Kanada'da iş sağlığı ve güvenliği: mevzuat, yetkili kurumlar ve işveren yükümlülükleri

Kanada'da tek bir ulusal iş sağlığı ve güvenliği (İSG) kanunu yoktur. Bankalar, havayolları, demiryolları, eyaletler arası taşımacılık, telekomünikasyon şirketleri ve federal devlet şirketleri (Crown corporations) gibi federal düzenlemeye tabi işverenler, Kanada İstihdam ve Sosyal Kalkınma Bakanlığına (Employment and Social Development Canada, ESDC) bağlı Çalışma Programının (Labour Program) uyguladığı Canada Labour Code'un (Kanada İş Kanunu) II. Kısmına uyar; diğer tüm işyerleri, işin yapıldığı eyaletin veya bölgenin İSG kanununa tabidir. 14 rejimin tamamı aynı çekirdeği paylaşır: işverenin genel özen yükümlülüğü, çalışanların üç hakkı (bilgi edinme, katılım ve tehlikeli işte çalışmaktan kaçınma), ortak kurullar veya çalışan temsilcileri, ciddi olayların hızla bildirilmesi ve yüz binlerce ile milyonlarca Kanada doları arasında değişen para cezaları.

Bu rehber federal rejimi ayrıntılı olarak açıklar ve en büyük eyaletlerin (Ontario, Quebec, British Columbia ve Alberta) nasıl farklılaştığını gösterir; böylece Kanada'da işe başlayan bir işveren, yüklenici veya mühendis hangi kuralların geçerli olduğunu ve ilk olarak ne yapması gerektiğini bilir.

Öne çıkanlar

• Kanada'da 14 İSG yetki alanı vardır: bir federal, on eyalet ve üç bölge. Kanada İş Sağlığı ve Güvenliği Merkezine (Canadian Centre for Occupational Health and Safety, CCOHS) göre çalışanların yaklaşık %6'sı federal mevzuata, yaklaşık %94'ü ise eyaletinin veya bölgesinin mevzuatına tabidir.
• Federal mevzuat, Canada Labour Code, Part II (Code canadien du travail, partie II) ile Canada Occupational Health and Safety Regulations, SOR/86-304'tür (Kanada İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği, COHSR). Kanunun 124. maddesine göre her işveren, istihdam ettiği her kişinin işteki sağlığının ve güvenliğinin korunmasını sağlar.
• Federal mevzuata göre ölüm, iki veya daha fazla çalışanın iş göremezliğe yol açan yaralanması, bir uzvun veya işlevinin kaybı, kalıcı bir sakatlık, patlama ve bazı kazan, basınçlı kap veya kaldırma düzeneği arızaları 24 saat içinde telefon veya faksla Çalışma Programına bildirilmelidir; ardından 14 gün içinde yazılı araştırma raporu, 1 Mart'a kadar da yıllık rapor verilir.
• Federal işyerlerinde 20 veya daha fazla çalışan varsa işyeri kurulu, 300 veya daha fazla çalışanı olan işverenlerde politika kurulu, 20'nin altında ise çalışan temsilcisi zorunludur. Eyaletlerin çoğu da kurul eşiği olarak 20 çalışanı kullanır (Saskatchewan 10 çalışanı esas alır).
• Kanada İSG mevzuatı genel olarak işverene iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi görevlendirme yükümlülüğü getirmez. Yükümlülükler işverene, amirlere ve "nitelikli" (qualified) ya da "yetkin" (competent) kişilere yüklenir.
• Kimyasallar, BM Küresel Uyumlaştırılmış Sistemi'nin (GHS) Kanada'daki uygulaması olan WHMIS'e (Workplace Hazardous Materials Information System, İşyeri Tehlikeli Maddeler Bilgi Sistemi) tabidir; Hazardous Products Regulations (Tehlikeli Ürünler Yönetmeliği) artık GHS'nin yedinci revize baskısına atıf yapar.
• 2003 değişikliklerinden (S.C. 2003, c. 21) bu yana Ceza Kanununun (Criminal Code) 217.1. maddesi, başkalarının işini yönlendiren herkese bedensel zararı önlemek için makul adımları atma yasal yükümlülüğü getirir; bu nedenle ölümlü bir iş kazası, kuruluşlar ve kişiler hakkında ceza davası açılmasına yol açabilir.

