Gaz için tehlikeli bölge sınıflandırması adım adım nasıl yapılır (IEC 60079-10-1)

Gaz için tehlikeli bölge sınıflandırması; yanıcı bir gaz, buhar veya sıvının kaçabileceği her noktanın belirlenmesi, her salımın ne sıklıkla gerçekleştiğine (salım derecesine) karar verilmesi, ne kadar madde salındığının ve havanın bunu ne kadar iyi seyrelttiğinin tahmin edilmesi ve bunlardan bölge tipinin ve her bölgenin boyutunun çıkarılmasıyla yapılır. IEC 60079-10-1 bu "salım kaynağı" yöntemini ortaya koyar; yaygın ekipman için sektör kodları da bununla birlikte kullanılabilir. Sonuç, veri sayfaları ve kayıt altına alınmış varsayımlarla desteklenen, plan ve kesit görünüşlerinden oluşan bir çizim setidir ve tesis değiştiğinde güncel tutulmalıdır.

Bu yazı yöntemi on adımda ele alır, her adımın neye ihtiyaç duyduğunu ve ne ürettiğini gösterir ve açık alandaki bir doğal gaz skidi üzerinde çözümlü bir örnekle sona erer.

Temel noktalar

• IEC 60079-10-1:2020 (3. baskı), yanıcı gaz, buhar ve sislerin bulunduğu alanların sınıflandırılması için uluslararası yöntemdir; AB'de işverenin sınıflandırma yükümlülüğü 1999/92/AT Direktifi'nden gelir.
• Yöntemin özü salım kaynakları listesidir: her kaynağa bir salım derecesi (sürekli, birincil veya ikincil), bir salım hızı ve bir havalandırma değerlendirmesi verilir.
• Bölge tipi, salım derecesinin seyrelme derecesi (yüksek, orta, düşük) ve havalandırmanın kullanılabilirliği (iyi, yeterli, zayıf) ile birleştirilmesinden çıkar.
• Bir bölgenin boyutu esas olarak salım hızına ve seyrelmeye bağlıdır; standardın grafikleriyle, dağılım modellemesiyle veya tanınmış bir sektör kodundan tahmin edilebilir.
• Kap yırtılması gibi felaket boyutundaki arızalar bölge sınıflandırmasının kapsamı dışındadır ve başka risk değerlendirmeleriyle ele alınır.
• Çıktı yalnızca bir çizim değildir: başkalarının çalışmayı kontrol edip güncelleyebilmesi için maddeler, kaynaklar, salım dereceleri, havalandırma varsayımları ve her boyutun dayanağı belgelenmelidir.

Başlamadan önce: yöntem, kapsam ve ekip

IEC 60079-10-1 bir sınıflandırmaya ulaşmak için birkaç yol tanımlar ve gerçek çalışmaların çoğu bunları birleştirir:

Başlamadan önce kapsam üzerinde uzlaşın. Bölge sınıflandırması, normal işletme ve öngörülebilir arızalar sırasındaki salımları ele alır. Bir kabın veya boru hattının yırtılması gibi felaket boyutundaki arızalar kapsam dışıdır ve proses tehlike analizine aittir. Yanıcı sisler standardın bir ekinde, yanıcı tozlar IEC 60079-10-2'de ele alınır; tutuşmanın sonuçları ise ihmal edilebilir boyut kavramı dışında bölgelendirmenin bir parçası değildir.

Ekip, yöntem kadar önemlidir. Standart; prosesi, maddeleri, ekipmanı ve yöntemi anlayan yetkin kişiler bekler: tipik olarak bir proses mühendisi, tesisin gerçekte nasıl işletildiğini bilen bir operatör (numune alma, drenaj, filtre değişimleri) ve bir patlamadan korunma mühendisi. Yalnızca çizimlerden çalışan tek bir kişi genellikle gerçek kaynakları atlar.

