Pratik örneklerle Bölge 20, 21 ve 22

Toz bölgeleri, bir yerde havadaki yanıcı toz bulutu biçimindeki patlayıcı ortamın ne sıklıkla ve ne kadar süreyle bulunduğunu tanımlar. Bölge 20, böyle bir bulutun sürekli, uzun süreler boyunca veya sık sık bulunduğu yerdir; Bölge 21, normal çalışmada ara sıra oluşmasının muhtemel olduğu yerdir; Bölge 22 ise normal çalışmada oluşmasının muhtemel olmadığı ve oluşursa yalnızca kısa bir süre devam ettiği yerdir. Varsayılan olarak Bölge 20, EPL Da (ATEX Kategori 1D) ekipman gerektirir; Bölge 21, Db (2D) veya daha iyisini gerektirir; Bölge 22'de ise Dc (3D) veya daha iyisi kabul edilir.

Bu yazı üç tanımı açıklar, bunların siloların, değirmenlerin, siklonların ve filtrelerin içinde ve torbalama noktalarının çevresinde nasıl uygulandığını gösterir, temizlik düzeninin ve toz tabakalarının neden sınıflandırmanın bir parçası olduğunu anlatır ve bir un silosu ile paketleme hattına ilişkin bir hesap örneğiyle sona erer.

Temel noktalar

• Toz bölgeleri, yanıcı bir toz bulutunun sıklığı ve süresiyle tanımlanır. Toz tabakaları, birikintiler ve yığınlar kendi başlarına bir bölge değildir, ancak bulut oluşturabilecek kaynaklar olarak ele alınır.
• Bölge 20: bulut sürekli, uzun süreler boyunca veya sık sık bulunur. Bölge 21: normal çalışmada ara sıra oluşması muhtemeldir. Bölge 22: normal çalışmada oluşması muhtemel değildir ve oluşursa kısa sürelidir.
• İyi tasarlanmış bir tesiste Bölge 20 neredeyse yalnızca ekipmanın içinde bulunur: silolar, bunkerler, değirmenler, karıştırıcılar, siklonlar ve filtrelerin kirli tarafı.
• Bölge 21 tipik olarak torba boşaltma ve çuval doldurma noktaları gibi, normal işin bir parçası olarak toz salan açıklıkların çevresindeki küçük bir hacimdir. Bölge 22 ise arızalardan sonra tozun kaçabileceği veya birikebileceği çevredeki odayı kapsar.
• Sınıflandırma etkili bir temizlik düzeni olduğunu varsayar. Tabakaların oluşmasına ve kalıcı olmasına izin verilen yerlerde bu tabakalar bir salım kaynağı haline gelir ve bölge sınıflandırması bunlardan havalanan bulutları hesaba katmalıdır.
• Varsayılan ekipman seviyeleri: Bölge 20 EPL Da (Kategori 1D) gerektirir, Bölge 21 Da veya Db (1D veya 2D) gerektirir, Bölge 22'de Da, Db veya Dc (1D, 2D veya 3D) kabul edilir. Toz grubu (IIIA, IIIB, IIIC) ve maksimum yüzey sıcaklığı da uygun olmalıdır.
• Uluslararası yöntem IEC 60079-10-2'dir; üçüncü baskısı Haziran 2026'da yayımlanmış ve 2015 baskısının yerini almıştır. AB'de 1999/92/AT Direktifi, işverenlerin yerleri bu bölgelere ayırarak sınıflandırmasını şart koşar.

Bir toz bölgesi neyi tanımlar

Patlayıcı toz ortamı, atmosferik koşullarda yanıcı tozun havayla oluşturduğu ve tutuşma gerçekleştikten sonra yanmanın yanmamış karışımın tamamına yayıldığı bir karışımdır. IEC 60079-10-2, yanıcı tozu nominal boyutu 500 µm veya daha küçük olan ve normal basınç ve sıcaklıkta havayla patlayıcı bir karışım oluşturabilen, ince bölünmüş katı parçacıklar olarak tanımlar. Lifler dahil daha büyük yanıcı parçacıklara yanıcı uçuşan lifler (combustible flyings) denir. Belirli bir tozu patlayıcı yapan şeyler Bir tozu patlayıcı yapan nedir? yazısında açıklanmaktadır.

