Parlama noktası, kendiliğinden tutuşma sıcaklığı ve minimum tutuşma enerjisi: farkları nedir?
Özet
Parlama noktası sıvının ne zaman yanabilecek kadar buhar ürettiğini, kendiliğinden tutuşma sıcaklığı onu tutuşturacak yüzey sıcaklığını, minimum tutuşma enerjisi ise ne kadar küçük bir kıvılcımın yettiğini gösterir. Tanımlar, solvent veri tablosu ve uygulamadaki anlamları.
Parlama noktası, kendiliğinden tutuşma sıcaklığı ve minimum tutuşma enerjisi, yanıcı bir maddenin tutuşabileceği üç farklı yolu tanımlar. Parlama noktası, sıvının yüzeyinin üzerinde hava ile tutuşabilir bir karışım oluşturacak kadar buhar verdiği en düşük sıvı sıcaklığıdır; patlayıcı ortamın oluşup oluşamayacağını söyler. Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı (İng. AIT), hava ile karışmış bir gaz veya buharın kıvılcım ya da alev olmadan kendiliğinden tutuştuğu en düşük sıcaklıktır; ekipmanın sıcaklık sınıfını (T sınıfı) belirler. Minimum tutuşma enerjisi (MIE), en kolay tutuşan karışımı tutuşturabilen en küçük kıvılcım enerjisidir; maddenin kıvılcımlara ve statik elektriğe ne kadar duyarlı olduğunu söyler.
Bu üçü birbirinden ayrı özelliklerdir ve hiçbiri diğerinden tahmin edilemez: dizel tipi yakıtlarda olduğu gibi bir sıvının parlama noktası yüksek, kendiliğinden tutuşma sıcaklığı ise düşük olabilir. Bu yazı her özelliği, nasıl ölçüldüğünü, sıvı elleçleme, sıcak yüzeyler ve statik kontrolü açısından ne anlama geldiğini açıklar ve yaygın solventler için bir veri tablosu verir.
Temel noktalar
- Parlama noktası bir sıvının özelliğidir; gazların parlama noktası yoktur. Bir sıvı parlama noktasının üzerinde elleçleniyorsa, yüzeyinin yakınında patlayıcı bir buhar-hava karışımı oluşabilir.
- Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı, karışımı başka hiçbir tutuşturucu kaynak olmadan tutuşturan sıcak bir yüzeyin veya sıcak bir kabın minimum sıcaklığıdır. T sınıfı ile ifade edilen ekipman yüzey sıcaklıkları bunun altında kalmalıdır.
- Minimum tutuşma enerjisi, en kolay tutuşan konsantrasyonu tutuşturan, milijul (mJ) cinsinden en düşük elektrik kıvılcımı enerjisidir. Hidrokarbon buharlarının çoğunun MIE değeri milijulün birkaç onda biri kadardır; hidrojen, asetilen ve karbon disülfür 0,02 mJ'ün altındadır.
- Yüklü bir insandan çıkan statik kıvılcım 10 mJ veya daha fazla mertebesinde enerji taşır (E = ½CU²; örneğin 10 kV'ta 300 pF, 15 mJ verir); bu, neredeyse tüm yanıcı gaz ve buharların MIE değerinin kat kat üzerindedir.
- Yüksek parlama noktası yüksek kendiliğinden tutuşma sıcaklığı anlamına gelmez: 2 numaralı fuel oil'in parlama noktası 52 °C, AIT değeri ise 254 °C'dir; bu, doğal benzinin (natural gasoline) 280 °C'lik değerinden düşüktür.
- Üç değerin hepsi deney yöntemine bağlıdır, bu nedenle farklı kaynaklardaki veriler birbirinden farklı olabilir; değerleri tutarlı tek bir kaynaktan alın.