Hangi işyerini hangi mevzuat ve kurum düzenler

Her işveren için ilk soru, 14 rejimden hangisinin uygulanacağıdır. Cevap merkez ofisin bulunduğu yere değil, işin türüne bağlıdır. Toronto'daki bir banka şubesi federal mevzuata tabidir; hemen yanındaki fabrika ise Ontario mevzuatına. Üç eyalette deposu olan bir şirket, her saha için bir tane olmak üzere üç ayrı eyalet kanununa uymak zorundadır.

Eyalet ve bölge kanunları yapı olarak benzerdir ama ayrıntıda farklılaşır; bu nedenle her zaman geçerli yetki alanının metni okunmalıdır. Madencilik, nükleer tesisler ve bazı enerji faaliyetleri için ek sektörel kurallar vardır.

İşveren ve çalışan yükümlülükleri

Genel yükümlülük ve kontrol hiyerarşisi

Kanada İSG mevzuatı "iç sorumluluk sistemi" (internal responsibility system) üzerine kuruludur: işverenler, amirler ve çalışanlar sorumluluğu paylaşır, denetim kurumu da sistemin işleyip işlemediğini kontrol eder. Federal mevzuatta Kanunun 124. maddesi genel yükümlülüğü belirler, 125. madde ise aralarında şunların da bulunduğu 40'tan fazla özel yükümlülüğü sayar:

• kazaları, meslek hastalıklarını ve diğer tehlikeli olayları araştırmak, kaydetmek ve bildirmek;
• her çalışanın ihtiyaç duyduğu bilgi, talimat, eğitim ve gözetimi sağlamak;
• her çalışanı, çalıştığı alandaki bilinen veya öngörülebilen her tehlikeden haberdar etmek;
• kurul veya çalışan temsilcisiyle birlikte bir tehlike önleme programı geliştirmek;
• kurul tavsiyelerine 30 gün içinde yazılı cevap vermek;
• kurul üyelerinin ve çalışan temsilcilerinin öngörülen eğitimi almasını sağlamak.

Kanunun 122.2. maddesi önleyici tedbirlerin sırasını belirler: önce tehlike ortadan kaldırılır, sonra azaltılır, ancak bundan sonra kişisel koruyucu donanım (KKD) sağlanır. Ontario kanunu 25. maddesinde, koşullar bakımından makul olan her önlemi alma yükümlülüğünü ekler ve beşten fazla çalışanı olan işyerlerinde yazılı bir İSG politikası ile bunu uygulayacak bir programın hazırlanmasını ve en az yılda bir gözden geçirilmesini ister.

Çalışan yükümlülükleri ve üç temel hak

Çalışanlar sağlanan koruyucu donanımı kullanmak, prosedürlere uymak, tehlikeleri ve her yaralanmayı bildirmek ve kurullarla iş birliği yapmak zorundadır (federal mevzuat m.126). Buna karşılık Kanada'daki her yetki alanı üç hakkı tanır: tehlikeler hakkında bilgi edinme hakkı, katılım hakkı (kurullar ve temsilciler) ve tehlikeli olduğuna inanmak için makul sebebi bulunan işte çalışmaktan kaçınma hakkı (federal mevzuat m.128). Kaçınma, başka bir kişiyi doğrudan tehlikeye sokacaksa veya tehlike işin olağan bir koşuluysa kullanılamaz.

Cezai sorumluluk

Nova Scotia'da 26 madencinin öldüğü 1992 Westray kömür madeni patlamasından sonra Parlamento, Ceza Kanununa 217.1. maddeyi ekledi (S.C. 2003, c. 21; genellikle Westray Yasası (Westray Bill) olarak anılır, 31 Mart 2004'ten beri yürürlükte). Başka bir kişinin işini nasıl yapacağını yönlendirmeyi üstlenen veya buna yetkisi olan herkes, o kişiye veya başkalarına bedensel zarar gelmesini önlemek için makul adımları atmakla yasal olarak yükümlüdür. 22.1. madde (ölüme neden olan cezai ihmal gibi ihmal suçları) ve 22.2. madde (diğer suçlar), bir kuruluşun temsilcileri ve üst düzey yöneticileri aracılığıyla sorumlu tutulmasının kurallarını belirler. Bu davalar, İSG denetim kurumlarından ayrı olarak polis tarafından soruşturulur ve Kraliyet savcıları (Crown prosecutors) tarafından kovuşturulur.