Bir toz bölgesi, böyle bir bulutun beklenebileceği ve ne sıklıkla ve ne kadar süreyle bulunduğuna göre derecelendirilen üç boyutlu bir hacimdir. IEC 60079-10-2'deki ve ATEX işyeri direktifi 1999/92/AT'nin Ek I'indeki tanımlar, gazlar için Bölge 0, 1 ve 2'nin karşılığıdır. Ek I önemli bir not ekler: yanıcı toz tabakaları, birikintileri ve yığınları, patlayıcı ortam oluşturabilecek diğer kaynaklar gibi değerlendirilmelidir.

Toz gazdan çok farklı davranır ve sınıflandırma da bunu yansıtır:

• Bir toz bulutu gaz gibi seyrelmez. Parçacıklar birkaç dakika içinde çöker; bu nedenle bir salım yoğun, yerel bir bulut ve ardından bir tabaka oluşturur. Genel oda havalandırması tozu, gazda olduğu gibi güvenli bir seviyeye seyreltmez ve toz sınıflandırması gazlar için kullanılan seyrelme değerlendirmesine dayanmaz. Bununla birlikte kaynakta yerel emiş, salımı büyük ölçüde azaltabilir.
• Patlayıcı bir toz bulutu çok yoğundur. Tipik minimum patlayıcı konsantrasyonlar metreküp başına onlarca gram mertebesindedir. Ekipman dışında bu yoğunlukta bulutlar nadirdir ve genellikle gözle görülür; ekipman dışındaki Bölge 20 ve Bölge 21'in küçük olması gerekmesinin nedeni budur.
• Tabakalar yakıtı depolar. Geniş bir zemine, çıkıntılara ve kirişlere yayılmış ince bir tabaka, örneğin küçük bir birincil patlamayla havalandırılırsa bütün odada patlayıcı bir bulut oluşturabilir. İkincil patlama denen bu mekanizma, çoğu zaman onu tetikleyen birincil olaydan çok daha yıkıcıdır.

Bölge 20, Bölge 21 ve Bölge 22 tanımları

Normal çalışma, tesisin devreye alma, devreden çıkarma ve işin bir parçası olan temizlik ve filtre değişimi gibi rutin faaliyetler dahil, tasarım parametreleri içinde kullanılması anlamına gelir. Patlamış bir filtre torbası veya yırtılmış bir esnek manşon gibi onarım gerektiren arızalar normal çalışma değildir; Bölge 22 bunlar içindir.

Salım kaynakları ve bölgeyi nasıl belirledikleri

Gazlarda olduğu gibi başlangıç noktası salım kaynağıdır: yanıcı tozun atmosfere kaçabileceği bir nokta veya yer ya da ekipman içinde bir bulutun oluştuğu bir yer. Her kaynağa bir derece verilir:

• Sürekli derece: bir toz bulutu sürekli veya uzun süreler boyunca bulunur, tipik olarak proses ekipmanının içinde; ya da salım o kadar sık olur ki bulut fiilen her zaman oradadır.
• Birincil derece: normal çalışma sırasında periyodik olarak veya ara sıra bir salım beklenir, örneğin her torba boşaltıldığında.
• İkincil derece: normal çalışmada salım beklenmez ve olursa seyrek ve kısa sürelidir, örneğin basınçlı bir taşıma hattının sızdıran bir flanşından.

Varsayılan olarak sürekli kaynaklar Bölge 20, birincil kaynaklar Bölge 21, ikincil kaynaklar ise Bölge 22 oluşturur. Bölgenin boyutu ise salınabilecek toz miktarına, parçacık boyutuna ve yoğunluğuna (ince, hafif toz daha uzağa gider), salım hızına, yerel hava hareketine ve varsa muhafaza veya emiş sistemine bağlıdır. Mesafeler bir tesisten diğerine kopyalanmamalıdır: HSE'nin kauçuk ve plastik sektörlerine yönelik kılavuzu, açık bir salım noktasının çevresindeki bölge boyutunu değerlendirmenin en iyi yolunun bulutların ve birikintilerin gerçekte nerede oluştuğunu doğrudan gözlemlemek olduğunu belirtir.