Üç özellik, üç soru
| Özellik | Cevapladığı soru | Uygulandığı | Birim | Başlıca uygulama alanı |
|---|---|---|---|---|
| Parlama noktası | Bu sıvı bu sıcaklıkta tutuşabilir buhar oluşturabilir mi? | Sıvılar | °C | Bölge sınıflandırması, depolama, sıvıların sınıflandırılması |
| Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı | Bir yüzey karışımı tutuşturmadan önce ne kadar ısınabilir? | Gazlar, buharlar, sıvılar | °C | T sınıfı seçimi, sıcak çalışma, proses ısısı |
| Minimum tutuşma enerjisi | Karışımı ne kadar küçük bir kıvılcım tutuşturur? | Gazlar, buharlar (tozların kendi MIE değeri vardır) | mJ | Statik kontrolü, gaz grubu, kendinden emniyet |
Farkı akılda tutmanın kullanışlı bir yolu: parlama noktası yakıtla ilgilidir (yeterli buhar var mı?), kendiliğinden tutuşma sıcaklığı ve minimum tutuşma enerjisi ise tutuşturucu kaynakla (ısı veya kıvılcım). Bir patlama için ikisi de gerekir.
Parlama noktası: bir sıvı ne zaman yeterli buhar üretir?
Parlama noktasının anlamı
Her sıvı buharlaşır ve yüzeyinin hemen üzerindeki buhar konsantrasyonu sıcaklıkla birlikte artar. Parlama noktası, bu konsantrasyonun küçük bir deney alevinin onu anlık olarak tutuşturmasına yetecek kadar yükseldiği sıcaklıktır. Fiziksel olarak, doymuş buhar konsantrasyonunun alt patlama sınırına ulaştığı sıcaklığa yakındır.
Parlama noktasında alev yalnızca yüzeyin üzerinden bir an parlayıp söner; sürekli yanma biraz daha yüksek bir sıcaklıkta, bazen yanma noktası (fire point) denen sıcaklıkta başlar. Bu nedenle patlamadan korunma açısından geçerli değer parlama noktasıdır.
Nasıl ölçülür
Parlama noktası standartlaştırılmış kaplarda ölçülür:
- Kapalı kap yöntemleri (örneğin Abel, ISO 13736 ve Pensky-Martens, ISO 2719) sıvıyı buharın birikmesi için kapağı kapalı bir kapta ısıtır. Daha düşük, daha temkinli değerler verirler ve tehlike sınıflandırması ile bölge sınıflandırması için kullanılan yöntemler bunlardır.
- Açık kap yöntemleri buharın ortama kaçmasına izin verir ve daha yüksek sonuçlar verir. Açık kap değeri kapalı kap değeriyle doğrudan karşılaştırılmamalıdır.
Bir güvenlik bilgi formunun hangi yöntemi kullandığını her zaman kontrol edin.
Uygulamadaki anlamı
- Parlama noktasının üzerinde elleçlenen sıvı: buhar; açık yüzeylerin, kaçakların, tahliye ağızlarının ve dökülmelerin yakınında patlayıcı ortam oluşturabilir. Sıvılarda tehlikeli bölge sınıflandırmasını başlatan temel etken budur. Yaygın solventlerin çoğunun parlama noktası normal oda sıcaklığının altındadır; bu nedenle kullanıldıkları her an parlama noktalarının üzerindedirler.
- Parlama noktasının çok altında elleçlenen sıvı: normalde patlayıcı buhar ortamı beklenmez; ortam sıcaklığındaki dizel tanklarının çoğunlukla çok az tehlikeli bölge sınıflandırması gerektirmesi veya hiç gerektirmemesi bu yüzdendir.
- Pay önemlidir. Parlama noktası keskin bir sınır değil, bir deney sonucudur. "Alt patlama noktası" (kapalı bir hacimde sıvının üzerindeki buharın patlama yayabildiği en düşük sıcaklık) üzerine yapılan araştırmalar, bu değerin saf sıvılar için parlama noktasının yalnızca birkaç kelvin altında olduğunu, ancak uçuculukları farklı sıvıların karışımlarında 10 ila 30 K daha düşük olabileceğini bulmuştur. Özellikle karışımlarda belirgin bir pay bırakın.
- Isıtma ve proses koşulları: yüksek parlama noktalı bir sıvı da ısıtılan bir kabın içinde, sıcak bir boruda veya doğrudan güneş alan sıcak bir günde parlama noktasının üzerinde olabilir. Hava tahmini değil, proses sıcaklığı belirleyicidir.
- Sisler ve spreyler parlama noktasının altında tutuşur. Kaçak yapan bir flanştan veya pompa salmastrasından çıkan ince bir sprey, sıvının kendisi soğuk olsa bile yanabilir. İngiltere HSE ve Cardiff Üniversitesi'nin ortak sektör projesi deneylerinde, havacılık kerosenine (parlama noktası 38 °C) ait bir sis, denenen tüm salım basınçlarında ortam sıcaklığında tutuşmuştur. Bkz. yanıcı sisler ve spreyler.
