IEC 60079-14'e göre Ex tesisatın temelleri

IEC 60079-14, patlayıcı ortamlardaki elektrik tesisatı için uluslararası standarttır. Tasarımcıya ve tesisatçıya, sınıflandırılmış bir alan için Ex ekipmanın nasıl seçileceğini, bu ekipmanın nasıl kablolanacağını, kablo girişlerinin nasıl yapılacağını, nasıl topraklanıp korunacağını ve tesis enerjilendirilmeden önce ilk muayenenin nasıl yapılacağını anlatır. Güncel baskı altıncı baskıdır (IEC 60079-14:2024); Avrupa'da EN IEC 60079-14:2024 olarak kabul edilmiş ve 2013 baskısının yerini almıştır. Tesisatın dayandığı her şey, doğrulama dosyası (verification dossier) adı verilen bir doküman setinde kayıt altına alınır.

Bu yazı standardı bir projenin onu kullandığı sırayla ele alır: kapsam, dokümantasyon, ekipman seçimi, beslemenin tasarımı, kablolama sistemleri, kablo girişleri, topraklama ve kuşaklama, kendinden emniyetli devreler ve dosyayı kapatan ilk muayene.

Temel noktalar

• IEC 60079-14, patlayıcı gaz ve toz ortamlarındaki elektrik tesisatının tasarımını, ekipman seçimini, montajını ve ilk muayenesini kapsar; tehlikeli olmayan bölgeler için geçerli olağan tesisat kurallarına ek olarak uygulanır, onların yerini almaz.
• Altıncı baskı (Ağustos 2024) standardı dokümantasyon, tasarım, seçim, montaj ve ilk muayene olarak yeniden yapılandırmıştır; EN IEC 60079-14:2024, EN 60079-14:2014'ün yerini almıştır ve çelişen ulusal standartların 4 Ekim 2027'ye kadar yürürlükten kaldırılması gerekir.
• Ekipman, işaretlemesi sahaya eşleştirilerek seçilir: EPL bölgeye, ekipman grubu gaz veya toz grubuna, sıcaklık sınıfı veya maksimum yüzey sıcaklığı tutuşma sıcaklığına, anma ortam sıcaklığı aralığı da gerçek ortam sıcaklığına uymalıdır.
• Tehlikeli bölge içinde bir TN sistemi TN-S olmalıdır: nötr ve koruma iletkeni tek bir PEN iletkeninde birleştirilmez.
• Kablo girişleri muhafazanın koruma tipini korumalıdır; alev sızdırmaz muhafazalar için 2024 baskısı, bariyer tipi girişin ne zaman gerektiğine gaz grubu, kablo uzunluğu ve muhafaza hacmine göre karar veren bir akış şeması getirmiştir.
• Bir tesisat hizmete alınmadan önce detaylı seviyede ilk muayeneden geçer ve kayıtlar, tesisatın uygun olduğunu gösteren doküman seti olan doğrulama dosyasına eklenir.

IEC 60079-14 neleri kapsar

Standart, bir elektrik tesisatının yanıcı gaz, buhar veya yanıcı toz nedeniyle sınıflandırılmış bir alanın içinde bulunduğu ya da böyle bir alanla ilişkili olduğu her yerde uygulanır. Sabit, taşınabilir, portatif ve kişisel ekipmanı, kalıcı ve geçici tesisatları kapsar. Gereklilikleri genel tesisat kurallarına (IEC 60364 veya ulusal elektrik tesisatı yönetmeliği) ektir: bir Ex tesisat önce iyi bir olağan tesisat olmalıdır.

Kapsam, nelerin kapsanmadığını da sıralar: grizu tehlikesi olan madenler, patlayıcı madde üretimi ve işlenmesi gibi doğası gereği patlayıcı durumlar (ve patlayıcı ya da piroforik madde tozları), tıbbi amaçla kullanılan odalar, tehlikenin yanıcı sisten kaynaklandığı tesisatlar ve toksik tehlikeler. Elektriksel olmayan Ex ekipman, IEC TS 60079-46 kapsamında bir montaj grubunun parçası olmadıkça kapsam dışındadır.