1. ve 2. adımlar: verileri toplayın ve maddeleri listeleyin

1. adım: verileri toplayın

Tipik girdiler şunlardır:

2. adım: yanıcı maddeleri ve özelliklerini listeleyin

Salınabilecek her madde için sınıflandırmayı belirleyen özellikleri kaydedin. IEC 60079-10-1, sunuma ilişkin ekinde bunun için bir veri sayfası formatı verir; 2020 baskısı bu formata üst patlama sınırını (ÜPS, İng. UEL) ve verinin kaynağını eklemiştir.

Tutarlı tek bir veri kaynağı kullanın. excodex'te gaz ve solvent kütüphanesi, her madde için bu değerleri verir, örneğin metan, propan veya toluen. Karışımlar için gerçek bileşimin özelliklerini kullanın; en tehlikeli bileşen her özelliği her zaman belirlemez.

3. ve 4. adımlar: salım kaynakları ve salım dereceleri

3. adım: salım kaynaklarını belirleyin

Salım kaynağı, yanıcı bir maddenin patlayıcı gaz ortamı oluşturabilecek şekilde atmosfere kaçabildiği her noktadır. P&ID'leri hat hat, tesisi de yerinde gezerek inceleyin ve şunların her birini listeleyin:

• flanşlı bağlantı, dişli bağlantı ve küçük çaplı bağlantı elemanı;
• vana mili salmastrası, pompa salmastrası ve kompresör salmastrası;
• numune alma noktası, drenaj noktası ve havalandırma ağzı (tank havalandırmaları ve nefeslikler dahil);
• emniyet ventili tahliyesi ve havalandırma bacası çıkışı;
• yükleme ve boşaltma bağlantısı, dolum noktası, açık kap veya açık sıvı yüzeyi;
• filtre gövdesi veya pig launcher gibi rutin işler için açılan ekipman açıklığı.

Buhar ile havanın bir arada bulunduğu ekipmanın içini de, örneğin sabit tavanlı bir tankın buhar boşluğunu, dikkate alın. İyi durumdaki kaynaklı borular normalde salım kaynağı olarak ele alınmaz.

4. adım: her salımın derecesini belirleyin

Her salıma, ne sıklıkla ve ne kadar süreyle beklendiğine göre tek bir derece verilir:

• Sürekli derece: sürekli veya sık sık ya da uzun süreler boyunca beklenir. Örnek: havalandırmalı sabit tavanlı bir tanktaki yanıcı sıvının yüzeyi.
• Birincil derece: normal işletme sırasında periyodik olarak veya ara sıra beklenir. Örnek: her vardiyada kullanılan bir numune alma noktası.
• İkincil derece: normal işletmede beklenmez ve gerçekleşirse yalnızca seyrek olarak ve kısa süreler için gerçekleşir. Örnek: bir flanş contası sızıntısı.

Tek bir fiziksel kaynak birden fazla derecede salım üretebilir; örneğin küçük bir birincil salımı ve arıza halinde daha büyük bir ikincil salımı olan bir pompa salmastrası. Her biri ayrı değerlendirilir ve ortaya çıkan bölgeler birleştirilir. Salım dereceleri bu bölümün ayrı bir yazısında ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

5. ve 6. adımlar: salım hızı ve havalandırma

5. adım: salım hızını tahmin edin

Salım hızı bölgenin boyutunu belirler. Salımın biçimine bağlıdır: gaz, basınç altında sıvılaştırılmış gaz, soğutulmuş sıvı, buharlaşan birikinti, buhar veya sis. IEC 60079-10-1 bu durumlar için bir ekte denklemler verir; flanşlar, vana salmastraları, salmastralar ve küçük çaplı bağlantılar gibi tipik elemanlardan kaynaklanan ikincil salımlar için önerilen delik kesit alanlarını da içerir.