İSG hizmetleri, risk değerlendirmesi ve eğitim

Zorunlu iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi yok

Türkiye'den veya birçok AB ülkesinden farklı olarak Kanada mevzuatı, işvereni çalışan sayısına göre iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi görevlendirmekle yükümlü tutmaz. Federal yönetmelik bunun yerine, tehlikeli olayların araştırılması veya tehlikeli maddelerin değerlendirilmesi gibi görevler için bir "nitelikli kişi" (qualified person; bilgisi, eğitimi ve deneyimi sayesinde belirli bir görevi güvenli ve doğru şekilde yerine getirebilen kişi) ister. İlk yardım ayrıntılı olarak düzenlenmiştir: COHSR XVI. Kısma göre herhangi bir anda altı veya daha fazla çalışanın çalıştığı federal bir işyerinde eğitimli bir ilk yardım görevlisi (first aid attendant) bulunmalıdır; uzak bir işyerinde (ambulansın ulaşma süresi iki saati aşan) ise iki çalışandan itibaren bir görevli gerekir. Birçok orta ve büyük işveren gönüllü olarak iş güvenliği uzmanı istihdam eder, ancak hiçbir çalışan sayısı kuralı onları buna zorlamaz.

Tehlikelerin belirlenmesi ve önleme programları

Federal rejim "risk değerlendirmesi" terimini kullanmaz; ancak COHSR XIX. Kısım, politika kurulu, işyeri kurulu veya çalışan temsilcisiyle birlikte geliştirilen bir tehlike önleme programı ister. Program; bir uygulama planı, tehlikelerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi için bir yöntem, tehlikelerin kaydı, tehlikenin ortadan kaldırılması, azaltılması, KKD ve idari kontroller sırasıyla önleyici tedbirler, çalışanların eğitimi ve programın değerlendirilmesini içermelidir. Değerlendirme en az üç yılda bir ve koşullar veya tehlike bilgileri değiştiğinde tekrarlanmalı, her değerlendirme raporu altı yıl saklanmalıdır.

Eyaletler farklı yollar izler. Alberta OHS Code'un 2. Kısmı, iş başlamadan önce bir tehlike değerlendirmesi, tarihli yazılı bir rapor ve değerlendirmenin makul ölçüde uygulanabilir aralıklarla ve yeni bir proses devreye alındığında veya bir operasyon değiştiğinde tekrarlanmasını ister; etkilenen çalışanlar sürece katılmalıdır. Quebec'te 1 Ekim 2025'ten beri yürürlükte olan Regulation respecting prevention and participation mechanisms in an establishment (Règlement sur les mécanismes de prévention et de participation en établissement; kuruluşta önleme ve katılım mekanizmalarına ilişkin yönetmelik), bir önleme programının (programme de prévention) ya da kuruluşun büyüklüğüne göre bir eylem planının (plan d'action) hazırlanması, uygulanması ve güncellenmesi için süreleri ve izlenecek önleme tedbirleri hiyerarşisini belirler. Ontario ise yazılı politika ve programa, ayrıca belirli değerlendirmelere dayanır; örneğin işyerinde şiddet risklerinin değerlendirilmesi ve belirlenmiş maddelere (designated substances) maruziyetin yazılı değerlendirmesi.

Eğitim

Federal işverenler her çalışanı tehlike önleme programı, işyerinin tehlikeleri ve bildirim yükümlülükleri konusunda, yeni bir faaliyet veya tehlikeden kısa süre önce ve her yeni tehlike bilgisi ortaya çıktığında eğitmeli ve eğitim programını en az üç yılda bir gözden geçirmelidir (COHSR m.19.6). Her eğitim oturumu iki tarafça yazılı olarak teyit edilir. Ontario'da her çalışan temel İSG farkındalık eğitimini mümkün olan en kısa sürede, her amir ise amirlik görevine başlamasından itibaren bir hafta içinde tamamlamalıdır (O. Reg. 297/13); düşmeye karşı koruma kullanan inşaat çalışanlarının üç yıl geçerli, onaylı yüksekte çalışma eğitimi alması gerekir. Tehlikeli ürünlere maruz kalabilecek çalışanlar için WHMIS eğitimi her yetki alanında zorunludur.