2024'te neler değişti

Altıncı baskı Ağustos 2024'te yayımlandı. Başlığı "tasarım, seçim ve montaj" (design, selection and erection) iken "ilk muayene dahil ekipmanın tasarımı, seçimi ve montajı" (design, selection and installation of equipment, including initial inspection) olarak değişti ve metin artık dokümantasyon, tasarım, seçim, montaj ve ilk muayene olarak düzenlendi. Standardın başındaki bir tablo önemli değişiklikleri listeler. Öne çıkan eklemeler arasında alev sızdırmaz kablo girişleri için yeni bir normatif kablo deneyiyle birlikte bir seçim akış şeması, TN topraklama ve katodik korumalı parçalar için netleştirilmiş kurallar, ısıl yalıtım altındaki kablolar, basınçlandırılmış odalar ve analizör kabinleri, basit cihazlar ve IEC 60079-17 ile uyumlu bilgilendirici ilk muayene tabloları yer alır.

Pek çok saha, sözleşme ve ulusal düzenleme hâlâ 2013 baskısına (EN 60079-14:2014) atıf yapar. Sözleşmenizin veya ulusal mevzuatınızın hangi baskıyı esas aldığını kontrol edin.

IEC 60079-14'ün diğer bölümler arasındaki yeri

Önce dokümantasyon

IEC 60079-14 dokümantasyonu tasarımın önüne koyar, çünkü alanı, belgelendirmeyi ve öngörülen bağlantıyı bilmeden hiç kimse ekipmanı doğru seçemez veya monte edemez. Gerekli bilgiler dört gruba ayrılır:

• Saha bilgileri: bölge sınıflandırma dokümanları ve çizimleri, söz konusu gaz, buhar veya toz ile bunun grubu ve sıcaklık sınıfı ya da tutuşma sıcaklığı, gerekiyorsa malzeme özellikleri, dış etkiler ve ortam sıcaklığı aralığı.
• Ekipman bilgileri: sertifikalar, üreticinin seçim, montaj ve ilk muayene talimatları, "X" son ekli her sertifika için özel kullanım koşulları ve kendinden emniyetli sistemler için tanımlayıcı sistem dokümanı.
• Tesisat bilgileri: doğru montaj için gereken bilgiler, ekipmanın bulunduğu yere uygun olduğunun kanıtı, kablolama sistemi çizimleri, kablo girişlerinin nasıl seçildiğine dair kayıtlar, devre tanımlama çizelgeleri ve ilk muayene kayıtları.
• Personel bilgileri: işi tasarlayan, monte eden ve muayene eden kişilerin yetkin olduğunun kanıtı.

Doğrulama dosyası

Bunların tümü doğrulama dosyası olarak bir arada tutulur: elektrik ekipmanının ve tesisatın uygun olduğunu gösteren doküman seti. Bu, bir teslim klasörü değil, yaşayan bir kayıttır. IEC 60079-17, muayene ve bakım için güncel bir dosya ister; dosyada bölge ve EPL gereklilikleri, gaz ve toz grupları, sıcaklık gereklilikleri, ekipman özellikleri, her bir kalemin koruma tipine göre bakımına yetecek kayıtlar, önceki muayene kayıtları ve ilk muayene kayıtları bulunur. Muayene yapanlar dosyayı monte edilen ekipmanın belgelendirilenle aynı olup olmadığını kontrol etmek için, onarım atölyeleri ise orijinal sertifikayı izlemek için kullanır.

Denetim otoriteleri eksik bir dosyayı gerçek bir bulgu olarak ele alır. WorkSafe Victoria, büyük tehlike potansiyeli olan tesislerde yaptırım uyguladığı eksiklikler arasında erişilemeyen doğrulama dosyalarını ve tehlikeli bölge haritalarını sayar.

Ekipmanın bulunduğu yere göre seçilmesi

Seçim, saha bilgileri ile ekipman işaretlemesi arasında bir eşleştirme işidir. Aşağıdaki kontrollerin her biri sağlanmalıdır:

Daha yüksek grup daha düşük olanı kapsar: IIB veya IIA gereken yerde IIC ekipman, IIIB veya IIIA gereken yerde IIIC ekipman kullanılabilir. Sıcaklık sınıfında durum tersinedir: T3 (200 °C) gereken yerde T6 ekipman (en fazla 85 °C) kabul edilir. Ayrıntılar için EPL'ler ve bölgeler, gaz grupları ve sıcaklık sınıfları yazılarına bakın.