Parlama noktası ve sıvıların sınıflandırılması
Parlama noktası sıvıların yasal sınıflandırmasını da belirler. ABD OSHA'nın benimsediği şekliyle GHS'de, Kategori 1 ve 2 sıvıların parlama noktası 23 °C'nin altındadır (başlangıç kaynama noktasına göre 35 °C'de ayrılır), Kategori 3, 23 ila 60 °C'yi, Kategori 4 ise 60 °C'nin üzerinden 93 °C'ye kadar olan aralığı kapsar. AB CLP Tüzüğü yalnızca ilk üç kategoriyi kullanır. Ayrıntılar GHS/CLP kapsamında yanıcı sıvıların sınıflandırılması yazısındadır.
Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı: ısı tek başına karışımı ne zaman tutuşturur?
AIT'nin anlamı
Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı, hava ile karışmış yanıcı bir gaz veya buharın, alev ya da kıvılcım olmadan, sıcak bir yüzeye temas ettiğinde veya sıcak bir kabı doldurduğunda kendiliğinden tutuştuğu en düşük sıcaklıktır. ISO/IEC 80079-20-1 (IEC 60079-20-1'in yerini almıştır), maddenin ısıtılmış bir cam balona verildiği bir deney tanımlar; ABD'deki başlıca yöntem ASTM E659'dur.
AIT değerleri kaynaklar arasında neden farklıdır
AIT büyük ölçüde yönteme bağlıdır. ASTM, daha büyük deney kaplarının daha düşük kendiliğinden tutuşma sıcaklıkları verdiğini, kap malzemesinin önemli olduğunu ve basınç ile oksijen konsantrasyonunun sonucu değiştirdiğini belirtir. Bu nedenle ölçülen değer evrensel bir sabit değil, standart koşullar altındaki bir referans noktasıdır. Aynı nedenle, bir rulman veya bir bileşen yüzeyi gibi küçük bir sıcak noktanın tutuşmaya yol açması için genellikle AIT'den önemli ölçüde daha sıcak olması gerekirken, büyük ve sıcak bir muhafaza karışımı ölçülen AIT'ye yakın bir sıcaklıkta tutuşturabilir.
Uygulamadaki anlamı: sıcaklık sınıfları
Patlayıcı ortamın ulaşabileceği her yüzey, ortamda bulunan gazların AIT değerinin altında kalmalıdır. Bu nedenle ekipman, maksimum yüzey sıcaklığını belirten bir sıcaklık sınıfıyla işaretlenir:
| T sınıfı | Maksimum yüzey sıcaklığı | AIT değeri şunun üzerinde olan gazlar için uygun | excodex kütüphanesinden örnek |
|---|---|---|---|
| T1 | 450 °C | 450 °C | Metan, AIT yaklaşık 600 °C |
| T2 | 300 °C | 300 °C | Bütan, AIT 372 °C |
| T3 | 200 °C | 200 °C | Hekzan, AIT 225 °C |
| T4 | 135 °C | 135 °C | Dietil eter, AIT 175 °C |
| T5 | 100 °C | 100 °C | (yaygın madde azdır) |
| T6 | 85 °C | 85 °C | Karbon disülfür, AIT 90 °C |
Aynı mantık elektriksel olmayan proses ekipmanı için de geçerlidir: buhar hatları, sıcak yağ boruları, motor egzozları, kurutucular ve döner makinelerdeki sürtünme. Sıcak bir yüzeye olan kaçak hiçbir kıvılcım gerektirmez. T sınıflarının nasıl belirlendiği ve kontrol edildiği T1 ile T6 arası sıcaklık sınıfları ve tehlikeli bölgelerde sıcak yüzeyler yazılarında ele alınır.
Yüksek parlama noktası yüksek AIT anlamına gelmez
İki özellik farklı şeyleri ölçer ve çoğunlukla ters yönde ilerler. Hafif, uçucu yakıtların parlama noktaları çok düşük, AIT değerleri ise görece yüksektir; daha ağır yakıtların parlama noktaları daha yüksek, AIT değerleri ise daha düşüktür, çünkü daha büyük molekülleri ısıtıldığında daha kolay parçalanır ve oksitlenir.