Sağlık gözetimi

İşe giriş muayenesi veya periyodik muayene yaptırma yönünde genel bir yükümlülük yoktur. Muayeneler belirli maruziyetler ve işler için zorunludur. Federal mevzuatta, nitelikli kişinin bir tehlikeli madde hakkındaki raporu sağlık muayenesi önerirse işveren bir hekime danışmalıdır; hekim bu gerekliliği teyit ederse çalışan, kendisinin de kabul ettiği bir hekim onu işe uygun ya da kısıtlamalı olarak uygun bulana kadar o maddeyle çalışamaz; masraflar işverene aittir (COHSR m.10.7). Ontario'nun belirlenmiş maddeler yönetmeliği (O. Reg. 490/09), yapılan değerlendirme çalışanların sağlığının etkilenebileceğini gösterdiğinde asbest, benzen, kok fırını emisyonları, izosiyanatlar, kurşun, cıva ve silika için işe yerleştirme öncesi, periyodik, akut maruziyet sonrası ve işten ayrılış muayenelerini zorunlu tutar. İnsan hakları mevzuatı, sağlık şartlarını gerçek mesleki gereklilik (bona fide occupational requirement) niteliğindekilerle sınırlar.

İş kazalarının ve meslek hastalıklarının bildirimi

Kanada'da bir iş kazasından sonra genellikle iki ayrı bildirim yapılır: ciddi olaylar için İSG denetim kurumuna, tıbbi tedavi gerektiren veya iş günü kaybına yol açan her yaralanma için de işçi tazminat kurumuna.

Ölüm veya ciddi yaralanmanın meydana geldiği olay yeri; hayat kurtarmak, başka yaralanmaları önlemek, temel bir kamu hizmetini sürdürmek veya gereksiz hasarı önlemek dışında bozulmamalıdır (federal mevzuat m.127). Tehlikeli olay araştırmalarına, hafif yaralanmalara ve yıllık raporlara ilişkin federal kayıtlar 10 yıl saklanır.

Kurullar, temsilciler ve çalışanların katılımı

Federal bir kurulun üyelerinin en az yarısı, çalışanlar veya sendikaları tarafından seçilen ve yönetici görevi olmayan çalışanlardan oluşmalıdır. Federal işyeri kurulları yılda en az dokuz kez toplanır; işveren de kurulun veya temsilcinin işyerinin tamamını ya da bir bölümünü her ay denetlemesini, böylece her bölümün yılda en az bir kez denetlenmesini sağlamalıdır. Ontario'da en az bir çalışan üyenin ve bir yönetim üyesinin, Baş Önleme Yetkilisinin (Chief Prevention Officer) belirlediği eğitimi tamamlamış sertifikalı üye olması gerekir; bu kural 50'den az çalışanı olan veya üç aydan kısa sürmesi beklenen inşaat projelerinde uygulanmaz.

Teftiş, yaptırımlar ve cezalar

Çalışma Programı görevlileri, Uyum ve Denetim Başkanının (Head of Compliance and Enforcement) yetkilerini kullanır. İşyerlerine girebilir, bir ihlalin durdurulması için talimat (direction) verebilir ve tehlike bulunduğunda bir makinenin, yerin veya faaliyetin tehlike giderilene kadar kullanılmamasını emredebilirler (m.145). Eyalet müfettişlerinin de emir verme ve işi durdurma konusunda benzer yetkileri vardır.

Gerekli özen (due diligence), Kanada'daki İSG kovuşturmalarının çoğunda bir savunma yoludur: sanık, ihlali önlemek için gerekli dikkat ve özeni gösterdiğini ispat etmelidir (federal m.148(4); bu hüküm olayları bildirme ve kurul tavsiyelerine cevap verme yükümlülüklerini kapsam dışında tutar; Ontario m.66(3) ise "koşullar bakımından makul olan her önlem"den söz eder). Bu nedenle yazılı programlar, eğitim kayıtları, denetim kayıtları ve kurul tavsiyelerinin takibi işverenin delilleridir. 217.1. maddenin uygulandığı durumlarda mahkemeler Ceza Kanunu uyarınca cezai yaptırımlar da uygulayabilir.