Küçük bir delikten kaçan bir gaz için, akış yönündeki mutlak basıncın atmosfer basıncına oranı gaza bağlı olarak yaklaşık 1,8 ile 1,9 olan kritik oranı aştığında akış kısılmış (sonik) olur. Kütlesel salım hızı bu durumda şöyledir:

Wg = Cd · S · p · √( γ·M / (Z·R·T) · (2/(γ+1))^((γ+1)/(γ−1)) )

Burada Cd boşalma katsayısı, S delik alanı, p mutlak basınç, γ özgül ısılar oranı, M mol kütlesi, Z sıkıştırılabilirlik faktörü, R evrensel gaz sabiti ve T gaz sıcaklığıdır. Kritik basınç oranının altında ses altı (subsonik) bir formül uygulanır.

Salım karakteristiği, salım hızını gazın yanıcılığıyla birleştirir: m³/s cinsinden Wg / (ρg · LFL); burada ρg ortam koşullarındaki gaz yoğunluğu, LFL ise hacim kesri olarak alt patlama sınırıdır (APS, İng. LFL). 2020 baskısında, önceki baskıların bu ifadede LFL'ye uyguladığı ek güvenlik faktörü k kaldırılmıştır. Salım karakteristiği, seyrelme ve boyut grafiklerinin girdisidir.

6. adım: havalandırmayı değerlendirin

Havalandırma birbirinden bağımsız iki kısımda değerlendirilir:

• Seyrelme derecesi: yüksek, orta veya düşük. Açık alanda, standarttaki bir grafikten okunan salım karakteristiğine ve rüzgar hızına bağlıdır; kapalı alanlarda ayrıca havalandırma debisi ve bunun sonucunda odadaki gazın arka plan konsantrasyonu kontrol edilir. Arka plan konsantrasyonu değerlendirme için seçilen kritik bir değeri (APS'nin bir kesri, yaygın olarak %25) aşarsa seyrelme genellikle düşük kabul edilir.
• Kullanılabilirlik: iyi (neredeyse sürekli mevcut), yeterli (normal işletme sırasında beklenir, seyrek ve kısa kesintilerle) veya zayıf (ikisi de değil, ancak uzun kesintiler beklenmez).

Açık ve engelsiz dış ortamlarda doğal havalandırma genellikle iyi kullanılabilirlikle orta veya yüksek seyrelme sağlar. Çukurlar, kanallar, sıkışık modüller ve binalar özel bir değerlendirme gerektirir. Ayrıntılar havalandırma üzerine ayrı yazıdadır.

7. adım: bölge tipini belirleyin

Salım derecesi, seyrelme derecesi ve kullanılabilirlik, IEC 60079-10-1'deki bir tablo aracılığıyla bir bölge tipine dönüşür. Örüntü sezgiseldir:

Yeterli veya zayıf kullanılabilirlik sonucu yükseltir: orta seyrelmeli birincil bir salımdan kaynaklanan Bölge 1, kullanılabilirlik yalnızca yeterli veya zayıf olduğunda "Bölge 2 ile çevrili Bölge 1" olur; zayıf kullanılabilirlikle yüksek seyrelme ise artık tehlikeli olmayan sonucuna ulaşmaz. Yeterli ve zayıf sütunları da içeren matrisin tamamı havalandırma yazısında verilmiş ve açıklanmıştır.

"NE", ihmal edilebilir boyut (negligible extent) anlamına gelir: teoride bir bölge vardır, ancak o kadar küçüktür ki bir tutuşmanın sonuçları ihmal edilebilir olur; bu nedenle yer tehlikeli olmayan bölge gibi ele alınabilir. Bu varsayılmamalı, gerekçelendirilmelidir.

8. adım: her bölgenin boyutunu belirleyin

Boyut, kaynaktan konsantrasyonun güvenli şekilde APS'nin altına düştüğü sınıra kadar olan mesafedir. Üç yaklaşım yaygındır:

1. Standardın grafiği. IEC 60079-10-1, salım karakteristiğinden bir tehlikeli mesafe veren bir grafik içerir; jet salımlar, difüzif salımlar ve ağır gaz davranışı için ayrı eğrileri vardır. 2020 baskısı bu grafiğin kullanılabileceği koşulları sınırlamıştır; bu nedenle uygulamadan önce notlarını okuyun.
2. Dağılım modellemesi. İntegral modeller veya hesaplamalı akışkanlar dinamiği, özellikle büyük salımlar, engelli alanlar veya binalar için daha gerçekçi şekiller verir. Doğrulanmış araçlar ve yetkin kullanıcılar gerektirir.
3. Sektör kodları. EI 15 gibi kodlar, tipik ekipman için salım hızlarına ve koşullara dayalı boyutlar verir. Kodun varsayımlarının tesise uyması şartıyla verimlidir.