Örnek: Bir dizel jeneratör, yalıtımsız egzoz manifoldlu bir kızak üzerinde durmaktadır. Yakıt 2 numaralı fuel oil'e benzer: parlama noktası 52 °C, AIT 254 °C. Ortam sıcaklığında yakıt tankı patlayıcı buhar ortamı oluşturmaz, ancak çatlamış bir yakıt hattından, sıcaklığı yakıtın AIT değerinin çok üzerinde olan bir manifolda püsküren ince bir sprey hiçbir kıvılcım olmadan tutuşabilir. Buradaki kontrol önlemi parlama noktası değil yüzey sıcaklığıdır: siperleme, yalıtım ve yakıt hatlarının sıcak parçalardan uzaktan geçirilmesi.
Minimum tutuşma enerjisi: ne kadar küçük bir kıvılcım?
MIE'nin anlamı
Minimum tutuşma enerjisi, bir kondansatörde depolanıp kıvılcım olarak boşaltıldığında, belirtilen deney koşullarında maddenin havadaki en kolay tutuşan konsantrasyonunu tutuşturan en düşük enerjidir. Milijul (mJ) cinsinden ifade edilir. En kolay tutuşan karışım genellikle stokiyometrik orana yakın veya ondan biraz daha zengindir; alt patlama sınırına (APS, İng. LEL) veya üst patlama sınırına (ÜPS, İng. UEL) yakın konsantrasyonlarda çok daha fazla enerji gerekir.
Tipik değerler
MIE değerleri küçüktür ve birkaç büyüklük mertebesine yayılır; bu yüzden en iyi logaritmik ölçekte karşılaştırılırlar. Yayımlanmış değerler cihaza ve elektrot tasarımına göre de değişir. Aşağıdaki değerler, CCPS (AIChE) statik tutuşma kılavuzunda derlenen en düşük değerlerdir; diğer kaynaklar hidrojen için yaklaşık 0,016 ila 0,02 mJ, metan için yaklaşık 0,21 ila 0,29 mJ verir.
Uygulamadaki anlamı: kıvılcımlar ve statik elektrik
- Statik elektrik neredeyse tüm buharlar için gerçek bir tutuşturucu kaynaktır. Yüklü bir cisimde depolanan enerji E = ½ C V²'dir. 10 kV'a yüklenmiş, 300 pF kapasitanslı bir insan 0,5 x 300 x 10^-12 x 10.000^2 = 0,015 J, yani 15 mJ depolar. Bu sabit bir değer değil, örnek bir hesaptır: vücut kapasitansı tipik olarak 100 ila 300 pF olarak verilir ve yaklaşık 10 kV veya daha yüksek vücut gerilimleri oluşur; bu nedenle yüklü bir insandan çıkan kıvılcım 10 mJ veya daha fazla mertebesindedir (Alman kılavuzu TRGS 727, 12 kV'ta 100 ila 200 pF için 7 ila 15 mJ verir). Bu, yaygın solvent buharlarının MIE değerinin 50 ila 100 katıdır. Bu nedenle kuşaklama, topraklama, antistatik ayakkabı ve zemin ile akış hızlarının kontrolü standart önlemlerdir (bkz. tutuşturucu kaynak olarak statik elektrik).
- El aletlerinden, anahtarlardan, rölelerden ve konnektörlerden çıkan mekanik ve elektriksel kıvılcımlar bu enerjileri kolayca aşar; sıradan elektrikli ekipmana tehlikeli bölgelerde izin verilmemesinin nedeni budur.
- Gaz grupları tutuşma duyarlılığını izler. Hidrojen, asetilen ve karbon disülfür gibi MIE değeri çok düşük maddeler, en sıkı ekipman tasarımını gerektiren IIC gaz grubuna girer. Resmî gruplandırma, MIE ile ilişkili olan minimum tutuşturma akımı (MIC) oranını ve maksimum deneysel güvenli aralığı (MESG) kullanır; bkz. MESG ve MIC.
- Oksijen zenginleşmesi MIE değerini çarpıcı biçimde düşürür: aynı derleme saf oksijendeki metan için yaklaşık 0,0027 mJ verir; bu, havadakinden yaklaşık seksen kat düşüktür.