Kimyasallar, patlayıcı ortamlar, büyük kaza riski taşıyan tesisler ve KKD

WHMIS ve maruziyet sınır değerleri

WHMIS, tedarikçiler için federal mevzuatın (Hazardous Products Act ve Hazardous Products Regulations, SOR/2015-17) ve işyerleri için her yetki alanındaki İSG mevzuatının (etiketler, güvenlik bilgi formları ve çalışanların eğitimi) birleşimidir. 2022 değişiklikleri (SOR/2022-272) yönetmeliği GHS'nin yedinci revize baskısıyla uyumlu hale getirmiştir ve geçiş süresi sona ermiştir. Federal işverenler kimyasal maruziyeti, Amerikan Devlet Endüstriyel Hijyenistler Konferansının (American Conference of Governmental Industrial Hygienists, ACGIH) zaman zaman güncellenen eşik sınır değerlerinin (TLV) altında tutmak zorundadır (COHSR m.10.19); eyaletler kendi sınır değer tablolarını yayımlar. SOR/2026-10 ile COHSR'de yapılan değişiklikler (30 Ocak 2026'da tescil edildi, tescilden bir yıl sonra yürürlüğe girer) ACGIH tarama kriterlerine dayanan ısı ve soğuk stresine karşı prosedürler, üretilmiş nanomalzemeler için kontroller, 200 Bq/m3 radon sınırı (şu an 800) ve tehlikeli madde ile hava numunesi kayıtlarının 30 yıl saklanmasını (numune kayıtları için şu an üç yıl) getirir. Bkz. BM düzeyinde GHS.

Patlayıcı ortamlar ve Ex ekipman

Kanada ATEX'i kullanmaz. Elektrik tesisatları, CSA C22.1 olarak yayımlanan ve her eyalet ve bölge tarafından değişikliklerle kabul edilen Kanada Elektrik Kodu'nun (Canadian Electrical Code, CEC) I. Kısmına uyar. 18. Bölüm (Section 18) tehlikeli yerleri gaz ve buharlar için bölge 0, 1 ve 2'ye, tozlar için bölge 20, 21 ve 22'ye ayırır; eski Class ve Division (sınıf ve bölüm) sistemi mevcut tesisatlar için bir ekte korunur. Elektrikli ekipman onaylı olmalıdır; bu uygulamada, Kanada Standartlar Konseyi (Standards Council of Canada, SCC) tarafından akredite edilmiş bir belgelendirme kuruluşunca CSA C22.2 standartlarına göre belgelendirilmiş olması (ya da akredite bir muayene kuruluşu veya eyalet denetim kurumu tarafından sahada onaylanmış olması) demektir; bu standartların birçoğu IEC 60079 bölümlerinin ulusal kabulüdür. Bir ATEX veya IECEx sertifikası tek başına Kanada onayı değildir.

İSG mevzuatı buna işyeri sınırları ekler. Federal düzeyde havadaki yanıcı madde konsantrasyonları alt patlama sınırının (LEL) %50'sinin altında kalmalı, bir tutuşturma kaynağının onları tutuşturabileceği yerlerde ise %10'u aşmamalıdır (COHSR m.10.20). Alberta, donanımlı acil müdahale ekipleri dışında LEL'in %20'sinin üzerindeki bir alana girişi yasaklar ve tehlikeli yerlerin bir profesyonel mühendis ya da onun yetkilendirdiği yetkin bir kişi tarafından CEC 18. Bölüme göre, sınırları belgelenerek sınıflandırılmasını ister (OHS Code m.162 ve 162.1). Bkz. ATEX kitabındaki Kuzey Amerika tehlikeli yer onayları rehberi.