Ardından mesafeyi bir şekle dönüştürün. Metan (buhar yoğunluğu 0,554) gibi havadan hafif gazlarda bölge yukarı doğru genişletilmeli, çatılara ve sundurmalara dikkat edilmelidir. Propan (1,52) veya toluen (3,18) gibi daha ağır buharlar zemin seviyesinde yayılır; bu nedenle erişim mesafesindeki çukurları, kanalları ve drenajları dahil edin. Mesafeleri yukarı yuvarlayın ve örtüşen bölgeleri tek bir zarfta birleştirin.

9. ve 10. adımlar: belgeleyin ve gözden geçirin

9. adım: sınıflandırmayı belgeleyin

Dokümantasyon, başka birinin çalışmayı anlamasına, kontrol etmesine ve güncellemesine imkan vermelidir. IEC 60079-10-1 çizimler, veri sayfaları ve tablolar ister; HSE'nin Birleşik Krallık mevzuatına ilişkin kılavuzu da aynı beklentileri ortaya koyar:

• Üç boyutlu şeklin anlaşılması için her bölgeyi ve boyutunu gösteren, tutarlı semboller kullanan (standart tarama gösterimleri önerir) plan ve kesit çizimleri.
• Madde veri sayfası: kullanılan özellikleriyle birlikte her yanıcı madde.
• Salım kaynakları çizelgesi: konumu, salım derecesi, salım hızı dayanağı, havalandırma değerlendirmesi, bölge tipi ve boyut dayanağıyla birlikte her kaynak.
• Varsayımlar: dikkate alınan işletme modları, havalandırma tasarım değerleri, delik boyutları, kullanılan kodlar ve sınıflandırmanın bağlı olduğu tüm koşullar (örneğin "havalandırma fanları proses kapatma sistemiyle kilitlemeli").

AB'de bölge çizimleri, 1999/92/AT Direktifi'nin 8. maddesinin gerektirdiği, işe başlamadan önce hazırlanan ve önemli değişikliklerden sonra revize edilen Patlamadan Korunma Dokümanı'nın bir parçasıdır. Ayrıca Ex ekipman seçiminin ve Ex ekipman envanterinin de dayanağıdır.

10. adım: gözden geçirin ve güncel tutun

Bir sınıflandırma yalnızca varsayımları geçerli olduğu sürece geçerlidir. Ekipman, maddeler, işletme koşulları, yerleşim veya havalandırma değiştiğinde değişiklik yönetimi aracılığıyla; varsayılan salım derecelerini veya boyutları çürüten her sızıntıdan sonra; ve yeni duvarlar, binalar ve ekipman hava hareketini değiştirdiğinden periyodik olarak tesisin gerçek haline göre gözden geçirin.

Kısa süreli bakım normalde yeni bir çizim gerektirmez; HSE kılavuzu, geçici durumun risklerinin orantılı bir risk değerlendirmesi ve iş izni sistemiyle kontrol edilmesi gerektiğini belirtir.

Çözümlü örnek: açık alandaki doğal gaz basınç düşürme skidi

Aşağıdaki örnek, mantığı göstermek için basitleştirilmiştir. Varsayılan olarak işaretlenen değerler tasarım değeri değil, açıklayıcı değerlerdir.