Uygulama örnekleri

Aşağıdaki örnekler tipik sonuçlardır, sahaya özgü bir değerlendirmenin yerini tutmaz: aynı ekipman toza, kapasiteye ve çalışma düzenine bağlı olarak farklı sınıflandırılabilir.

Silolar, depolama kapları ve bunkerler

Bir silo pnömatik olarak veya serbest düşüşle doldurulduğunda, düşen ürün malzemenin üzerindeki boş hacme ince toz savurur. Dolum sırasında ve sonrasında kısa bir süre boyunca üst boşlukta bir toz bulutu bulunur; bu nedenle silonun içi genellikle Bölge 20'dir. Bazı kılavuzlar bölgeyi çalışma düzenine bağlar: HSE'nin kauçuk ve plastik sektörlerine yönelik bir kılavuz notu, aralıklı doldurulan bir silonun veya bunkerin içini, günde yaklaşık altı saatten fazla doldurulursa Bölge 20, daha az doldurulursa Bölge 21 olarak sınıflandırır. Bu, o nottaki pratik bir kuraldır, IEC 60079-10-2'nin bir gerekliliği değildir.

Silonun dışında havalandırma filtresi çıkışı, muayene kapakları ve boşaltma noktası olası kaynaklardır. Temiz hava atan bir havalandırma filtresine sahip, iyi sızdırmazlığı sağlanmış bir silo dışarıda, kapakların ve boşaltma bağlantısının çevresindeki küçük bir Bölge 22 dışında hiçbir bölge gerektirmeyebilir.

Torbalama, çuval doldurma ve torba boşaltma

Torbaların açık elleçlenmesi, Bölge 21'in klasik kaynağıdır. Bir çuval her kesilip bir bunkere boşaltıldığında veya bir valfli çuval doldurulup dolum ağzından çıkarıldığında yoğun, yerel bir bulut oluşur. Tozun bu şekilde düzenli olarak salındığı yerler için HSE kılavuzu, yoğun toz bulutlarının görüldüğü yerde, kaynaktan nadiren yaklaşık 1 m'den fazla uzanması gereken küçük bir Bölge 21, diğer yerlerde ise Bölge 22 öngörür; ayrıca yerel egzoz havalandırmasının gerekli olacağını varsayar. Torbalar boşaltıldığı her an bulutun bulunduğu alıcı bunkerin içi ise normalde Bölge 20'dir.

IEC 60079-10-2, bu duruma ilişkin bilgilendirici örnekler içerir: bir binada egzoz havalandırmalı ve egzoz havalandırmasız bir torba boşaltma istasyonu. Tasarımdaki etkili araç her tesiste aynıdır: boşaltma noktasında iyi tasarlanmış bir emiş davlumbazı tozun çoğunu yakalar; bu da açıklıktaki Bölge 21'i ve odaya ulaşan tozu küçültür.

Değirmenler, kırıcılar, karıştırıcılar ve harmanlayıcılar

Boyut küçültme ince toz oluşturur. Çekiçli değirmenin, pimli değirmenin veya sınıflandırıcılı değirmenin içi ile kuru toz işleyen karıştırıcıların ve harmanlayıcıların içi normalde Bölge 20'dir, çünkü makine her çalıştığında bir bulut bulunur. Değirmenler aynı zamanda güçlü tutuşturucu kaynaklardır (yabancı metal, sıcak yataklar, sürtünme); bu nedenle değirmenin içindeki bölge genellikle patlamaya dayanıklı tasarım, tahliye veya bastırma gibi yapısal korumayla birleştirilir. Kapalı olmayan taşlama, parlatma veya zımparalama işlemleri, çalışma noktasında yerel bir bulut oluşturur ve yerel olarak sınıflandırılır; çoğu zaman çevresinde Bölge 22 bulunan küçük bir Bölge 21 olarak.

Siklonlar ve toz toplayıcılar

İnce toz ayıran bir siklonun içi, tesis her çalıştığında Bölge 20'dir. Torbalı ve kartuşlu filtreler için HSE kılavuzu şu ayrımı yapar:

Her darbeli jet (pulse-jet) temizleme çevrimi elemanlardan tozu silkeler ve bir bulut oluşturur; sık temizlenen filtrelerin kirli tarafının çoğu zaman Bölge 20 olmasının nedeni budur. Toz toplayıcılar Toz toplayıcılar, silolar ve kovalı elevatörler: toz patlamaları nerede başlar yazısında ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.