Büyük kaza riski taşıyan tesisler

Kanada'da Seveso benzeri tek bir İSG kanunu yoktur. Başlıca ulusal kural, Canadian Environmental Protection Act, 1999 (Kanada Çevre Koruma Kanunu) kapsamında çıkarılan ve Kanada Çevre ve İklim Değişikliği Bakanlığının (Environment and Climate Change Canada) uyguladığı Environmental Emergency Regulations, 2019'dur (SOR/2019-51; Çevresel Acil Durumlar Yönetmeliği). Listelenen bir maddeyi eşik değerinde veya üzerinde bulunduran bir tesis (örneğin 4,5 ton propan, 1,13 ton klor veya 4,5 ton susuz amonyak) 90 gün içinde bildirimde bulunmalı; plan kriterleri sağlanıyorsa (kısaca, miktar ve en büyük kap sistemi eşiğe ulaştığında) bir çevresel acil durum planı hazırlamalı, planı 12 ay içinde yürürlüğe koymalı, her yıl tatbikatını yapmalı ve beş yılda bir tam ölçekli tatbikat düzenlemelidir. Proses güvenliği yönetiminin kendisi genel İSG mevzuatı, sektörel denetim kurumları (örneğin boru hatları ve enerji tesisleri için) ve gönüllü standart CSA Z767 kapsamındadır; ABD OSHA Proses Güvenliği Yönetimi standardının federal bir karşılığı yoktur.

KKD

Kanada'da KKD için CE benzeri bir uygunluk işareti yoktur. İSG yönetmelikleri, adı belirtilen standartları karşılayan KKD ister; örneğin endüstriyel baretler için CSA Z94.1 (veya ANSI Z89.1), koruyucu ayakkabılar için CSA Z195, göz ve yüz koruyucular için CSA Z94.3, solunum koruyucuların seçimi ve kullanımı için CSA Z94.4 ve yüksekten düşmeye karşı koruma için CSA Z259 serisi (COHSR XII. Kısım). Ürünler genellikle bu standartlara göre işaretlenir veya belgelendirilir; satın almadan önce etiket ve sertifika kontrol edilmelidir.

Kanada, AB çerçevesi ve Türkiye karşılaştırması

AB'den veya Türkiye'den gelen işverenler için pratik sonuç şudur: Kanada'da yasal İSG yükümlülüklerini işveren "adına" taşımak üzere kimse görevlendirilmez. Bu yükümlülükleri işveren ve her amir bizzat taşır; gerekli özenin de kayıtlarla ispat edilmesi gerekir.

Sık yapılan hatalar

• Merkez ofisin bulunduğu eyaletin mevzuatını tüm sahalara uygulamak. İşletme federal düzenlemeye tabi değilse her saha, işin yapıldığı eyaletin mevzuatına tabidir.
• Yalnız işçi tazminat kurumuna bildirim yapmak. WSIB, CNESST veya WorkSafeBC'ye yapılan tazminat bildirimi, ciddi bir olayın İSG denetim kurumuna derhal bildirilmesinin yerini tutmaz.
• Kanada'daki tehlikeli bir yerde kullanılacak ekipman için ATEX veya IECEx sertifikasını yeterli saymak. Ekipmanın SCC tarafından akredite bir kuruluşça belgelendirilmesi ve Kanada işaretlemesi taşıması gerekir.
• Bir iş güvenliği müdürü olduğu için kurula gerek olmadığını varsaymak. Kurullar ve temsilciler çalışan sayısına göre zorunludur ve bir kadro göreviyle ikame edilemez.
• Eğitimi tek seferlik bir işe başlama eğitimi olarak görmek. Federal mevzuat yeni görevlerden önce eğitim verilmesini ve eğitim programının en az üç yılda bir gözden geçirilmesini ister; Ontario, tehlikeli maddelere veya fiziksel etmenlere maruz kalan çalışanların eğitiminin yılda bir gözden geçirilmesini ister.

Sık sorulan sorular

Kanada'da ulusal bir İSG denetim kurumu var mı?

Hayır. ESDC'nin Çalışma Programı yalnız federal düzenlemeye tabi işverenleri denetler. Her eyaletin ve bölgenin kendi denetim kurumu vardır; Ontario Çalışma, Göç, Eğitim ve Beceri Geliştirme Bakanlığı, Quebec'teki CNESST ve WorkSafeBC bunlara örnektir. CCOHS bilgi sağlayan ulusal bir kamu kurumudur; mevzuatı uygulatma ve denetleme yetkisi yoktur.