1. adım, veriler. Açık bir beton platform üzerindeki açık alan skidi, doğal gazı 4 barg'dan daha düşük bir dağıtım basıncına düşürür. Skidde giriş ve çıkış flanşları, üstünde manuel havalandırma vanası olan bir filtre, bir basınç regülatörü ve yüksek seviyedeki bir havalandırma bacasına tahliye eden bir emniyet ventili vardır. Yakınında bina veya duvar yoktur. Filtre elemanı birkaç ayda bir değiştirilir; filtrenin basıncı alınır ve kalan gaz havalandırma vanasından salınır.

2. adım, maddeler. Bu örnekte doğal gaz metan olarak ele alınmıştır: APS hacimce %4,4, buhar yoğunluğu 0,554 (havadan hafif), sıcaklık sınıfı T1, gaz grubu IIA. Gerçek bir tesis için gaz bileşimini kontrol edin; daha ağır hidrokarbonlar özellikleri değiştirir.

3. ve 4. adımlar, kaynaklar ve salım dereceleri.

5. adım, bir flanş için salım hızı. Varsayılan eşdeğer sızıntı alanı S = 0,25 mm² (conta tipiniz için standarttaki önerilen değerlerle karşılaştırın), Cd = 0,75, p = 5,01 bar mutlak, T = 288 K, γ = 1,31, M = 16,04 kg/kmol, Z = 1.

6. adım, havalandırma. Doğal havalandırmalı, açık ve engelsiz dış ortam: kullanılabilirlik iyi. Salım karakteristiği, standardın bu tür bir yer için verdiği gösterge niteliğindeki dış ortam hızı kullanılarak standardın seyrelme grafiğinde rüzgar hızına karşı işaretlenir. Açık alanda bu büyüklükteki küçük bir ikincil sızıntı, orta seyrelme sınırından uzakta, yüksek seyrelme bölgesine düşer. Filtre havalandırması farklıdır: filtre gövdesinin basıncının alınması kısa bir süre için çok daha büyük bir debi salar ve ekip bunu orta seyrelme olarak değerlendirir.

7. adım, bölge tipi.

• Flanşlar ve regülatör: ikincil derece, yüksek seyrelme, iyi kullanılabilirlik. Standardın tablosu, ihmal edilebilir boyutun gerekçelendirilmesi ve belgelenmesi şartıyla tehlikeli olmayan (Bölge 2 NE) sonucunu verir. Burada ekip, conta tipleri karışık olduğundan ve daha büyük bir delik boyutu dışlanamadığından her bağlantının çevresinde küçük bir Bölge 2 bırakmaya karar verir; bu kayıt altına alınmış, temkinli bir tercihtir ve orta seyrelmede sonuç zaten Bölge 2 olurdu.
• Filtre havalandırması: birincil derece, orta seyrelme, iyi kullanılabilirlik: tabloya göre Bölge 1. Ekip, daha büyük havalandırma debileri ve değişken rüzgar için pratik bir pay olarak çevreleyen bir Bölge 2 ekler; bu tablonun ötesine geçer ve bu şekilde kaydedilir.
• Havalandırma bacası çıkışı: bir flanş sızıntısından çok daha büyük olan emniyet ventili tahliye debisiyle ayrıca değerlendirilir; skidden uzakta, yüksek seviyede kendi bölgesini oluşturur.

8. adım, boyut. Flanş sızıntısı için tehlikeli mesafe r, standardın jet salım grafiğinden (grafiğin belirtilen sınırları içinde) okunur veya bir dağılım modeliyle hesaplanır, ardından yukarı yuvarlanır. Metan yüzer nitelikte olduğundan, flanşların çevresindeki Bölge 2 küreleri yukarı doğru en az aynı boyutla çizilir.

Tasarım iyileştirmesi. Skiddeki tek Bölge 1, filtrenin yerinde havalandırılmasından kaynaklanır. Filtrenin basınç tahliyesi havalandırma bacasına borulanırsa çalışma seviyesindeki salım ortadan kalkar, kapalı filtre havalandırma vanası en fazla ikincil bir kaynak olur ve skid üzerindeki Bölge 1 kaldırılır. Bu durumda havalandırma bacası çıkışı da birincil bir kaynak olur ve bölgesinin yeniden değerlendirilmesi gerekir; ancak bu çıkış yüksek seviyede, serbest havada ve insanlardan ve ekipmandan uzaktadır. İyi bir sınıflandırma çalışmasının tipik örüntüsü budur: küçük bir tasarım değişikliğinin zorlu bir bölgeyi nerede önlediğini gösterir.

