. ABD OSHA Tehlike İletişim Standardı ve yanıcı sıvılar kuralı (29 CFR 1910.106) dört kategorinin tamamını kullanır. Aerosoller yanıcı sıvı olarak sınıflandırılmaz; kendi zararlılık sınıfları vardır.

Örnekler

Kriterler yaygın solventlere uygulandığında şu sonuç çıkar (parlama noktaları excodex kütüphanesinden, kaynama noktaları IEC malzeme veri tablolarından):

Buradan iki pratik ders çıkar. Birincisi, yaygın solventlerin neredeyse tamamı Kategori 2'dir: bir sıvıyı Kategori 1 yapan yalnızca düşük parlama noktası değil, 35 °C veya altındaki kaynama noktasıdır. İkincisi, sınıra yakın maddeler tutarsız biçimde sınıflandırılır. Avrupa Kimyasallar Ajansı'nın (ECHA) sınıflandırma ve etiketleme envanterinde, PubChem'in özetlediği haliyle, bildirimde bulunanların çoğu n-pentanı (kaynama noktası yaklaşık 36 °C) Kategori 2, bir azınlığı ise Kategori 1 olarak sınıflandırır. Elinizdeki güvenlik bilgi formu tedarikçinin verdiği kararı yansıtır; bölüm 2'yi (sınıflandırma) bölüm 9 (fiziksel veriler) ile karşılaştırarak kontrol edin.

Parlama noktası ve kaynama noktası nasıl belirlenir

• Yalnızca kapalı kap. CLP, parlama noktası için kapalı kap yöntemi ister. Açık kap değerleri genellikle daha yüksektir ve sınıflandırmada kullanılmaz.
• Karışımlar. Bir karışımın parlama noktası ölçülmek yerine hesaplanabilir; ancak CLP hesaplanan değeri yalnızca ilgili eşiğin en az 5 °C üzerindeyse ve bileşimin bilinmesi ve sıvı fazın homojen olması gibi koşullar sağlanıyorsa kabul eder. Uçucu bir bileşenin küçük miktarları bile bir karışımın parlama noktasını büyük ölçüde düşürebilir.
• Sürekli yanabilirlik. CLP kapsamında parlama noktası 35 °C'nin üzerinde ve 60 °C'ye kadar olan sıvıların, sürekli yanabilirlik testinde (BM testi L.2) olumsuz sonuç vermeleri halinde Kategori 3'te sınıflandırılmaları gerekmez. Taşımacılık kurallarında da benzer bir muafiyet vardır.
• Gaz yağları, dizel ve hafif ısıtma yağları, parlama noktası 55 °C ile 75 °C arasında olduğunda, bu aralığın bir kısmı 60 °C'nin üzerinde olsa da CLP kapsamında Kategori 3'te sınıflandırılabilir.

Eski ve paralel sınıflandırma sistemleri

Birçok tesiste çizimler, varil etiketleri, çalışma izinleri ve prosedürler hâlâ eski terimlerle yazılmıştır. Şekil, başlıca şemaları bir parlama noktası ölçeği üzerinde karşılaştırır.

Eski AB sistemi (67/548/AET Direktifi)

CLP Tüzüğü yerini alana kadar (67/548/AET Direktifi 1 Haziran 2015 itibarıyla yürürlükten kaldırıldı), AB kendi sembolleri ve risk ifadeleri olan üç sınıf kullanıyordu:

Fransa Ulusal Endüstriyel Çevre ve Riskler Enstitüsü (INERIS) bu eşleşmeyi özetler. Önemli sonuçlar şunlardır: eski sistemdeki "kolay alevlenir" CLP kapsamında Kategori 1 olabilir ve parlama noktası 55 ile 60 °C arasında olan, daha önce sınıflandırılmamış sıvılar artık Kategori 3'tür. Eski 55 °C sınırı esas alınarak yazılmış bölge sınıflandırma çalışmaları bu sıvıları dikkate almamış olabilir.