Belgelendirilmemiş, ikinci el ve onarılmış ekipman ancak uygunluğu gösterilip belgelendiğinde seçilebilir. Döner makineler (frekans dönüştürücüden beslenen motorlar dahil), aydınlatma armatürleri, ısıtma sistemleri, fiş ve prizler, bataryalar, RFID etiketleri, gaz dedektörleri ve portatif ekipman için ayrı seçim kuralları vardır.

Beslemenin tasarımı: koruma, ayırma ve topraklama

Elektriksel koruma ve ayırma

Kablolama aşırı yüke, kısa devreye ve toprak arızalarına karşı korunmalıdır; böylece bir arıza tehlikeli bölgede sıcak bir yüzey veya ark oluşturmaz. Döner makineler aşırı yük koruması gerektirir. Elektrikli ısıtma sistemleri toprak arıza koruması gerektirir; 2013 baskısı TT ve TN sistemlerde 100 mA veya daha düşük bir kaçak akım koruma cihazı, IT sistemlerde ise yalıtım izleme istiyordu.

Her devre veya devre grubu, işin güvenle yapılabilmesi için nötr dahil tüm aktif iletkenleri ayıran bir ayırma düzenine sahip olmalıdır. Tasarım ayrıca, hızla enerjisiz bırakılması gereken ekipman için tehlikeli bölgenin dışında uygun bir yerden acil durdurma imkânı sağlamalıdır.

Sistem topraklama tipi

• TN sistemler: tehlikeli bölgede yalnızca TN-S'ye izin verilir; nötr ve koruma iletkeni orada birleştirilmemelidir. TN-C'den TN-S'ye her geçiş tehlikeli bölgenin dışında yapılır. PEN iletkeni yük akımı taşır; bu nedenle bir kopukluk veya kötü bir ek, metal kısımları gerilim altında bırakabilir ya da kuşaklama noktalarında kıvılcıma yol açabilir.
• TT sistemler: topraklama elektrodu direnci toprak arıza akımını sınırlar, çoğu zaman sigortaların veya devre kesicilerin arızayı hızla temizleyemeyeceği ölçüde; bu yüzden koruma bir kaçak akım koruma cihazına dayanır. IEC 60079-14, bir TT sistemin Bölge 1 ekipmanını beslediği durumda böyle bir cihaz ister.
• IT sistemler: bir yalıtım izleme cihazı ilk toprak arızasını bildirmelidir; böylece arıza, ikinci bir arıza ark oluşturmadan önce bulunur ve giderilir.

Eş potansiyel kuşaklama

Tehlikeli bölgedeki tüm açıktaki iletken kısımlar ve yabancı iletken kısımlar bir eş potansiyel kuşaklama sistemine bağlanır; böylece farklı potansiyeldeki metal parçalar arasında kıvılcım oluşamaz. Kuşaklama sistemine bağlı çelik konstrüksiyona iyi metalik temasla sıkıca sabitlenmiş bir muhafazanın ayrı bir bağlantı iletkenine ihtiyacı yoktur, ancak kablo zırhı ve metal boru (conduit) sisteme dahil edilmelidir. Kuşaklama bağlantıları gevşemeye ve korozyona dayanıklı olmalıdır; 2013 baskısı tamamlayıcı kuşaklama bağlantıları için en az 4 mm² bakır şart koşuyordu. Katodik korumalı parçalar, yıldırım ve statik elektrik için ayrı kurallar vardır. Bkz. topraklama, kuşaklama ve eş potansiyel kuşaklama.

Kablolama sistemleri ve kablo girişleri

Kablolar

Sabit tesisat kabloları işletme koşullarına uygun olmalı, alev yayılmasına dayanıklı olmalı ve tüm güzergâhları boyunca mekanik hasara, korozyona, kimyasallara, ısıya ve UV'ye karşı korunmalıdır. Yaygın tipler termoplastik, termoset veya elastomer kılıflı kablolar ile mineral yalıtımlı metal kılıflı kablolardır. 2013 baskısı kılıflı kabloları, ekstrüde dolgu veya kılıfa ve nem çekmeyen dolgu malzemelerine sahip, dairesel ve kompakt kablolar olarak tanımlıyordu; bu önemlidir, çünkü boşlukları veya emici dolguları olan bir kablo gazı bir muhafazadan diğerine ya da alev sızdırmaz bir muhafazanın dışına taşıyabilir. 2024 baskısı ısıl yalıtım altındaki kablolar ve havai hatlar için gereklilikler ekledi.