9. adım, dokümantasyon. Çizim, skidi tüm bölgeleriyle birlikte plan ve kesit görünüşünde gösterir; kaynak çizelgesi dört kaynağı, varsayılan delik boyutunu, havalandırma dayanağını, bölge tipini ve her boyutun dayanağını kaydeder; varsayımlar listesinde "gaz bileşimi tedarikçi spesifikasyonuna göre" ve "gözden geçirme yapılmadan skidin çevresine kapalı bir yapı eklenmeyecek" ifadeleri yer alır.

Sık yapılan hatalar

• Tesisten değil çizimden başlamak. Drenaj hortumu veya yerinde havalandırılan bir filtre gibi yalnızca uygulamada var olan kaynaklar hiçbir zaman bir P&ID'de görünmez. Tesisi operatörlerle birlikte gezin.
• Bir sektör kodunu varsayımlarının dışında kullanmak. Kod mesafeleri belirli basınçları, salım büyüklüklerini ve havalandırmayı varsayar. Bunları kontrol etmeden sıkışık bir modüle veya bir binaya uygulamak, eksik sınıflandırmanın yaygın bir nedenidir.
• Bölgenin şeklini göz ardı etmek. Ağır bir buhar için planda çizilen bir daire yanındaki çukuru atlar; çatı altındaki hidrojen için çizilen bir küre tavanda birikmeyi atlar.
• Kanıt olmadan "iyi havalandırma" yazmak. Kullanılabilirlik ve seyrelme gerekçelendirilmelidir: fan yedekliliği, kilitlemeler, ölçülmüş debiler veya açık alan sahasının açık yerleşimi.
• Sınıflandırmayı bitmiş saymak. Yeni duvarlar, kapalı yapılar, akustik kabinler ve ek ekipman hava hareketini değiştirir. Değişiklik yönetimi olmadan çizimler sessizce yanlış hale gelir.
• Sonuçlara göre sınıflandırmak. Bir patlamanın ağır olacağı gerekçesiyle bölgeyi yükseltmek, bölge tipini riskle karıştırmaktır. Ağır sonuçları daha yüksek bir EPL, yerleşim veya diğer önlemlerle ele alın ve bölgeyi gerçekçi tutun.

Sık sorulan sorular

Tehlikeli bölge sınıflandırmasını kimler yapabilir?

Tek bir lisans yoktur; ancak iş, prosesi, maddeleri, ekipmanı ve yöntemi bilen yetkin kişiler tarafından yapılmalıdır. AB'de sorumluluk 1999/92/AT Direktifi uyarınca işverende kalır. Patlayıcı ortamlara yönelik personel yetkinlik programları bölge sınıflandırmasına ilişkin birimler içerir.

Hesaplamalar yerine bir sektör kodu kullanılabilir mi?

Evet, kod ekipmanınızı kapsıyorsa ve varsayımları koşullarınıza uyuyorsa. IEC 60079-10-1 sektör kodlarına ve ulusal standartlara açıkça izin verir ve çoğu çalışma bunları kodun kapsamadığı elemanlar için hesaplamalarla birleştirir. Her bölge için hangi kodun, hangi baskının ve hangi şeklin ya da tablonun kullanıldığını kaydedin.

Tehlikeli bölge sınıflandırması hangi dokümanları üretir?

Asgari olarak plan ve kesit görünüşlerinde bir bölge çizimleri seti, özellikleriyle birlikte yanıcı maddelerin listesi ve salım derecesi, havalandırma, bölge tipi ve boyut dayanağıyla birlikte bir salım kaynakları çizelgesi. Çalışmanın arkasındaki varsayımlar yazıya dökülmelidir. AB'de bu dokümanlar Patlamadan Korunma Dokümanı'nın bir parçasını oluşturur.