BM taşımacılık kuralları, ABD OSHA ve NFPA 30

• Tehlikeli madde taşımacılığı (BM Model Düzenlemeleri, ADR, IMDG, ABD 49 CFR): Sınıf 3, kapalı kap parlama noktası 60 °C veya altında olan sıvıları ve parlama noktasında veya üzerinde taşınan sıvıları kapsar. Ambalaj grubu I kaynama başlangıç noktası 35 °C veya altında olanlara, grup II parlama noktası 23 °C'nin altında ve kaynama noktası daha yüksek olanlara, grup III parlama noktası 23 ile 60 °C arasında olanlara uygulanır. Kriterler GHS'ye yakındır, ancak aynı değildir.
• ABD OSHA: 2012'de GHS ile uyumlaştırılmasından bu yana 29 CFR 1910.106, Kategori 1 ile 4'ü kullanır. Öncesinde NFPA 30'un hâlâ kullandığı IA, IB, IC, II ve III sınıflarını kullanıyordu: Sınıf I 37,8 °C'nin (100 °F) altı, 22,8 °C (73 °F) parlama noktası ve 37,8 °C kaynama noktasıyla alt sınıflara ayrılır; Sınıf II 37,8 ile 60 °C; Sınıf IIIA 60 ile 93 °C; Sınıf IIIB 93 °C ve üzeri.
• Büyük kaza kuralları: Seveso III Direktifi CLP kategorilerini kullanır, ancak işleme koşullarını da ekler. Kategori 1 sıvılar ile kaynama noktalarının üzerinde tutulan Kategori 2 veya 3 sıvılar en sıkı yanıcı sıvı kalemine (P5a) girer; yüksek basınç veya yüksek sıcaklık gibi proses koşulları altındaki Kategori 2 veya 3 sıvılar P5b'ye girer.

Kategorinin tehlikeli bölgeler için anlamı

Bir piyasaya arz sınıflandırması, normal koşullarda bir kap içindeki maddeyi tanımlar. Bölge sınıflandırması (IEC 60079-10-1; AB'de 1999/92/AT Direktifi ile zorunlu) ise belirli bir tesiste patlayıcı ortamın nerede ve ne sıklıkla oluşabileceğini tanımlar. İkisi arasındaki bağlantı, parlama noktasının sıvının gerçek sıcaklığıyla karşılaştırılmasıdır.

Parlama noktasına karşı bir pay bırakın

Parlama noktası belirsizliği olan bir laboratuvar değeridir ve sıvı yüzeyinin sıcaklığı değişkenlik gösterir. Avrupa Komisyonu'nun 1999/92/AT Direktifi'nin uygulanmasına ilişkin bağlayıcı olmayan iyi uygulama kılavuzu, yüzey sıcaklığı her zaman parlama noktasının yeterince altında tutulursa sıvının üzerindeki konsantrasyonun alt patlama sınırının (APS, İng. LEL) altında kalacağını belirtir ve saf solventler için yaklaşık 5 °C'yi, solvent karışımları için ise yaklaşık 15 °C'yi genellikle yeterli bir pay olarak verir. ABD OSHA da benzer bir fikri mevzuatta kullanır: kullanım için parlama noktasının 16,7 °C (30 °F) yakınına kadar ısıtılan bir Kategori 4 sıvı, Kategori 3 sıvı gibi işlem görmelidir.

Diğer özellikler başka verilerden gelir

Kategori size gaz grubunu, sıcaklık sınıfını veya buhar davranışını söylemez. excodex kütüphanesinden birkaç örnek:

• Dietil eter (Kategori 1) IIB gaz grubundadır ve T4 sıcaklık sınıfı gerektirir (kendiliğinden tutuşma sıcaklığı 175 °C).
• Aseton (Kategori 2) IIA ve T1'dir.
• Gazyağı (Kategori 3, parlama noktası 38 °C) IIA'dır, ancak kendiliğinden tutuşma sıcaklığı yalnızca 210 °C olduğu için T3 gerektirir. "Daha az yanıcı" bir kategori, daha az zorlayıcı bir sıcaklık sınıfı anlamına gelmez.

Bu değerleri ISO/IEC 80079-20-1 verilerinden veya güncel tutulan bir veri tabanından alın ve kaynağı bölge sınıflandırma dokümanlarına kaydedin.

Parlama noktasının üzerinde işlenen sıvılar

Etiket sıvıyı ortam sıcaklığında tanımlar; tehlike ise sıvının gerçekte hangi sıcaklıkta kaçtığına bağlıdır. Bir sıvının parlama noktasının üzerinde işlendiği tipik durumlar:

• Isıtılan prosesler: reaktörler, damıtma, viskoz ürünlerin ısıtmalı depolanması, kurutucular, ısı transfer akışkanı sistemleri. 80 °C'deki bir Kategori 3 sıvı veya parlama noktasının üzerine ısıtılmış bir Kategori 4 sıvı, ortam sıcaklığındaki bir Kategori 2 sıvı gibi davranır.
• Sıcak iklimler ve güneş ısınması: doğrudan güneş alan variller ve tank gövdeleri havadan çok daha sıcak olabilir; bu da parlama noktası 30 ile 40 °C civarında olan Kategori 3 sıvıları yılın büyük bölümünde parlama noktalarının üzerine çıkarır.
• Basınç altında kaynama noktalarının üzerinde tutulan sıvılar (örneğin sıcak bir kolonda) salım sırasında ani buharlaşır ve bir sıvı havuzunun oluşturacağından çok daha büyük bir buhar ve damlacık bulutu oluşturur; Seveso III bunları en sıkı yanıcı sıvı kalemine koyar.