Muayene yapanların sık kontrol ettiği diğer kablolama kuralları:

• Kullanılmayan damarlar toprağa bağlanmalı veya koruma tipine uygun sonlandırmalarla yalıtılmalıdır; tek başına bant kabul edilebilir bir yalıtım değildir.
• Tehlikeli bölgede eklerden kaçınılmalıdır. Kaçınılamıyorsa, bölgeye uygun bir muhafaza içinde veya mekanik, elektriksel ve çevresel zorlanmalara uygun bir yöntemle yapılmalıdır.
• Farklı sınıflandırmadaki alanlar arasındaki duvar ve döşemelerdeki açıklıklar, gaz, buhar veya sıvının kablo kanalları, menfezler veya borular üzerinden tehlikeli bölgeden tehlikeli olmayan bölgeye geçemeyeceği şekilde sızdırmaz hale getirilmelidir.
• Portatif ve taşınabilir ekipmanın esnek kabloları, bulunduğu yerin tehlikelerine uygun ağır hizmet tipinde olmalıdır.
• Alüminyum iletkenler için ayrı sonlandırma kuralları vardır.

Boru (conduit) sistemleri

Boru kullanıldığında boru da korumanın bir parçası olur: sızdırmazlık elemanları gazın ve alevin boru boyunca alev sızdırmaz bir muhafazaya girmesini veya ondan çıkmasını durdurur, drenler yoğuşma suyunun birikmesini önler, dişler ve bağlantı parçaları uygun ve sıkı olmalıdır. Bunun NEC uygulamasından nasıl farklılaştığı için bölgeler ve Division'lar yazısına bakın.

Kablo girişleri ve kullanılmayan açıklıklar

Kablo girişi, korumanın tesisatçının sahada kurduğu tek parçasıdır; bu nedenle montaj hatalarının çoğu burada yapılır. Genel kurallar şunlardır:

• Giriş elemanı muhafazanın koruma tipini (Ex d, Ex e, Ex t, Ex nR vb.) korumalı ve bu koruma tipi için belgelendirilmiş olmalıdır.
• Rakor kablo çapına uymalıdır. İnce bir kabloyu daha büyük bir rakora uydurmak için bant veya ısıyla daralan makaron ile kalınlaştırmaya izin verilmez.
• Kablolar, çekme ve burulma kuvvetleri bağlantı uçlarına iletilmeyecek şekilde kelepçelenmelidir; ek kelepçeleme gerekiyorsa 2013 baskısı rakordan itibaren 300 mm içinde bir kelepçe önerirdi. Kablo rakordan düz çıkmalıdır.
• Ek girişler yalnızca üreticinin dokümanlarının izin verdiği yerlerde, belirtilen konum ve ölçülerde açılabilir. Tesisatçı alev sızdırmaz bir muhafazayı asla delmemelidir.
• Kullanılmayan açıklıklar, koruma tipine uygun, yalnızca alet ile sökülebilen ve en az IP54 veya bulunduğu yerin gerektirdiği IP derecesini (hangisi yüksekse) sağlayan körleme elemanlarıyla kapatılmalıdır. Plastik nakliye kapakları körleme elemanı değildir.
• Alev sızdırmaz muhafazalarda diş adaptörleri körleme elemanlarıyla birlikte kullanılmamalıdır.

Alev sızdırmaz muhafazalarda elastomer contalı rakor ile bariyer tipi giriş elemanı (tek tek damarların etrafı dolgu bileşiğiyle doldurulan) arasındaki seçim bir akış şemasına göre yapılır. 2024 baskısında bu şema gaz grubuna, bağlanan kablonun uzunluğuna ve muhafazanın serbest hacmine dayanır; gerektiğinde kanıt olarak yeni bir normatif kablo deneyi kullanılır. Ayrıntılar tehlikeli bölgeler için kablo rakorları yazısında açıklanmıştır.