Kanada OSHA standartlarını uygular mı?

Hayır. ABD OSHA standartlarının Kanada'da hukuki bağlayıcılığı yoktur. Bazı Kanada yönetmelikleri, federal mevzuattaki ACGIH eşik sınır değerleri veya baş koruyucular için alternatif olarak ANSI Z89.1 gibi Amerikan belgelerine atıf yapar; ancak bunlar yalnız Kanada mevzuatı onları kendi bünyesine aldığı için geçerlidir.

Kanada'da yazılı bir İSG politikası zorunlu mu?

Çoğu durumda evet. Federal işverenler genel sağlık ve güvenlik politikalarını içeren bir beyanı çalışanların erişimine sunmak zorundadır (Canada Labour Code m.125(1)(d)). Ontario'da beşten fazla çalışanı olan işverenler yazılı bir politika hazırlamalı ve en az yılda bir gözden geçirmelidir; Alberta'da 20 veya daha fazla çalışanı olan işverenler bir sağlık ve güvenlik programı oluşturmalıdır.

Kanada'da bir çalışan tehlikeli işte çalışmaktan kaçınabilir mi?

Evet, her yetki alanında. Federal mevzuatta çalışan kaçınma kararını işverene bildirir, işveren de çalışanın huzurunda araştırma yapar; sorun çözülmezse iki kurul üyesi (bir çalışan ve bir işveren üyesi) veya çalışan temsilcisi araştırıp rapor verir ve işveren karar verir; çalışan yine de kaçınmayı sürdürürse Çalışma Programı bilgilendirilir, o da normalde araştırma yapıp karar verir (m.128 ve 129). Kaçınma, başka bir kişiyi doğrudan tehlikeye sokuyorsa veya tehlike işin olağan bir koşuluysa korunmaz.

Kanada'da bir çalışan işte ölürse ne olur?

İşveren olay yerini güvence altına alır, acil servisleri arar ve yetki alanının öngördüğü süre içinde İSG denetim kurumuna bildirimde bulunur (federal düzeyde en geç 24 saat, Ontario ve British Columbia'da derhal). Denetim kurumu soruşturma yapar ve İSG mevzuatı kapsamında kovuşturma başlatabilir; polis de Ceza Kanunu kapsamında soruşturma yürütebilir.

excodex'te ilgili yazılar

• Kanada'da temel İSG kanunu hangisidir ve kim uygular?
• Kanada'da iş kazası nasıl ve ne kadar sürede bildirilmelidir?
• Kanada'da iş sağlığı ve güvenliği kurulu veya çalışan temsilcisi zorunlu mu?
• Kanada'da patlayıcı ortamlar ve Ex ekipman nasıl düzenlenir?
• ABD'de iş sağlığı ve güvenliği
• İSG mevzuatı karşılaştırması: görevlendirmeler ve bildirim süreleri