- MIE'ye göre kendi tasarımınızı yapmayın. Enerjisi sınırlandırılmış devreler ancak, sertifikalandırmanın deneyle doğrulanmış güvenlik katsayıları uyguladığı kendinden emniyetli (Ex i) olarak sertifikalandırıldıklarında kabul edilebilir. MIE bir tasarım sınırı değil, bir tehlike göstergesidir.
Yaygın solventler ve yakıt gazları için veriler
Parlama noktası, AIT ve T sınıfı excodex gaz kütüphanesinden alınmıştır; hidrojen için diğer derlemeler kabaca 500 ila 585 °C AIT değerleri verir. MIE değerleri CCPS derlemesindeki en düşük değerlerdir; (hesaplanmış) olarak işaretlenen değerler o kaynakta hesapla tahmin edilmiştir ve başka yerlerde bildirilen ölçülmüş değerler daha yüksek olabilir.
| Madde | Parlama noktası (°C) | AIT (°C) | T sınıfı | MIE (mJ) |
|---|---|---|---|---|
| Aseton | -20 | 539 | T1 | 0,19 (hesaplanmış) |
| Metanol | 9 | 440 | T2 | 0,14 |
| Etanol | 12 | 400 | T2 | 0,23 (hesaplanmış) |
| İzopropil alkol | 12 | 399 | T2 | 0,21 (hesaplanmış) |
| Etil asetat | -4 | 470 | T1 | 0,23 (hesaplanmış) |
| Bütanon (MEK) | -10 | 404 | T2 | 0,21 (hesaplanmış) |
| Hekzan | -22 | 225 | T3 | 0,24 |
| n-Heptan | -7 | 204 | T3 | 0,24 |
| Siklohekzan | -17 | 244 | T3 | 0,22 |
| Toluen | 4 | 530 | T1 | 0,24 |
| Ksilen (karışık izomerler) | 25 | 464 | T1 | 0,2 |
| Benzen | -11 | 498 | T1 | 0,20 |
| Tetrahidrofuran | -14 | 230 | T3 | 0,19 (hesaplanmış) |
| Dietil eter | -45 | 175 | T4 | 0,19 |
| Karbon disülfür | -30 | 90 | T6 | 0,009 |
| Metan | gaz | yaklaşık 600 | T1 | 0,21 |
| Propan | gaz | 450 | T2 | 0,24 |
| Hidrojen | gaz | 560 | T1 | 0,016 |
İki nokta öne çıkar. Birincisi, sıradan solventler arasında MIE (kabaca 0,1 ila 0,3 mJ) parlama noktası ve AIT'ye göre çok daha az değişir; bu nedenle neredeyse hepsi için statik kontrolü gerekir. İkincisi, T sınıfı gereksinimini alandaki AIT değeri en düşük madde belirler: dietil eter veya karbon disülfür gibi tek bir solvent tüm ekipman seçimini değiştirebilir.
Örnek uygulama: bir solvent karıştırma odası
Bir oda, boyaların toluen ile inceltilmesi ve zaman zaman parçaların n-heptan ile temizlenmesi için kullanılmaktadır. Oda sıcaklığı 20 °C'dir.
- Parlama noktası. Toluen (4 °C) ve n-heptan (-7 °C) parlama noktalarının üzerinde elleçlenmektedir. Açık kaplar, dökülmeler ve dolum işlemleri patlayıcı ortam oluşturabilir; bu nedenle oda için tehlikeli bölge sınıflandırması ve havalandırma değerlendirmesi gerekir.
- Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı. Toluen tek başına (AIT 530 °C) T1 ekipmana izin verirdi, ancak n-heptan (AIT 204 °C) 204 °C'nin altında yüzey sıcaklıkları gerektirir; bu nedenle T3 ekipman gerekir. Odadaki bir ısıtıcı veya ısıtma plakası da bu değerin altında kalmalıdır.
- Minimum tutuşma enerjisi. Her iki buhar da yaklaşık 0,24 mJ'de tutuşur; bu, bir insandan çıkan statik kıvılcımın çok altındadır. Kaplar, huniler ve variller aktarma sırasında kuşaklanmalı ve topraklanmalı, operatörler yük sönümleyici zemin üzerinde antistatik ayakkabı giymeli, plastik kaplar ve dolum hortumları dikkatle seçilmelidir.
- Gaz grubu. Her ikisi de IIA maddesidir; bu nedenle IIA ekipman yeterlidir, ancak IIB veya IIC işaretli ekipman da kabul edilebilir.