Belirli koruma tiplerine ilişkin kurallar

Alev sızdırmaz "d"

Katı engelleri flanşlı alev yollarından uzak tutun: sertifika daha azına izin vermedikçe minimum mesafe IIA için 10 mm, IIB için 30 mm ve IIC için 40 mm'dir. Alev yollarını korozyona karşı sertleşmeyen gres veya üreticinin belirttiği madde ile koruyun; asla sertleşen bileşikler, boya veya ilave contalar kullanmayın. Bkz. alev sızdırmaz muhafazalar.

Artırılmış emniyet "e" ve "n"

Klemensler belirli bir iletken kesiti aralığı ve klemens başına iletken sayısı için, buatlar ise (ısı dağılımı nedeniyle) klemens, iletken ve akımın en fazla belirli bir kombinasyonu için belgelendirilir. Tesisatçı bu sınırların içinde kalmalı ve IP derecesini korumalıdır; artırılmış emniyetli klemens kutuları için bu normalde en az IP54'tür. Bkz. artırılmış emniyet (Ex e).

Basınçlandırma "p", odalar ve analizör kabinleri

Basınçlandırılmış ekipmanın koruyucu gaz beslemesi, süpürme (purging) ve alarm veya açtırma düzenekleri belirtildiği şekilde monte edilmelidir. 2024 baskısı basınçlandırılmış odalar ve analizör kabinleri için maddeler ekledi; bkz. basınçlandırılmış odalar ve analizör kabinleri.

Kendinden emniyetli tesisatlar

Kendinden emniyet (Ex i) enerjiyi sınırlar, bu nedenle kablolamanın kendisi de korumanın bir parçasıdır:

• Sistem dokümantasyonu. Her kendinden emniyetli devre, cihazın, ilişkili cihazın ve kablonun birlikte emniyetli olduğunu gösteren bir tanımlayıcı sistem dokümanına (veya sistem sertifikasına) ihtiyaç duyar. Kablonun kapasitansı ve endüktansı sınırlara dahil edilir; bu nedenle uzun bir hat bir çevrimi emniyetsiz hale getirebilir. Bkz. IS çevrim doğrulaması.
• Yalıtım. Kendinden emniyetli devre kablolarının yalıtımı, iletkenler, ekran ve toprak arasında en az 500 V'luk dielektrik deneyine göre boyutlandırılmış olmalıdır; kesin deney şartını standart belirler, bu yüzden kablonun veri sayfasıyla karşılaştırarak kontrol edin.
• Ayırma. Kendinden emniyetli devreler, içlerine enerji endüklenemeyecek veya aktarılamayacak şekilde diğer devrelerden ayrı tutulmalıdır. Klemenslerde, kendinden emniyetli ve kendinden emniyetli olmayan klemenslerin çıplak kısımları arasında 50 mm mesafe veya uygun bir ayırıcı perde olağan düzenlemedir.
• Tanımlama. Kendinden emniyetli kablolar, klemensler ve buatlar tanımlanabilir olmalıdır; tanımlama için renk kullanılıyorsa IEC 60079-14 açık mavi ister.
• Topraklama. Kendinden emniyetli bir devre ya topraktan yalıtılır ya da yalnızca bir noktadan topraklanır. Şönt diyotlu (zener) bariyerler yüksek bütünlüklü bir toprak bağlantısına dayanır. Kablo ekranları normalde tek noktadan topraklanır.
• Basit cihaz. Anahtarlar, termokupllar, RTD'ler ve buatlar gibi pasif elemanlar, basit cihaz kurallarını sağlıyorlarsa belgelendirme olmadan kullanılabilir (2024 baskısı basit cihazlar için ilave gereklilikler içeren normatif bir ek getirdi).

Bkz. kendinden emniyet ve zener bariyerler ile galvanik izolatörler.

İlk muayene ve teslim

İlk kullanımdan önce tesisat detaylı seviyede bir ilk muayeneden geçer: muhafazalar (enerjisi kesilerek) açılır, bağlantı uçları, girişler ve alev yolları kontrol edilir; yalıtım direnci, toprak çevrim empedansı veya topraklama direnci ve koruma ayarları test edilir. 2024 baskısı buna ayrı bir madde ayırır ve Ex d, e, n, t, i, p ve o tesisatları için IEC 60079-17 ile uyumlu bilgilendirici tablolar verir.

Sonuçlar kaydedilir ve doğrulama dosyasına eklenir. Bu noktadan itibaren tesisatın bakımı ve muayenesi IEC 60079-17 kapsamında yürütülür.