Konveyörler ve aktarma noktaları

Vakumla (emişle) çalışan kapalı taşıma sistemlerinde hava normalde içeri doğru sızar ve başka kaynak yoksa dışarıda bölge gerekmez. Pozitif basınçla taşıma ise eklerde, esnek bağlantılarda ve döner vanalarda toz sızdırma eğilimindedir; bakım çok iyi değilse bu küçük sızıntılar tabakalar oluşturur ve hattın çevresinde Bölge 22'yi gerekçelendirir. Açık bant aktarma noktaları ve normal çalışmada açılan helezon konveyör muayene kapakları torba boşaltma gibi davranır: çevresinde Bölge 22 bulunan küçük bir Bölge 21.

Çalışma odaları, çıkıntılar ve bitişik odalar

Toz elleçleme tesisinin çevresindeki oda, en sık olduğundan düşük sınıflandırılan alandır. Toz düzenli olarak zeminlere, yüksek çıkıntılara, kirişlere, kablo tavalarına ve aydınlatma armatürlerine çöküyorsa odanın tamamı tipik olarak Bölge 22 olarak sınıflandırılır, çünkü bir sarsıntı tozun bulunduğu her yerde bulut oluşturabilir. Bitişik ofisler ve kontrol odaları temiz tutulur ve kapalı tutulan kapılarla ayrılırsa sınıflandırılmamış kalabilir; aksi halde bunlar da Bölge 22 gerektirebilir. Açık alanda bölgeler genellikle küçüktür; ekipmanın toz içinde kalabileceği tanker boşaltma noktaları gibi istisnalar vardır.

Temizlik düzeni, toz tabakaları ve sınıflandırma

IEC 60079-10-2, örneklerinin tabakaların birikmesini önleyen etkili bir temizlik düzeni varsaydığını belirtir. Temizlik düzeninin etkili olmadığı yerlerde sınıflandırma, tabakalardan bulut oluşma olasılığını da kapsamalıdır. Standardın toz tabakalarına ilişkin bilgilendirici eki, burada sade bir dille özetlenen üç temizlik seviyesi tanımlar:

Bundan iki pratik sonuç çıkar:

1. Bir bölge çizimi, ancak varsaydığı temizlik düzeniyle birlikte geçerlidir. Temizlik yöntemi, sıklığı ve sorumlusu Patlamadan Korunma Dokümanında yer almalıdır. Temizlik durursa sınıflandırma yanlış hale gelir.
2. İnce tabakalar yeterlidir. Zeminde zararsız görünen bir tabaka, bir oda yüksekliği boyunca dağıldığında patlayıcı bir bulut oluşturabilir. Hesap Bir tozu patlayıcı yapan nedir? yazısında gösterilmiş, uygulamada kullanılan kalınlık kriterleri ise Toz tabakaları ve temizlik: ne kadar kalınlık fazladır? yazısında tartışılmıştır.

Port Wentworth, Georgia'daki 2008 şeker rafinerisi patlaması her iki noktayı da gösterir. ABD Kimyasal Güvenlik Kurulu (CSB), birincil patlamanın büyük olasılıkla iki büyük depolama silosunun altında, tozun patlayıcı konsantrasyona kadar birikebildiği, yakın zamanda kapatılmış bir şeker konveyörünün içinde başladığını tespit etmiştir. Patlama ardından paketleme binalarının her yerinde birikmiş şeker tozunu ve dökülmüş şekeri havalandırarak bir dizi ikincil patlamaya yol açmış ve 14 çalışan hayatını kaybetmiştir. CSB, felakete yetersiz ekipman tasarımı, bakım ve temizlik düzeninin yol açtığı sonucuna varmıştır.

Temizlik, gidermesi amaçlanan tehlikeyi yaratmamalıdır. Tozu basınçlı havayla üflemek, bölgenin oluşmayacağını varsaydığı bulutu tam da oluşturur; bölgeye uygun ekipmanla vakumlu temizlik veya tozun izin verdiği yerlerde dikkatli ıslak yöntemler olağan alternatiflerdir.