Tehlikeli bölge sınıflandırması ne zaman gözden geçirilmelidir?

Dayandığı herhangi bir şey değiştiğinde: maddeler, işletme koşulları, ekipman, yerleşim, binalar veya havalandırma. Ayrıca sızıntılardan veya olaylardan sonra ve olağan yönetimin bir parçası olarak periyodik olarak gözden geçirilmelidir. Kısa süreli bakım normalde bölgeleri yeniden çizmek yerine iş izni sistemiyle ele alınır.

IEC 60079-10-1'in 2020 baskısı yakıt gazı tesisatlarını kapsıyor mu?

Evet. 2020 baskısı, cihazlar için yalnızca düşük basınçlı yakıt gazı kullanan ticari ve endüstriyel uygulamalara yönelik önceki bir kapsam muafiyetini kaldırmış ve yakıt gazı tesisatlarına ilişkin kılavuz bilgiler eklemiştir; böylece kazan daireleri ve gazla çalışan ekipman aynı yöntemle sınıflandırılabilir. Gaz tesisatlarına yönelik özel ulusal veya sektör kodları, uygulanabildikleri yerlerde hâlâ kullanılabilir.

excodex'te ilgili yazılar

• Tehlikeli bölgeler: Bölge 0, Bölge 1 ve Bölge 2
• Salım dereceleri: sürekli, birincil ve ikincil
• Bölge sınıflandırmasında havalandırma: seyrelme derecesi ve kullanılabilirlik
• Tehlikeli bölge boyutunun tahmini: salım hızları ve seyrelme
• ATEX 1999/92/AT kapsamında Patlamadan Korunma Dokümanı (PKD) ve bölge sınıflandırma çizimleri
• Tipik tehlikeli bölge örnekleri: tank havalandırmaları, pompalar, kompresörler ve yükleme noktaları
• Araçlar: gaz ve solvent kütüphanesi, standart alanları IEC 60079-10-1, EI 15, API RP 505, forum

Standartlar ve ek kaynaklar

• IEC 60079-10-1:2020 (3.0 baskı), Patlayıcı ortamlar, Bölüm 10-1: Bölgelerin sınıflandırılması, patlayıcı gaz ortamları. Dördüncü baskı 2025'te oylama için komite taslağı olarak dağıtılmıştır; kullanmadan önce güncel baskıyı kontrol edin. IEC webstore sayfası
• IEC 60079-10-2, Yanıcı toz ortamları için bölgelerin sınıflandırılması.
• IEC 60079-14, Elektrik tesisatlarının tasarımı, seçimi ve montajı.
• Energy Institute, Model Code of Safe Practice Part 15, yanıcı akışkanların işlendiği tesisler için bölge sınıflandırma kodu (EI 15).
• API RP 505, petrol tesislerinde elektrik tesisatları için yerlerin bölge sistemiyle sınıflandırılmasına ilişkin önerilen uygulama.
• 1999/92/AT Direktifi, Patlamadan Korunma Dokümanı'na ilişkin Madde 8: Madde 8'in legislation.gov.uk kopyası
• HSE, Hazardous area classification and control of ignition sources: hse.gov.uk
• HSE, L138 Dangerous substances and explosive atmospheres, Approved Code of Practice and guidance (ücretsiz PDF): hse.gov.uk
• Santon, Ivings, Webber, Kelsey (Health and Safety Laboratory), New methods for hazardous area classification for explosive gas atmospheres, IChemE Hazards XXIII, 2012; önceki baskıların havalandırma yönteminin arka planı: icheme.org
• Ineris, Principes de ventilation en zone ATEX (Fransızca), 2022: ineris.fr

Bu yazı excodex editör ekibinin hazırladığı genel teknik bilgidir. Geçerli standartların, ekipman sertifikalarının ve talimatlarının, ulusal mevzuatın veya yetkin bir kişinin değerlendirmesinin yerini tutmaz.