Bu durumlarda IEC 60079-10-1 salımı gerçek proses koşullarına göre ele alır: buhar salımı, buharlaşan havuz, ani buharlaşan sıvı veya kaynayan sıvı. Piyasaya arz etiketi hesaba girmez.

Sisler ve spreyler: parlama noktasının altında

İnce bir sprey buhar basıncıyla sınırlı değildir: damlacıkların kendisi yanar. Bu nedenle sisler, sıvının parlama noktasının oldukça altındaki sıcaklıklarda tutuşabilir.

• IEC 60079-10-1 kapsam bölümünde, yüksek parlama noktaları nedeniyle tehlikeli kabul edilmeyen sıvılar basınç altında salındığında yanıcı sislerin oluşabileceğini ve bu durumda gaz ve buhar için verilen yöntemlerinin doğrudan uygulanamayacağını belirtir. Bilgilendirici bir ek, sisler hakkında rehberlik verir.
• Avrupa Komisyonu'nun 1999/92/AT Direktifi kılavuzu, sıvılar örneğin püskürtme yoluyla damlacıklara dağıldığında parlama noktasının altında da patlayıcı ortam oluşabileceği konusunda uyarır ve hidrolik gibi yüksek basınçlı sistemleri dikkate alınması gereken bir durum olarak sayar.
• Test kanıtları: İngiltere HSE ile Cardiff Üniversitesi'nin ortak sanayi projesinde (2016'da yayımlandı), 1 mm'lik bir delikten püskürtülen gazyağı tipi bir jet yakıtı (parlama noktası 38 °C), 1,7 ile 20 barg arasında test edilen her basınçta ortam sıcaklığında tutuştu. Hafif bir fuel oil (parlama noktası 81 °C) ortam sıcaklığında 20 barg'a kadar tutuşmadı, ancak hâlâ parlama noktasının altında olan 70 °C'ye ön ısıtıldığında 5 ile 20 barg arasında tutuştu. Bir hidrolik yağ 130 barg'a kadar sürekli tutuşma göstermedi. Atomizasyon en az parlama noktası kadar önemliydi.
• Daha önceki bir HSE literatür taraması (araştırma raporu RR980), basınçlı spreyleri ve yoğuşma aerosollerini yanıcı sislerin en olası kaynakları olarak belirledi ve bunların çevresindeki alanları sınıflandırmak için yerleşik bir yöntem bulunmadığını tespit etti.

Uygulamada: yüksek basınçlı yağlama, hidrolik, yakıt ve ısı transfer yağı sistemleri, püskürtmeli boyama ve püskürtmeli temizleme ile daha serin havaya sızan sıcak yağ, GHS kategorisi ne olursa olsun sis değerlendirmesi gerektirir.

Çözümlü örnek: bir sıvı, üç durum

Bir tesis n-bütanol kullanmaktadır: parlama noktası 35 °C, kaynama noktası 118 °C, Kategori 3, H226; gaz grubu IIA, kendiliğinden tutuşma sıcaklığı 343 °C, sıcaklık sınıfı T2.

1. 15 ile 25 °C'deki varil deposu. Sıvı parlama noktasının en az 10 °C altında kalır; bu, saf bir solvent için önerilen 5 °C'lik paydan fazladır, dolayısıyla normal koşullarda bir dökülmenin üzerinde patlayıcı buhar ortamı beklenmez. Depo sıcaklığı yaklaşık 30 °C'yi aşabiliyorsa (yaz, ısıtma) pay ortadan kalkar.
2. 80 °C'ye ısıtılan reaktör. Sıvı parlama noktasının 45 °C üzerindedir. İnertlenmedikçe tepe boşluğu yanıcı aralık içindedir ve reaktör çevresindeki havalandırma ağızları, numune alma noktaları, adam delikleri ve sızdırmazlık elemanları salım kaynaklarıdır. Bölgeler bir Kategori 2 solvent için olduğu gibi belirlenir ve ekipman en az IIA T2 olmalıdır (alandaki en zorlayıcı maddeyi karşılama yönündeki olağan uygulamayla birlikte).
3. 6 barg'daki transfer pompası. Bir flanş veya salmastra kaçağı sprey oluşturabilir. 20 °C'de bile, parlama noktası 35 °C olan bir sıvının ince sisi tutuşabilir. Pompa alanı bir sis değerlendirmesi, uygun yerlerde sprey koruyucuları veya flanş kalkanları ve yakındaki sıcak yüzeylere dikkat gerektirir.