Bölge 20, 21 ve 22 için ekipman: EPL Da, Db ve Dc

Bölge, minimum ekipman koruma seviyesini (EPL) belirler. IEC 60079-14 varsayılan ilişkiyi verir; 1999/92/AT Direktifi de aynı kuralı ATEX ekipman kategorileri cinsinden koyar.

EPL, toza özgü üç kontrolden yalnızca biridir:

• Toz grubu. Ekipman grubu tozu kapsamalıdır: IIIA (yanıcı uçuşan lifler), IIIB (iletken olmayan toz) veya IIIC (iletken toz). IIIC ekipman üçü için de kullanılabilir. Muhafaza ile korumada gereken toz sızdırmazlığı hem seviyeye hem de gruba bağlıdır: ta her zaman IP6X'tir, tb IIIB ve IIIC için IP6X'tir ve tc bile iletken toz için IP6X olmalıdır. Bkz. Toz grupları IIIA, IIIB ve IIIC.
• Maksimum yüzey sıcaklığı. Toz ortamı ekipmanı yalnızca bir sıcaklık sınıfıyla değil, T135 °C gibi °C cinsinden bir maksimum yüzey sıcaklığıyla işaretlenir. Bu sıcaklık, toz bulutunun minimum tutuşma sıcaklığının üçte ikisinin altında ve 5 mm'lik bir toz tabakasının minimum tutuşma sıcaklığının en az 75 K altında kalmalıdır; daha kalın tabakalar için daha büyük paylar gerekir. Bkz. Toz için yüzey sıcaklığı sınırları.
• Ortam ve tesisat koşulları, sertifikadaki özel kullanım koşulları dahil.

IEC 60079-14, gereken EPL'nin doğrudan bölgeden değil, belgelenmiş bir risk değerlendirmesiyle belirlenmesine de izin verir; örneğin tutuşmanın sonuçlarının ağır olacağı yerlerde daha yüksek bir seviye istemek için. Ayrıntılar Ekipman koruma seviyeleri (EPL) yazısındadır.

Hesap örneği: bir un silosu ve paketleme hattı

Bir fırıncılık hammaddeleri tesisi buğday ununu karayolu tankeriyle teslim alır, pnömatik olarak havalandırma filtreli bir kapalı alan silosuna basar, döner vana ve helezon konveyörle 25 kg'lık valfli çuvalları dolduran bir paketleme makinesine boşaltır; ayrıca katkı maddesi torbalarının bir karıştırıcıya boşaltıldığı küçük, elle çalışılan bir istasyonu vardır.

Adım 1: toz. Buğday unu yanıcıdır ve normalde iletken değildir; bu nedenle toz grubu IIIB'dir. Tutuşma verileri, incelik ve nem bunları değiştirdiği için gerçek üründen alınmalıdır. Alman Yasal Kaza Sigortası'nın GESTIS-DUST-EX veri tabanındaki bir buğday unu numunesinin (medyan parçacık boyutu 57 µm) bulut minimum tutuşma sıcaklığı 430 °C'dir ve 5 mm'lik tabakada 450 °C'ye kadar kızarma görülmemiştir. Bu değerlerle yüzey sıcaklığı sınırı, 2/3 × 430 = 287 °C ile 450 - 75 = 375 °C'den düşük olanıdır, yani yaklaşık 287 °C.

Adım 2: kaynaklar ve bölgeler.

Adım 3: ekipman. Silonun içindeki bir seviye probu EPL Da gerektirir, örneğin Ex ia IIIC T135 °C Da veya Ex ta olarak sertifikalandırılmış bir prob. Dolum ağzının yakınındaki paketleme makinesi motoru Db gerektirir, örneğin Ex tb IIIC T135 °C Db. Oda aydınlatması Dc gerektirir; Ex tc IIIB T80 °C Dc işaretli aydınlatma armatürleri bu un için kabul edilebilir, IIIC ekipman da kabul edilebilir. Tüm maksimum yüzey sıcaklıkları 287 °C sınırının çok altındadır.