Her özellik tasarımın farklı bir bölümünü belirler. Herhangi birinin atlanması bir tutuşma yolunu açık bırakır.
Sık yapılan hatalar
- Parlama noktasını tutuşma sıcaklığıyla karıştırmak. 60 °C parlama noktası, sıvının sıcak bir boru üzerinde tutuşması için 60 °C gerektiği anlamına gelmez; AIT değeri 250 °C civarında veya daha düşük olabilir. Sıcak yüzeyler için AIT'yi, buhar oluşumu için parlama noktasını kullanın.
- T sınıfını parlama noktasına göre seçmek. T sınıfı hiçbir zaman parlama noktasına değil, yalnızca ortamda bulunan gaz ve buharların AIT değerine bağlıdır.
- Parlama noktasının altındaki bir sıvının her zaman güvenli olduğunu varsaymak. Sisler, spreyler, köpükler, ısıtılmış proses koşulları ve daha hafif bileşenler içeren karışımların hepsi, nominal parlama noktasının altında patlayıcı ortam oluşturabilir.
- Açık kap ve kapalı kap değerlerini karşılaştırmak. Açık kap sonuçları daha yüksektir. Güvenlik kararları için kapalı kap verilerini kullanın.
- "MIE'nin altındaki" bir kıvılcımı güvenli saymak. MIE laboratuvarda en uygun koşullar altında ölçülür; gerçek kıvılcımlar değişkendir. Enerji sınırlaması yalnızca sertifikalı kendinden emniyet yoluyla geçerlidir.
- Veri kaynaklarını karıştırmak. AIT ve MIE değerleri kaynağa ve yönteme göre farklılık gösterir. Tutarlı tek bir veri seti kullanın ve bunu bölge sınıflandırmasına veya Patlamadan Korunma Dokümanına kaydedin.
Sık sorulan sorular
Parlama noktası ile kendiliğinden tutuşma sıcaklığı arasındaki fark nedir?
Parlama noktası, bir sıvının dışarıdan bir alev veya kıvılcımla tutuşturulabilecek kadar buhar ürettiği en düşük sıcaklıktır. Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı ise buhar-hava karışımının, alev veya kıvılcım olmadan, örneğin sıcak bir yüzey üzerinde kendiliğinden tutuştuğu en düşük sıcaklıktır. Parlama noktası genellikle AIT'den onlarca ila yüzlerce derece düşüktür ve biri diğerinden tahmin edilemez.
Dizelin parlama noktası neden benzinden yüksek, kendiliğinden tutuşma sıcaklığı ise neden daha düşüktür?
Benzin kolay buharlaşan hafif, uçucu bileşenler içerir ve bu da 0 °C'nin çok altında bir parlama noktası verir. Dizel tipi yakıtlar daha az buharlaşan daha ağır moleküllere sahiptir, bu yüzden parlama noktaları 50 °C'nin üzerindedir; ancak bu ağır moleküller ısıtıldığında daha kolay parçalanır ve reaksiyona girer, bu nedenle AIT değerleri daha düşüktür. excodex kütüphanesinde 2 numaralı fuel oil'in AIT değeri 254 °C, doğal benzininki 280 °C'dir.
Gazların parlama noktası var mıdır?
Hayır. Parlama noktası, bir sıvının belirli bir sıcaklıkta ne kadar buhar saldığını tanımlar. Metan, propan veya hidrojen gibi bir gaz zaten tamamen gaz fazındadır, bu yüzden kavram uygulanmaz; gazlar için geçerli değerler APS, AIT ve MIE'dir. Sıvılaştırılmış gazlara güvenlik bilgi formlarında bazen çok düşük parlama noktaları verilir, ancak uygulamada bunlar gaz olarak ele alınır.
Bir madde için hangi T sınıfı gerekir?
Maksimum yüzey sıcaklığı, ortamda bulunabilecek her gaz veya buharın kendiliğinden tutuşma sıcaklığının altında olan bir T sınıfı seçin. Örneğin AIT değeri 204 °C olan n-heptan T3 (200 °C) veya daha iyisini, 175 °C olan dietil eter ise T4 (135 °C) gerektirir. T sınıfı numarası daha yüksek (daha soğuk) ekipman her zaman kabul edilebilir.