Standartlar ve ek kaynaklar

• Canada Labour Code, R.S.C. 1985, c. L-2, Part II (iş sağlığı ve güvenliği) ve Part IV (idari para cezaları), 19 Ekim 2026 itibarıyla güncel konsolide metin: https://laws-lois.justice.gc.ca/eng/acts/L-2/
• Canada Occupational Health and Safety Regulations, SOR/86-304 (X, XII, XV, XVI ve XIX. Kısımlar), 19 Ekim 2026 itibarıyla güncel konsolide metin: https://laws-lois.justice.gc.ca/eng/regulations/SOR-86-304/
• Regulations Amending Certain Regulations Made Under the Canada Labour Code, SOR/2026-10 (Canada Labour Code kapsamında çıkarılan bazı yönetmeliklerde değişiklik), Canada Gazette Part II, 11 Şubat 2026: https://gazette.gc.ca/rp-pr/p2/2026/2026-02-11/html/sor-dors10-eng.html
• Government Employees Compensation Act, R.S.C. 1985, c. G-5: https://laws-lois.justice.gc.ca/eng/acts/G-5/
• Criminal Code (Ceza Kanunu), R.S.C. 1985, c. C-46, m.22.1, 22.2 ve 217.1: https://laws-lois.justice.gc.ca/eng/acts/C-46/section-217.1.html ; CCOHS, Westray Yasası (Bill C-45) özeti: https://www.ccohs.ca/oshanswers/legisl/billc45.html
• Environmental Emergency Regulations, 2019, SOR/2019-51: https://laws-lois.justice.gc.ca/eng/regulations/SOR-2019-51/
• Hazardous Products Regulations, SOR/2015-17, SOR/2022-272 ile değişik: https://laws-lois.justice.gc.ca/eng/regulations/SOR-2015-17/
• Canadian Human Rights Act, m.15 (gerçek mesleki gereklilikler): https://laws-lois.justice.gc.ca/eng/acts/H-6/section-15.html
• Ontario Occupational Health and Safety Act, R.S.O. 1990, c. O.1 (27 Kasım 2025 tarihli konsolide metin): https://www.ontario.ca/laws/statute/90o01 ; O. Reg. 420/21 (bildirimler ve raporlar): https://www.ontario.ca/laws/regulation/210420 ; O. Reg. 297/13 (farkındalık ve eğitim): https://www.ontario.ca/laws/regulation/130297 ; O. Reg. 490/09 (belirlenmiş maddeler): https://www.ontario.ca/laws/regulation/090490
• Alberta Occupational Health and Safety Act, S.A. 2020, c. O-2.2 (11 Haziran 2025 itibarıyla güncel) ve OHS Code, Alta. Reg. 191/2021 (31 Mart 2025 itibarıyla güncel): https://kings-printer.alberta.ca/documents/Acts/O02P2.pdf ve https://kings-printer.alberta.ca/documents/Regs/2021_191.pdf
• Önleme ve katılım mekanizmalarına ilişkin CNESST basın duyuruları (Quebec Hükümeti): geçici rejim ve eşikler (15 Ekim 2024) https://www.quebec.ca/nouvelles/actualites/details/loi-modernisant-le-regime-de-sante-et-de-securite-du-travail-appliquer-le-regime-interimaire-des-maintenant-un-avantage-pour-tous-les-milieux-de-travail-58834 ; yönetmeliğin yürürlüğe girmesi (1 Ekim 2025) https://www.quebec.ca/nouvelles/actualites/details/loi-modernisant-le-regime-de-sante-et-de-securite-du-travail-un-nouveau-reglement-favorisant-la-prevention-des-le-1er-octobre-2025-66137
• WorkSafeBC, ortak iş sağlığı ve güvenliği kurulları: https://www.worksafebc.com/en/health-safety/create-manage/joint-health-safety-committees
• CCOHS, Kanada'da iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı (giriş ve yaralanma bildirimi) ile iş sağlığı ve güvenliği kurulları: https://www.ccohs.ca/oshanswers/legisl/legislation/intro.html , https://www.ccohs.ca/oshanswers/legisl/legislation/injury_reporting.html , https://www.ccohs.ca/oshanswers/hsprograms/hscommittees/whatisa.html
• Health Canada (Kanada Sağlık Bakanlığı), WHMIS: https://www.canada.ca/en/health-canada/services/environmental-workplace-health/occupational-health-safety/workplace-hazardous-materials-information-system.html
• Türkiye: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 20 Haziran 2012, m.6, 14 ve 22: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6331&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5 ; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği Uygulama Rehberi'nde (2025 revizyonu) özetlenen risk değerlendirmesi yenileme süreleri: https://www.csgb.gov.tr/Media/hsdfu2fk/elle-taşıma-işleri-yönetmeliği-uygulama-rehberi-18-03-2025.pdf
• CSA C22.1, Kanada Elektrik Kodu, I. Kısım (tesisat kuralları, 18. Bölüm tehlikeli yerler); CSA C22.2 No. 60079 serisi (patlayıcı ortamlarda kullanılan ekipman); CSA Z94.1, Z94.3, Z94.4, Z195 ve Z259 (KKD); CSA Z767 (proses güvenliği yönetimi).

Bu yazı excodex editör ekibinin hazırladığı genel iş sağlığı ve güvenliği bilgisidir. Geçerli mevzuatın, standartların, üretici talimatlarının veya yetkin bir iş güvenliği uzmanının ya da işyeri hekiminin değerlendirmesinin yerini tutmaz.