Adım 4: çizimin arkasındaki koşullar. Sınıflandırma, havalandırma filtresinin bakımının yapıldığını, paketleme makinesinde kaçan tozun her vardiyada vakumla temizlendiğini ve torba boşaltma istasyonundaki emiş davlumbazının torbalar boşaltıldığı her an çalıştığını varsayar. Bu varsayımlar bölge çizimiyle birlikte Patlamadan Korunma Dokümanına girer, bkz. Patlamadan Korunma Dokümanı (PKD) ve bölge sınıflandırma çizimleri.

Sık yapılan hatalar

• Yalnızca bulutu sınıflandırıp tabakaları unutmak. Kirişlerdeki, çıkıntılardaki ve kablo tavalarındaki toz bir salım kaynağıdır. Kalıcıysa oda en az Bölge 22 gerektirir ve temizlik düzeni düzeltilmelidir.
• Havalandırma için gaz mantığını kullanmak. Genel oda havalandırması tozu, gazda olduğu gibi güvenli bir seviyeye seyreltmez. Bunun yerine tozu kaynakta muhafaza ve yerel emişle kontrol edin.
• "Garanti olsun" diye her yeri Bölge 21 çizmek. Gereğinden yüksek sınıflandırma gerçek kaynakları gizler ve maliyetleri artırır. Bölge 21, normal çalışmada toz salan noktaların çevresine aittir; geri kalanı için Bölge 22 kullanılır.
• Ekipmanın içini unutmak. Cihazlar, seviye probları, dahili sensörlü döner vana motorları ve gözetleme camlarındaki lambalar Bölge 20'nin içinde olabilir.
• Ekipmanı yalnızca EPL'ye göre seçmek. IIIB toz için Dc bir aydınlatma armatürü alüminyum tozu (IIIC) için kabul edilemez; EPL'si doğru olup yüzey sıcaklığı tozun sınırlarının üzerinde olan bir ekipman da yine bir tutuşturucu kaynaktır.

Sık sorulan sorular

Bölge 21 ile Bölge 22 arasındaki fark nedir?

Bölge 21'de normal çalışmada, örneğin bir torba boşaltma noktasında, ara sıra patlayıcı bir toz bulutu oluşması muhtemeldir. Bölge 22'de ise normal çalışmada bulut beklenmez; bulut ancak sızdıran bir esnek bağlantı veya çökelmiş tozun havalanması gibi bir arıza ya da sarsıntıdan sonra ve yalnızca kısa bir süre için ortaya çıkar. Bölge 21, EPL Db veya daha iyisini gerektirir; Bölge 22'de Dc kabul edilir.

Bir silonun içi Bölge 20 midir?

Dolum veya boşaltma sırasında günde birkaç kez üst boşluğa ince toz savruluyorsa genellikle evet. Bazı kılavuzlar, dolumu kısa ve seyrek olan aralıklı doldurulan bir siloyu Bölge 21 olarak sınıflandırır. İnce toz içeriği çok az olan granül ürünler veya inert tutulan silolar farklı bir sınıflandırmayı gerekçelendirebilir, ancak bu verilerle gösterilmeli ve belgelenmelidir.

Toz tabakaları bir bölge oluşturur mu?

Bir tabaka kendi başına patlayıcı bir ortam değildir, ancak yerinden oynatıldığında patlayıcı ortam oluşturabilecek bir kaynaktır ve sıcak bir yüzeyde tutuşabilir. 1999/92/AT Direktifi ve IEC 60079-10-2, sınıflandırmada tabakaların, birikintilerin ve yığınların dikkate alınmasını şart koşar. Tabakaların bir vardiyadan uzun süre kaldığı yerlerde çevrelerindeki alan buna göre, tipik olarak en az Bölge 22 olarak sınıflandırılır.

Daha iyi bir temizlik düzeniyle bir toz bölgesi kaldırılabilir mi?

Temizlik düzeni, tabakaları bir kaynak olmaktan çıkarabilir ve böylece yalnızca çökelmiş toz nedeniyle var olan Bölge 22 alanlarını küçültebilir veya kaldırabilir. Bir değirmenin içindeki Bölge 20 veya bir boşaltma noktasındaki Bölge 21 gibi prosesin kendisinin oluşturduğu bölgeleri ise kaldıramaz. Bunlar prosesi kapalı hale getirerek, tozu kaynakta yakalayarak ve malzemenin elleçlenme şeklini değiştirerek küçültülür.