İşi kimler yapabilir

IEC 60079-14, tasarımcıların, tesisatçıların ve muayene yapanların yetkin olmasını şart koşar, her rol için gereken bilgi ve becerileri normatif bir ekte tanımlar ve yetkinliğin belgelenmesini bekler. IECEx Kişisel Yetkinlik Sertifikası (CoPC) şeması bunu göstermenin bir yoludur; birimleri arasında Ex 003 (patlamaya karşı korumalı ekipman ve kablolama sistemlerinin montajı), Ex 008 (detaylı muayene yapılması) ve Ex 009 (elektrik tesisatlarının tasarımı) bulunur. Bkz. tehlikeli bölgelerde çalışan kişilerin yetkinliği.

Uygulama örneği: Bölge 1'de yeni bir ölçüm skidi

Bir yüklenici, doğal gaz (metan, IIA, T1, kendiliğinden tutuşma sıcaklığı yaklaşık 600 °C) için sınıflandırılmış Bölge 1 alanına bir gaz ölçüm skidi kuruyor:

1. Dokümanlar. Bölge çizimi, sertifikalar, talimatlar ve IS tanımlayıcı sistem dokümanı iş başlamadan toplanır.
2. Seçim. Her kalemin EPL Gb veya daha iyisi, IIA veya daha yüksek grup ve -15 °C'lik kış minimumunu kapsayan bir ortam sıcaklığı değerine sahip olması gerekir. -10 °C ile +40 °C değerli bir buat bu şartı sağlamaz ve değiştirilir.
3. Besleme ve girişler. Skid, tüm kutupları ayıran ayırıcılar üzerinden bir TN-S panosundan beslenir. Her rakor kabloya ve koruma tipine göre eşleştirilir, alev sızdırmaz motor için giriş seçimi kayda geçirilir ve kullanılmayan girişlere belgeli körleme elemanları takılır.
4. Kendinden emniyet. Açık mavi IS kablolar ayrı bir kablo tavası bölümünde ilerler ve çevrim hesabında gerçek 180 m kablo uzunluğu kullanılır.
5. İlk muayene. Detaylı muayenede iki klemensin, klemens sertifikasının izin verdiğinden fazla iletken taşıdığı tespit edilir; bunlar düzeltilir ve kayıtlar dosyaya eklenir.

Sık yapılan hatalar

• Belgelendirmeyi yeterli saymak. Yanlış rakorla, açık bir girişle veya eksik bir kuşaklama bağlantısıyla monte edilmiş belgeli bir cihaz artık korunmuş değildir. Tesisat sertifikaya ve talimatlara uygun olmalıdır.
• Ortam sıcaklığı aralığını göz ardı etmek. -20 °C ile +40 °C değerli ekipman, bir çöl skidi veya kutup bölgesindeki bir saha için kendiliğinden uygun değildir. Anma aralığını, güneş ısınması dahil gerçek saha sıcaklıklarıyla karşılaştırın.
• Tehlikeli bölgede PEN iletkeni kullanmak. TN-C veya TN-C-S düzenlemeleri tehlikeli bölgeden önce TN-S'ye geçmelidir.
• Dosyayı sonraya bırakmak. Sertifikalar, giriş seçimi kayıtları ve muayene kayıtları olmadan hiç kimse tesisatın emniyetli olduğunu kanıtlayamaz ve sonraki muayeneleri yapacak kişiler onu düzgün kontrol edemez.
• Ekipman yeni diye ilk muayeneyi atlamak. Devreye alma sırasında bulunan kusurların çoğu ekipman kusuru değil, montaj kusurudur.
• IEC 60079-14'ü mekanik ekipmana uygulamak. Pompalar, dişli kutuları ve kaplinler ISO 80079-36 ve -37 kapsamına girer; bkz. elektriksel olmayan ekipman.

Sık sorulan sorular

IEC 60079-14 ne için kullanılır?

IEC 60079-14, yanıcı gaz, buhar veya yanıcı tozun patlayıcı ortam oluşturabileceği tehlikeli bölgelerdeki elektrik tesisatının tasarımı, ekipman seçimi, montajı ve ilk muayenesi için kullanılır. Olağan elektrik tesisatı kurallarına ek olarak uygulanır. Avrupa'da EN IEC 60079-14 olarak yayımlanır ve ATEX işyeri direktifi kapsamındaki tesisat yükümlülüklerini karşılamak için yaygın olarak kullanılır.