Aynı etiket, tehlikesiz bir depoyu ve iki tehlikeli bölgeyi kapsar. Bölge sınıflandırmasının zararlılık ifadesinden değil proses koşullarından başlamasının nedeni budur.

Sık yapılan hatalar ve yanlış kanılar

• "Kategori 3, sıradan elektrik ekipmanıyla kullanmak için güvenlidir." Yalnızca sıvı her zaman parlama noktasının belirgin biçimde altında kalıyorsa ve sis oluşturamıyorsa. Isıtılan, güneş alan veya basınç altındaki Kategori 3 sıvılar tehlikeli bölgeler oluşturur.
• Sınıflandırılmamış (parlama noktası 60 °C'nin üzerinde) sıvıları yanıcı olmayan sıvı gibi ele almak. Dizel, fuel oiller, yağlama ve ısı transfer yağları yanar, parlama noktalarının üzerine ısıtılabilir ve tutuşabilir sisler oluşturabilir.
• Eski ve yeni etiketleri eşdeğer okumak. "Kolay alevlenir" (R11) Kategori 1 olabilir ve "alevlenir" (R10) 55 °C'de duruyordu; dolayısıyla 55 ile 60 °C arasındaki sıvılar eski sistemin dışındaydı.
• Gaz grubunu veya sıcaklık sınıfını zararlılık ifadesinden almak. H224, H225 ve H226 MESG veya kendiliğinden tutuşma sıcaklığı hakkında hiçbir şey söylemez; bunları malzeme verilerinden alın.
• Parlama noktasının altındaki bir sıvının tutuşturulamayacağını varsaymak. Sisler, köpükler, fitiller (izolasyona veya bez parçalarına emilmiş sıvı) ve sıcak yüzeylerdeki ince filmler, kütle parlama noktasının altında yanabilir.

Sık sorulan sorular

H224, H225 ve H226 arasındaki fark nedir?

Bunlar GHS ve CLP kapsamında Kategori 1, 2 ve 3 yanıcı sıvılar için zararlılık ifadeleridir. H224 (son derece kolay alevlenir) parlama noktası 23 °C'nin altında ve kaynama başlangıç noktası 35 °C veya altında olan sıvılara; H225 (kolay alevlenir) parlama noktası 23 °C'nin altında ve kaynama noktası daha yüksek olanlara; H226 (alevlenir) parlama noktası 23 ile 60 °C arasında olanlara uygulanır. H224 ve H225 "Tehlike", H226 ise "Dikkat" uyarı kelimesini kullanır.

H226 bir sıvı tehlikeli bölge gerektirir mi?

Otomatik olarak gerektirmez. H226 bir sıvının parlama noktası 23 ile 60 °C arasındadır; dolayısıyla patlayıcı buhar ortamı oluşturup oluşturmayacağı, ısıtma, güneşten ısı kazancı ve sıcak iklimler dahil olmak üzere işlendiği ve depolandığı sıcaklığa bağlıdır. Parlama noktasına ulaşabiliyorsa veya sprey ya da sis olarak salınabiliyorsa, alan sınıflandırılmalıdır.

Eski AB sisteminde "çok kolay alevlenir" ne anlama gelir?

67/548/AET Direktifi kapsamında "çok kolay alevlenir" (sembol F+, risk ifadesi R12), parlama noktası 0 °C'nin altında ve kaynama noktası 35 °C veya altında olan bir sıvı anlamına geliyordu. Bugünkü Kategori 1 (H224) ile büyük ölçüde örtüşür. Eski "kolay alevlenir" (F, R11) ve "alevlenir" (R10) sınıfları 21 °C ve 55 °C eşiklerini kullanıyordu; dolayısıyla Kategori 2 ve 3 ile tam olarak eşleşmezler.

GHS Kategori 4 yanıcı sıvı nedir?