Bir insandan çıkan statik kıvılcımda ne kadar enerji vardır?
E = ½CU² bağıntısı üzerinden vücut kapasitansına ve gerilime bağlıdır. 100 ila 300 pF tipik vücut kapasitansları ve yaklaşık 10 kV veya daha yüksek gerilimlerle sonuç 10 mJ veya daha fazla mertebesindedir; örneğin 10 kV'ta 300 pF, 15 mJ verir. Bu, neredeyse tüm yanıcı gaz ve buharların tipik olarak 0,01 ila 0,3 mJ olan MIE değerinin çok üzerindedir; solvent alanlarında personel topraklamasının önemli olmasının nedeni budur.
Düşük minimum tutuşma enerjisi, düşük kendiliğinden tutuşma sıcaklığıyla aynı şey midir?
Hayır. Hidrojen en düşük MIE değerlerinden birine (yaklaşık 0,016 mJ) sahiptir, ancak excodex kütüphanesinde AIT değeri 560 °C ile yüksektir (diğer derlemeler kabaca 500 ila 585 °C verir); bu nedenle çok küçük kıvılcımlar onu kolayca tutuştururken orta derecede sıcak yüzeyler tutuşturmaz. Karbon disülfür ise hem çok düşük bir MIE (0,009 mJ) hem de çok düşük bir AIT (90 °C) değerine sahip olmasıyla sıra dışıdır.
excodex'te ilgili yazılar
- APS ve ÜPS (LEL ve UEL) açıklaması
- T1 ile T6 arası sıcaklık sınıfları
- Tutuşturucu kaynak olarak statik elektrik
- Yanıcı sisler ve spreyler
- Bir maddenin gaz grubu ve sıcaklık sınıfı nasıl bulunur
- Gaz ve solvent kütüphanesi: /gas; standart sayfası IEC 60079-20-1; Ex işaretleme kontrolü /tools/ex
Standartlar ve ek kaynaklar
- ISO/IEC 80079-20-1, Patlayıcı ortamlar: gaz ve buhar sınıflandırması için madde özellikleri, deney yöntemleri ve veriler (2017'de IEC 60079-20-1'in yerini almıştır; IEC kaydı: https://webstore.iec.ch/en/publication/635).
- ISO 13736 (Abel kapalı kap) ve ISO 2719 (Pensky-Martens kapalı kap), parlama noktası deney yöntemleri.
- ASTM E659, Kimyasalların kendiliğinden tutuşma sıcaklığı için standart deney yöntemi: https://store.astm.org/e0659-15r23.html
- IEC 60079-0, ekipman için genel gerekler, sıcaklık sınıfları dahil.
- IEC TS 60079-32-1, elektrostatik tehlikelere ilişkin kılavuz.
- ABD OSHA Tehlike İletişimi Standardı, Ek B, yanıcı sıvı kategorileri: https://www.osha.gov/laws-regs/regulations/standardnumber/1910/1910.1200AppB
- CCPS (AIChE), statik tutuşma kılavuz kitabına ilişkin düzeltmeler, minimum tutuşma enerjileri tablosu dahil: https://www.aiche.org/sites/default/files/book-errata/Errata_for_Avoiding_Static_Ingnition_1_10_09_03.pdf
- J. M. Kuchta, Investigation of fire and explosion accidents in the chemical, mining, and fuel-related industries, ABD Maden Bürosu Bulletin 680, NIOSH kütüphanesi: https://stacks.cdc.gov/view/cdc/219653
- Area classification of flammable mists: summary of joint-industry project findings (yanıcı sislerde bölge sınıflandırması, ortak sektör projesi bulgularının özeti), IChemE Hazards 26 (2016): https://www.icheme.org/media/11775/hazards-26-paper-38-area-classification-of-flammable-mists-summary-of-joint-industry-project-findings.pdf
- Experimental determination of flash points of flammable liquid aqueous solutions (yanıcı sıvıların sulu çözeltilerinin parlama noktalarının deneysel belirlenmesi), Chemical Engineering Transactions 31 (2013): https://core.ac.uk/download/52665088.pdf
Bu yazı excodex editör ekibinin hazırladığı genel teknik bilgidir. Geçerli standartların, ekipman sertifikalarının ve talimatlarının, ulusal mevzuatın veya yetkin bir kişinin değerlendirmesinin yerini tutmaz.