IEC 60079-14'ün en son baskısı hangisidir?

En son baskı, Ağustos 2024'te yayımlanan 6. baskı IEC 60079-14:2024'tür. 2013 baskısının yerini almış ve Ekim 2024'te EN IEC 60079-14:2024 olarak kabul edilmiştir; çelişen ulusal standartların Ekim 2027'ye kadar yürürlükten kaldırılması gerekir.

Doğrulama dosyası nedir?

Doğrulama dosyası, tehlikeli bir bölgedeki elektrik ekipmanının ve tesisatın gerekliliklere uygun olduğunu gösteren doküman setidir. Bölge sınıflandırmasını, ekipman sertifikalarını ve talimatlarını, kablo girişi seçimi ve devre çizelgeleri gibi montaj kayıtlarını, kendinden emniyet dokümanlarını ve muayene kayıtlarını içerir; tesisatın ömrü boyunca güncel tutulmalıdır.

Tehlikeli bölgede TN-C-S'ye izin verilir mi?

Tehlikeli bölgenin içinde verilmez. IEC 60079-14, tehlikeli bölge içinde bir TN sistemin ayrı nötr ve koruma iletkenleriyle TN-S olmasını şart koşar. Sahayı bir TN-C besleme besleyebilir, ancak TN-S'ye geçiş ve kuşaklama bağlantısı tehlikeli bölgenin dışında yapılmalıdır.

IEC 60079-14 ilk muayeneyi şart koşar mı?

Evet. Her yeni tesisat hizmete alınmadan önce detaylı seviyede bir ilk muayeneden geçmelidir. 2024 baskısı buna ayrı bir madde ve bilgilendirici muayene tabloları ayırır; sonuçlar doğrulama dosyasının bir parçası olur.

excodex'te ilgili yazılar

• Tehlikeli bölgeler için kablo rakorları: bariyer rakorlar, dolgulu rakorlar ve seçim
• IEC 60079-17'ye göre Ex tesisatların muayenesi
• Sık görülen Ex muayene bulguları ve nasıl giderilecekleri
• Tehlikeli bölgelerde topraklama, kuşaklama ve eş potansiyel kuşaklama
• Ex işaretlemesi nasıl okunur ve Ex işaretleme kontrol aracı
• Standartlar alanı: IEC 60079-14, IEC 60079-17 ve forum

Standartlar ve ek kaynaklar

• IEC 60079-14:2024, Patlayıcı ortamlar, Bölüm 14: Elektrik tesisatlarının tasarımı, ekipmanın seçimi ve montajı, ilk muayene dahil (6. baskı). İçindekiler ve önemli değişiklikler tablosunu içeren önizleme: IEC 60079-14:2024 örnek sayfalar
• EN IEC 60079-14:2024, Avrupa'daki kabulü: kapsam, tarihler ve yerini aldığı standardı içeren katalog kaydı
• IEC 60079-17, elektrik tesisatlarının muayenesi ve bakımı
• IEC 60079-0, ekipman genel gereklilikleri; IEC 60079-11, kendinden emniyet; IEC 60079-1, alev sızdırmaz muhafazalar; IEC 60079-7, artırılmış emniyet
• IEC 60079-10-1 ve IEC 60079-10-2, bölge sınıflandırması
• P. Thurnherr (IEC MT 60079-14 bakım ekibinin koordinatörü), "Electrical installations: design, selection, erection and inspection", IECEx Uluslararası Konferansı 2014, Kuala Lumpur, IEC 60079-14 5. baskı gerekliliklerine ilişkin sunum: konferans slaytları
• WorkSafe Victoria, "Management of electrical equipment in hazardous areas at major hazard facilities" (2020): kılavuz PDF
• IECEx Belgelendirilmiş Kişiler şeması ve yetkinlik birimleri: IECEx CoPC genel bakış

Bu yazı excodex editör ekibinin hazırladığı genel teknik bilgidir. Geçerli standartların, ekipman sertifikalarının ve talimatlarının, ulusal mevzuatın veya yetkin bir kişinin değerlendirmesinin yerini tutmaz.