Bölge 20, 21 ve 22, Class II Division'lar ile aynı mıdır?

Aynı tehlikeyi kapsarlar, ancak farklı tanımlanırlar. Kuzey Amerika uygulamasında ya NEC Madde 500 kapsamında Class II, Division 1 ve 2 ya da NEC Madde 506 kapsamında Bölge 20, 21 ve 22 kullanılır. Eşleşme bire bir değildir; bu nedenle ekipman ve sınıflandırma tesisata uygulanan sisteme uymalıdır; bkz. Bölgeler ve Division'lar.

excodex'te ilgili yazılar

• Bir tozu patlayıcı yapan nedir? Parçacık boyutu, konsantrasyon ve toz patlama beşgeni
• Toz tabakaları ve temizlik: ne kadar kalınlık fazladır?
• Tehlikeli bölgeler: Bölge 0, Bölge 1 ve Bölge 2
• Ekipman koruma seviyeleri (EPL): Ga, Gb, Gc, Da, Db, Dc ve bölgelerle eşleşmeleri
• Muhafaza ile toz tutuşma koruması (Ex t): ta, tb ve tc
• Hibrit karışımlar: yanıcı gaz ve yanıcı toz birlikte bulunduğunda
• Araçlar ve sayfalar: Ex işaretleme kontrolü, standart sayfaları IEC 60079-10-2, IEC 60079-14, ATEX 1999/92/AT, forum

Standartlar ve ek kaynaklar

• IEC 60079-10-2:2026 (3.0 baskısı, Haziran 2026'da yayımlandı, 2015 baskısının yerini aldı), Patlayıcı ortamlar, Bölüm 10-2: Alanların sınıflandırılması, patlayıcı toz ortamları. Bölge tanımlarını, salım derecelerini, bilgilendirici örnekleri (torba boşaltma istasyonları, siklon ve filtre, varil boşaltıcı) ve toz tabakaları ile temizlik düzenine ilişkin bir eki içerir. 2026 baskısının önizlemesi (ANSI webstore)
• IEC 60079-14, elektrik tesisatlarının tasarımı, seçimi ve kurulumu; bölge ile EPL ilişkisi ve toz için yüzey sıcaklığı sınırları dahil.
• IEC 60079-31, muhafaza "t" ile ekipmanın toz tutuşmasına karşı korunması.
• 1999/92/AT Direktifi (ATEX işyeri direktifi), Ek I, tabakalar, birikintiler ve yığınlara ilişkin not dahil bölge tanımları: legislation.gov.uk
• HSE, kauçuk ve plastik sektörlerinde patlayıcı tozlar için tehlikeli bölge sınıflandırması (silolar, filtreler, karıştırıcılar ve torba elleçleme için tipik bölgeleri içeren müfettiş kılavuzu): hse.gov.uk
• İrlanda İş Sağlığı ve Güvenliği Otoritesi (HSA), ATEX uygulama kılavuzu, yanıcı toz (tanımlar, bölgeler, temizlik seviyeleri): hsa.ie
• IEC Ortak Veri Sözlüğü, "zayıf" temizlik seviyesi (bir vardiyadan uzun süre kalan tabakalar): electropedia.org
• NSW TestSafe, muhafaza ile toz tutuşma koruması, toz grubuna ve seviyeye göre IP gereklilikleri: nsw.gov.au
• ABD Kimyasal Güvenlik Kurulu, 2008 şeker tozu patlamalarına ilişkin nihai rapor: csb.gov
• OSHA, endüstride yanıcı toza ilişkin İş Sağlığı ve Güvenliği Bilgi Bülteni: osha.gov
• Tozların yanma ve patlama özelliklerine ilişkin GESTIS-DUST-EX veri tabanı (IFA, Almanya): staubex.ifa.dguv.de

Bu yazı excodex editör ekibinin hazırladığı genel teknik bilgidir. Geçerli standartların, ekipman sertifikalarının ve talimatlarının, ulusal mevzuatın veya yetkin bir kişinin değerlendirmesinin yerini tutmaz.