Parlama noktası 60 °C'nin üzerinde ve 93 °C'ye kadar olan, H227 "Yanabilir sıvı" ifadesi, "Dikkat" uyarı kelimesi ile etiketlenen ve piktogramı olmayan bir sıvıdır. Bu kategori GHS'de vardır ve ABD OSHA kuralları kapsamında kullanılır, ancak AB CLP Tüzüğü'nde yoktur. Bu sıvılar esas olarak parlama noktalarına yakın ısıtıldığında veya püskürtüldüğünde tehlikeli bölgeler oluşturur.

Bir sıvı parlama noktasının altında tutuşabilir mi?

Evet; sis veya sprey olarak dağıldığında, izolasyon gibi bir fitile emildiğinde veya sıcak bir yüzeyde ince bir film olarak yayıldığında. HSE ve Cardiff Üniversitesi'nin testlerinde gazyağı spreyleri ortam sıcaklığında, ön ısıtılmış bir fuel oil spreyi ise parlama noktasının altında tutuştu. Parlama noktası damlacıkları değil, kütle halindeki bir sıvının üzerindeki buharı tanımlar.

excodex'te ilgili yazılar

• Parlama noktası, kendiliğinden tutuşma sıcaklığı ve minimum tutuşma enerjisi
• Yanıcı sisler ve spreyler: gözden kaçan patlama tehlikesi
• Gaz için tehlikeli bölge sınıflandırması adım adım nasıl yapılır
• Bir maddenin gaz grubu ve sıcaklık sınıfı nasıl bulunur
• Laboratuvarlar, atölyeler ve küçük miktarlar: tehlikeli bölge ne zaman gerekir?
• Parlama noktalarını içeren gaz ve solvent kütüphanesi: /gas; standart sayfaları IEC 60079-10-1, ISO/IEC 80079-20-1 ve ATEX 1999/92/AT; sorular için forum

Standartlar ve ek kaynaklar

• (AT) 1272/2008 sayılı Tüzük (CLP), Ek I, bölüm 2.6 (yanıcı sıvılar): kriterler, etiket unsurları ve ek hususlar: https://reachonline.eu/clp/en/annex-i-2-2.6-2.6.2.html
• ABD OSHA Tehlike İletişim Standardı, Ek B (fiziksel tehlike kriterleri): https://www.osha.gov/laws-regs/regulations/standardnumber/1910/1910.1200AppB
• ABD OSHA 29 CFR 1910.106, yanıcı sıvılar: https://www.osha.gov/laws-regs/regulations/standardnumber/1910/1910.106
• PubChem, GHS zararlılık ifadeleri özeti: https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/ghs/
• ABD 49 CFR 173.121, Sınıf 3 ambalaj grubu ataması: https://www.law.cornell.edu/cfr/text/49/173.121
• 2012/18/AB Direktifi (Seveso III), Ek I: https://www.legislation.gov.uk/eudr/2012/18/annex/I
• Avrupa Komisyonu, 1999/92/AT Direktifi'nin (ATEX işyeri direktifi) uygulanmasına ilişkin bağlayıcı olmayan iyi uygulama kılavuzu: https://publications.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/c23f5429-1632-4b61-9eb1-a6c0e60828e0
• INERIS, eski sınıflar ile CLP sınıfları arasındaki eşleşmeyi içeren yanıcı sıvılar bilgi notu (Fransızca): https://primarisk.ineris.fr/sites/default/files/6_Fiche_liquide_inflammable_v2_0.pdf
• IEC 60079-10-1, bölgelerin sınıflandırılması, patlayıcı gaz ortamları (yanıcı sisler hakkında bir ek içerir).
• ISO/IEC 80079-20-1, gaz ve buhar sınıflandırması için malzeme özellikleri (parlama noktası, kaynama noktası, gaz grubu ve kendiliğinden tutuşma verileri).
• Gant ve diğerleri, Area classification of flammable mists: summary of joint-industry project findings, IChemE Hazards 26 (2016): https://www.icheme.org/media/11775/hazards-26-paper-38-area-classification-of-flammable-mists-summary-of-joint-industry-project-findings.pdf
• İngiltere HSE Araştırma Raporu RR980, Generation of flammable mists from high flashpoint fluids: literature review: https://www.hse.gov.uk/research/rrhtm/rr980.htm

Bu yazı excodex editör ekibinin hazırladığı genel teknik bilgidir. Geçerli standartların, ekipman sertifikalarının ve talimatlarının, ulusal mevzuatın veya yetkin bir kişinin değerlendirmesinin yerini tutmaz.